CINEMaD

Tο μυστήριο με τα δύο «αστεράκια»

2011-11-22T00:04:00.004+02:00

Δέκα απλές μέθοδοι αποκωδικοποίησης των δύο «αστεριών» στην αξιολόγηση των Ελλήνων κριτικών κινηματογράφου.

Στη συνήθη κλίμακα αξιολόγησης της κριτικής, από το ένα έως το πέντε (χωρίς να παραγνωρίζουμε και την ύπαρξη της «πέτρας του σκανδάλου», του μηδενός), το δύο προσεγγίζει το μέσο όρο, άρα καλύπτει τις ανάγκες μιας μεσοβέζικης στάσης και κάνει τον κριτικό να φαίνεται αρεστός προς το εκάστοτε γραφείο διανομής (ενώ θα έπρεπε να υπολογίζει πως αυτός που τον διαβάζει και θα πληρώσει για να δει την ταινία είναι ο θεατής...). Γιατί, λοιπόν, «υποχρεώνεται» να κρατά αυτή τη στάση;

Συνέχεια... ΕΔΩ!

Άλπεις [3 ½/5]

2011-10-27T23:30:00.007+03:00

Τραυματιοφορέας, νοσηλεύτρια, αθλήτρια ρυθμικής γυμναστικής κι ο προπονητής της υποδύονται νεκρούς ανθρώπους. Αλλά δεν είναι σίγουροι αν ζει ο Prince.

Αν όλα όσα ήρθαν στη ζωή και στην καριέρα του Γιώργου Λάνθιμου μετά την επιτυχία του «Κυνόδοντα» μπορούν να παρομοιαστούν με... χιονοστιβάδα, τότε μπορείς να κατανοήσεις την ειρωνεία στον τίτλο της νέας του ταινίας. Οι «Άλπεις» μοιάζουν περισσότερο με αυτο-τιμωρία προς το pop φαινόμενο της αποδοχής, παρά με το επόμενο βήμα που θα θέλαμε ή θα περιμέναμε να δούμε, συγγενεύοντας με τον πιο εσωτερικό αυτισμό της «Κινέττας», σαν ύφος και... αμέλεια προς τη σεναριακή δομή, αλλά με μια επιπλέον δόση χιούμορ, πιο μαύρου κι από το πένθος που βαραίνει τους δευτερεύοντες χαρακτήρες.

Ξανά χωρίς ονόματα, ξανά χωρίς «πατρίδα», σε μια πιο βρώμικη, μικροαστική πραγματικότητα vintage αισθητικών καταβολών, ο Λάνθιμος παρηγορεί συγγενείς, συντρόφους και φίλους εκλιπόντων με μια κλινική δοσολογία συναισθήματος, χρησιμοποιώντας ένα κουαρτέτο ηρώων που εκμεταλλεύεται τους «πελάτες» του σαν το δικό του ψυχοφάρμακο, με απρόβλεπτα (αν και μοιραία) επιζήμια αποτελέσματα. Κανένα «υποκριτικό» δεκανίκι επαφής δεν αρκεί για να καλύψει το λόγο της θνητής ύπαρξης, η αδυναμία ενός ουσιαστικού «δίνω» και «παίρνω» κάνει τα πάντα να δείχνουν όλο και πιο νοσηρά και, τελικά, όλοι μαζί βουλιάζουν μέσα σε μια αίσθηση απουσίας, η οποία θα... εξυγιανθεί μονάχα όταν επέλθει το τέλος - τους. Επειδή, όμως, στο σύμπαν των «Άλπεων» δε χωρούν τέτοιες τραγικές λυτρώσεις ή «βίαια» φινάλε, η ιστορία μένει μετέωρη πάνω σ’ ένα ατέρμονο μοτίβο επαναλαμβανόμενης καθημερινότητας, μιας λούπας εξαθλίωσης της ανθρώπινης ύπαρξης, που συνεχίζει να δίνει το παρών με κάθε ανόητο ρόλο «μίμησης».

Οπτική, καδραρίσματα, διεύθυνση φωτογραφίας, σε υψηλά επίπεδα, θα συναρπάσουν το βλέμμα των περισσότερο μυημένων στη «σχολή Λάνθιμου», η ημιμπρεχτική υποκριτική αυτή τη φορά δε συγκρούεται με τη νατουραλιστική καθοδήγηση, η Αγγελική Παπούλια κατανοεί σε βάθος την υπόσταση του «πολλαπλού» ρόλου της και μεγαλουργεί με άνεση, τα αστεία (ποιος περίμενε να ηχήσει στην ταινία η πάλαι ποτέ παπανδρεϊκή, αν και αγαπητή από το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας, «Carmina Burana»;) εκπλήσσουν και δονούν το εσωτερικό κενό ή την αμηχανία του θεατή και οι «Άλπεις» κατακτούν το δύσκολο υψόμετρο - στόχο που έχει βάλει ο δημιουργός τους. Το πρόβλημα για τον Γιώργο Λάνθιμο είναι το μετά. Θα παραμείνει σε τούτη την προσωπική «μανιέρα» σινεμά και θα συντηρείται μέσα από το στερεότυπο σύστημα των φεστιβαλικά «επιχορηγούμενων» σκηνοθετών, οι οποίοι παράγουν ισοβίως το ίδιο, προβλέψιμο «προϊόν» ή θα επιδείξει την προθυμία προς τον απογαλακτισμό του από την ελληνικότητα και την όποια πραγματικότητά της; Γιατί, όσο κι αν τη διαστρεβλώνει, δεν παύει να είναι αυτό που τον καταδιώκει. Μέχρι σήμερα.

Alps [2011] / για το CINEMaD & το mftm

Drive [5/5]

2011-09-18T21:00:00.006+03:00

Οδηγός για stunts στο Χόλιγουντ τη μέρα, οδηγός για τον υπόκοσμο τη νύχτα. Θα ερωτευθεί. Τι μπορείς να περιμένεις, όμως, από έναν ήρωα δίχως όνομα;

Αδιανόητο. Είναι η μόνη λέξη που ταιριάζει σ’ αυτό που δημιούργησε ο Νίκολας Γουίντινγκ Ρεφν με το «Drive». Ο Δανός σκηνοθέτης με την ανισόρροπα εκκεντρική φιλμογραφία, που δε σου δίνει καμία εντύπωση για το ύφος και τις προθέσεις του ως κινηματογραφιστής, πέρασε με τούτη την ταινία από το φετινό διαγωνιστικό των Καννών (πόσο ευφυής επιλογή), άρπαξε το βραβείο σκηνοθεσίας (απολύτως δικαιωματικά) και άφησε τη σκόνη από τα πατημένα γκάζια πίσω του. Παραδόξως, με έναν φιλμικό τόνο και ρυθμό που ποτέ δεν θα τον χρέωναν με κλήση υπέρβασης του ορίου ταχύτητας!

Η αρχική σεκάνς, με μια ιεροτελεστική λιτότητα στην αφήγηση, δίνει το στίγμα ολόκληρης της ταινίας. Ο ήρωας είναι ένας οδηγός. Σαφώς λιγομίλητος. Ο Ρεφν δε νοιάζεται για το διάλογο (σε αντίθεση με τον Ταραντίνο, τον οποίο θα χρειαστεί να μνημονεύσουμε ξανά...). Αυτό που κατέχει ολοκληρωτικά είναι το κάδρο του, μαζί με οτιδήποτε μπορεί να το συνοδεύει. Η ηχητική μπάντα, η μουσική υπόκρουση, εναρμονίζονται με την ανάσα, το χτύπημα ενός ωρολογιακού μηχανισμού, τη δημιουργία του σασπένς. Παρακολουθούμε μια ληστεία, από το point of view του οδηγού της συμμορίας. Το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι η καταδίωξη, η τεχνική του ήρωα στο να ξεγλιστρά από το κατόπι των περιπολικών ή και των ελικοπτέρων που παρακολουθούν τα πάντα. Ο οδηγός είναι «τσακάλι». Η σεκάνς ολοκληρώνεται αφήνοντας ένα σαρκαστικό χαμόγελο ικανοποίησης στα χείλη του θεατή. Έχουμε ήδη ταυτιστεί μαζί του. Είναι ο έξυπνος. Είναι ο ήρωας. Το «Tick of the Clock» των Chromatics, ηχητικά, προδίδει μια τάση αναφορών προς τη δεκαετία του ’80. Η γραμματοσειρά παραπέμπει άμεσα στον τίτλο του «Thief» (1981) του Μάικλ Μαν. Η ροζ απόχρωση σε φέρνει στα πρόθυρα της εκσπερμάτισης!

Ο Ρεφν, για πρώτη φορά στην καριέρα του, καταθέτει τη δική του Βίβλο σινεφιλίας. Το «Drive», γεμάτο εκατοντάδες κλεισίματα του ματιού και κινηματογραφικές αναφορές, θυμίζει την περίπτωση του Κουέντιν Ταραντίνο. Ως δημιουργός, ο Δανός μοιάζει κι αυτός με ένα «χωνευτήρι» εικόνων, που διοχετεύονται στο δικό του DND για να παράγουν κάτι ολότελα καινούριο. Η βασική τους διαφορά, όμως, είναι το πως αντιλαμβάνονται το σενάριο. Ο Ρεφν αρκείται στην απλοϊκότητα της ιστορίας ενός ψυχικά αγνού, ντροπαλού αγοριού, που θα ερωτευτεί το κορίτσι το οποίο δεν του ανήκει, ακόμη κι όταν εκείνη ξεμπλέξει με τους δικούς της, προσωπικούς λογαριασμούς. Ο κόσμος τους, η ζωή τους, η καθημερινότητά τους, περιέχει μονάχα ότι αγαπούν. Με τις προτεραιότητές του ο καθένας. Εκείνος το τιμόνι, εκείνη το παιδί της. Η σειρά δεν πρόκειται ν’ αλλάξει για το χατίρι κανενός happy end. Ούτε και η ιστορία θα ξεφύγει από τα «τετριμμένα» twists του νουαρικού background. Οι διάλογοι δεν θα κλέψουν την όποια παράσταση. Ακόμη και πάνω σε εξαιρετικά βίαια ξεσπάσματα, ο ρυθμός του Ρεφν θα παραμείνει «υποτονικά» cool. Και αυτοσαρκαστικά αιματοβαμμένος. Με τι να το παρομοιάσεις αυτό; Αν ήταν δίσκοι βινυλίου, ο Ταραντίνο θα έπαιζε στις 45 στροφές και ο Ρεφν στις 33. Η βελόνα του «Drive», λοιπόν, μπορεί να κυλάει αργά στ’ αυλάκι, αλλά, διάβολε, θα την «ακούσεις» άσχημα με αυτό που παίζει.

Η βιρτουοζιτέ του Ρεφν δεν αφήνει περιθώρια για κατηγορίες περί «δανεικών» στοιχείων στο φιλμ. Αντιλαμβανόμαστε μια «παλέτα» σκηνοθετών, από Ντέιβιντ Λιντς, Γουόλτερ Χιλ, Γουίλιαμ Φρίντκιν, έως και Μάικλ Μαν, όμως, ο ναρκισσισμός του Δανού δεν επιτρέπει τις συγκρίσεις. Ειδικά στην περίπτωση του τελευταίου, ο Ρεφν ξεγυμνώνει με τόση καθαρότητα τη δηθενιά της masculine συμβολοποίησης του κινηματογραφικού κόσμου του Μαν, σε βαθμό κακόβουλης ειρωνείας (με εξαίρεση την τελική αναμέτρηση του ήρωα με τον χαρακτήρα τον οποίο υποδύεται ο Ρον Πέρλμαν, που μοιάζει με outtake από το «Manhunter»).

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Ράιαν Γκόσλινγκ, κάπου ανάμεσα στο αλαφροΐσκιωτο «nature boy» και τον απόλυτα ψυχρό εκτελεστή, αλλάζει στάση σε κλάσματα δευτερολέπτου, χωρίς ποτέ να εγκαταλείπει μια εκφραστική μονοτονία και... την οδοντογλυφίδα από το στόμα, σαν γνήσιος απόγονος του Κλιντ Ίστγουντ. Ο μοναχικός cowboy του Γκόσλινγκ φοράει ή κουβαλάει ευλαβικά επάνω του ένα αμφιβόλου γούστου jacket, κλασικό στοιχείο της iconic γκαρνταρόμπας ηρώων που το cult status έχει ακουμπήσει, από τον Τζέιμς Ντιν, τον Μάρλον Μπράντο ή τον Νίκολας Κέιτζ (μάντεψε μόνος σου τις ταινίες, είναι στοιχειωδώς απλό...) ως την αιωνιότητα. Εκεί ανήκει και ο ήρωας του «Drive».

Αριστούργημα από σήμερα, instant classic για το αμερικανικό σινεμά, ταινία από εκείνες που θα έπρεπε να διδάσκονται (ακομπλεξάριστα...) σε σχολές κινηματογράφου, υπόδειγμα συνέπειας και αποθεωτικά όμορφο σαν δουλειά, το «Drive» του Νίκολας Γουίντινγκ Ρεφν είναι το πρώτο σπουδαίο joyride που θα ζήσεις τούτη τη σεζόν στη σκοτεινή αίθουσα. Εκεί, το κάθισμα δεν έχει ζώνη ασφαλείας. Θυμήσου το...

Drive [2011] / για το CINEMaD

Melancholia [4/5]

2011-09-06T22:15:00.006+03:00

Μια γαμήλια δεξίωση καταστρέφεται, ένας μυστηριώδης πλανήτης απειλεί να συγκρουστεί με τη Γη. Ποιο από τα δύο συμβολίζει καλύτερα το τέλος του - θνητού μας - κόσμου;

Ένας καταιγισμός αφηρημένων εικόνων (με σαφή πηγή έμπνευσης ή αναφορές σε ζωγραφικά έργα τέχνης, από τους «Κυνηγούς στο Χιόνι» του Μπρούγκερ μέχρι την «Οφηλία» του Μιλέϊ, μεταξύ άλλων), ενορχηστρωμένος πάνω στη δραματικά λυρική εισαγωγή της όπερας του Βάγκνερ «Τριστάνος και Ιζόλδη», σου τεντώνει τα βλέφαρα για οκτώ περίπου λεπτά, μέχρι το δυσοίωνο πλάνο της σύγκρουσης δύο πλανητών στο διάστημα. Ο τίτλος του φιλμ και το όνομα του Λαρς Φον Τρίερ αποτελούν μια συνοριακή γραμμή, ανάμεσα στο οπτικό μεγαλείο αυτού του προλόγου και την υπόλοιπη ταινία, η οποία ακολουθεί ένα ολότελα ρεαλιστικό μονοπάτι αισθητικής και αφήγησης. Μερικές από τις εικόνες αυτού του... αδιέξοδου «προλόγου» θα καταφέρουν να εισχωρήσουν στο σύμπαν της πλοκής της «Melancholia», δίχως το πέπλο του εφετζίδικα ονειρικού ή φανταστικού. Η σημειολογία, πιθανότατα, κάνει πάρτι μέσα σ’ αυτά τα οκτώ λεπτά. Ακόμη πιο πιθανό, όμως, είναι ο Τρίερ να γελά πίσω από την πλάτη μας με τούτη τη σεκάνς - σπαζοκεφαλιά, για την οποία δεν θα πάρουμε ποτέ απάντηση.

Τζαστίν. Μέρος πρώτο. Νιόπαντρο ζευγάρι (η σχεδόν σε κατάσταση trance Κίρστεν Ντανστ και ο Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ φορώντας μια μούτα αλά Τζιμ Κάρεϊ), εμφανώς ανώριμο και χαζοχαρούμενα κεραυνοβολημένο (κάποιοι θα το αποκαλούσαν ερωτευμένο...), προσεγγίζει με τεράστια λιμουζίνα την έπαυλη, στην οποία θα τελεστεί μια εντυπωσιακά στημένη γαμήλια δεξίωση. «Enjoy it while it lasts», εύχεται με περίσσια δόση σαρκασμού, όντας χωρισμένη, η μητέρα (πάντα αγέρωχη και βαθιά εσωτερική η Σαρλότ Ράμπλινγκ) της νύφης, αφήνοντας το θεατή να «απολαύσει» μια σειρά από απανωτές ατυχίες διαπροσωπικών σχέσεων, που μοιάζουν με αμερικανοποιημένη παρωδία της «Οικογενειακής Γιορτής» (η πρώτη ταινία της «φούσκας» που άκουγε στο όνομα Δόγμα), σε μορφή ωριαίου επεισοδίου τηλεοπτικής σειράς του ΗΒΟ. Το δυσλειτουργικό και οι νευρώσεις είναι στη διαπασών, ο Τρίερ σίγουρα αυτο-ψυχαναλύεται από τη θέση του σεναριογράφου και τα πάντα πάνε κατά διαόλου. Ο θεσμός της οικογένειας, το νόημα του να παντρεύεται κανείς, κάθε έννοια που σχετίζεται με τη διαιώνιση του είδους μας. Το κοινωνικά ιδεατό, η παράδοση του μοντέλου ζωής, το πολιτισμένα αποδεκτό, όλα συνθλίβονται σταδιακά, παράλληλα με ενδείξεις της φύσης για τον ερχομό ενός μεγάλου κακού. «What did you expect?», καταλήγει να πει η νύφη, σαν σε μνημόσυνο, λίγη ώρα πριν ξημερώσει... το δεύτερο μέρος.

Το κωμικοτραγικό χάνει το πρώτο του συνθετικό με την εμφάνιση του τίτλου - ονόματος της Κλερ, αδελφής της Τζαστίν, συζύγου, μητέρας, μεγαλοαστής και... αλώβητης από την εκδικητική μανία του Τρίερ! Η Κλερ σκέφτεται διαρκώς και φοβάται το μοναδικό πράγμα που θα έπρεπε να προβληματίζει τους πάντες, από το προηγούμενο βράδυ. Ο πλανήτης Μελαγχολία, που έγινε απότομα ορατός από τη Γη σαν δεύτερο φεγγάρι, μας πλησιάζει απειλητικά και η επαφή με τον πολιτισμό, τον «έξω» κόσμο, χάνεται ολοκληρωτικά (αντίο τηλεπικοινωνίες, αντίο ηλεκτρικό ρεύμα). Η Κλερ φοβάται τη Φύση. Και εμείς, για να συμπληρώσουμε την αποστασιοποιημένη εικόνα του - μη ορατού - χάους, γνωρίζουμε τι εστί φύση του ανθρώπινου είδους. Μπροστά στον κίνδυνο, στο ενδεχόμενο του ερχομού του τέλους του κόσμου (μας), ο θεατής απομονώνεται από συναισθήματα και βιώνει... την απόλυτη μοναξιά του. Ο μισανθρωπία του Τρίερ γιορτάζει. Είμαστε μόνοι στο σύμπαν και μόνοι θα πεθάνουμε. Δε θα λείψουμε από κανέναν και κανείς δε θα μας θυμάται. Καμία πίστη, κανένα έλεος, καμιά συγχώρεση. Στάχτη.

Στον αντίποδα των χολιγουντιανών ταινιών καταστροφής, όπου το τέλος συνοδεύεται από λυτρωτικά και πανανθρώπινα μηνύματα, ο Λαρς Φον Τρίερ σου λέει κατάμουτρα πως όλα αυτά είναι σκατά (όπως και η ίδια σου η ύπαρξη, πάνω κάτω) και επιφυλάσσει για το κλείσιμο του «Melancholia» στιγμές που θα σε κάνουν να αισθανθείς γυμνός μέσα στην αίθουσα, με το οξυγόνο να λιγοστεύει θανάσιμα, για σένα και τους γύρω σου. Ως ένας από τους μεγαλύτερους υβριστές της Τέχνης του κινηματογράφου, αλλά και της ζωής της ίδιας, ο Τρίερ έχει ξανά το δικαίωμα να σου γαμήσει την ψυχή, να σου κλωτσήσει κάθε καλοσύνη και να σου θυμίσει, επιτέλους ξανά, πόσο μεγάλο είναι το σινεμά του και γιατί τον χρίσαμε Δημιουργό. Το μόνο πράγμα που στερεί από την ταινία του τον τίτλο του αριστουργήματος είναι το γεγονός πως... η ζωή συνεχίζεται. Τι ειρωνεία κι αυτή.

Melancholia [2011] / για το CINEMaD

Οι καλύτερες ταινίες της σεζόν 2010 - 2011

2011-09-04T21:23:00.011+03:00

# 1. Ο ΣΚΟΤ ΠΙΛΓΚΡΙΜ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ 7 ΠΡΩΗΝ του Έντγκαρ Ράιτ. Έχοντας το σινεμά σαν τρίτο κηδεμόνα για όλη μου τη ζωή κι ύστερα από πολλές χιλιάδες δοκιμασιών, αναζητώντας πάντα το καινούριο, το διαφορετικό, το παθιασμένο ή το καινοτόμο στη μεγάλη οθόνη, κάθε χρόνο, μέσα από αυτή τη λίστα, αναπολώ εκείνη την ταινία που μ’ έκανε να αισθανθώ πως... αυτό δεν το έχω ξαναδεί! Φέτος ήταν ένας πιτσιρικάς που βγήκε από τις σελίδες ενός κόμικ, πάτησε play, κέρδισε το παιχνίδι, πήρε το κορίτσι, άνοιξαν μαζί μια πόρτα, η οποία οδηγούσε πέρα ΚΑΙ από το πανί, κι άντε γεια! Παραγνωρισμένος από τις μάζες σήμερα, κλασικός για το αύριο και το άπειρο, ο «Σκοτ Πίλγκριμ» δε μπορούσε παρά να βρίσκεται στην κορυφή.

# 2. SUPER 8 του Τζέι Τζέι Έϊμπραχαμς. Έπρεπε να γνωρίζεις τους κώδικες του αμερικανικού σινεμά της δεκαετίας του ’70. Έπρεπε να θυμηθείς τον Σπίλμπεργκ της αθωότητας, εκείνου που άφηνε το παιδί μέσα του να παίρνει τον πρώτο λόγο. Έπρεπε να απο-ενοχοποιήσεις την προπαγάνδα από το είδος του φανταστικού στα fifties. Και, στο τέλος, να συντάξεις το πιο τρυφερό love letter της σινεφιλικής σου ζωής και να το στείλεις με αφοσίωση παντοτινή στις... «Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου». Αν δεν τα έκανες όλα αυτά, απλά, είχες μπει σε λάθος ταινία...

# 3. ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ του Ντενί Βιλνέβ. Είχα μαντέψει το τέλος από νωρίς. Δεν ήθελα να ήταν αυτό, μου έβγαζε ένα τόσο βαρύγδουπο μελό. Όταν έφτασε εκεί, όμως, μου το «πούλησε» με τρόπο τόσο αψεγάδιαστο και ζηλευτό κινηματογραφικά, ώστε να επιστρέφω στην ιστορία του ξανά και ξανά και ξανά. Από την αρχαιοελληνική τραγωδία, ως το... «Chinatown» του Πολάνσκι, κόβοντας δρόμο από Μέση Ανατολή, το πιο ολοκληρωμένο δραματικό φιλμ της σεζόν. Κι ας μην ήξεραν και να μετράνε στο τέλος!

# 4. TRON: LEGACY του Τζόζεφ Κοσίνσκι. Σε μια εποχή όπου το 3D σινεμά περνιέται σαν η άλλη διάσταση στην κινηματογραφική διασκέδαση, αυτό το sequel, που άργησε 28 ολόκληρα χρόνια, ήρθε να μας... βγάλει τα γυαλιά, για να μας οδηγήσει σε μια... όσο πιο μπροστά διάσταση φουτουριστικού θεάματος γίνεται ή επιτρέπει η τεχνολογία μας σήμερα. Αφήνοντας την αίθουσα, προσπάθησα να φανταστώ πόσο θα φρίκαραν οι πρώτοι θεατές του «Metropolis», το 1927...

# 5. ΦΙΛΕΝΑΔΕΣ του Πολ Φιγκ. Τι περισσότερο μπορείς να ζητάς από μια ταινία που ξέρει τι θέλουν οι γυναίκες, ξέρει από τι είναι φτιαγμένοι οι άντρες, κατανοεί τις σχέσεις τους (δυσλειτουργικά ή μη), τους ξεφτιλίζει με ένα κάκιστης αισθητικής χιούμορ και τους γονατίζει στα ευαίσθητα σημεία τους όταν βρίσκει τη σοβαρή πλευρά της ζωής; Αν ξέρεις να σέβεσαι το σινεμά των ειδών και τη σημασία του, τις έκανες και δικές σου φιλενάδες με την πρώτη!

# 6. HANNA του Τζο Ράιτ. Στον αντίποδα του απόλυτου φιάσκου που άκουγε στο όνομα «The American», ιδού ένα αντίστοιχο παράδειγμα σινεμά είδους που φλέρταρε ναρκισσιστικά με το seventies παρελθόν του, μπερδεύοντας γονίδια μη τόπου, πατρίδας, οικογένειας και ταυτότητας σε ένα τοπίο δράσης τριπαρισμένο και πατημένο στη μονταζιέρα με γκάζια από Chemical Brothers. Παραδόξως, θα το ζήλευαν και οι αδελφοί Γκριμ!

# 7. THE SOCIAL NETWORK του Ντέιβιντ Φίντσερ. Υπόδειγμα σεναριακής δομής, από ένα παζλ των status updates που δημιούργησαν το άκρως σημερινό και χειροπιαστό σύμπαν του facebook, σκηνοθετημένο από έναν άλλο εκκεντρικό και genius δημιουργό, ο οποίος πιάνεται στα πράσα όταν πρέπει να πατήσει Like ή όχι πάνω στον κεντρικό του ήρωα. Τελικά, δεν το κάνει ποτέ. Γι’ αυτό και αντί να έχουμε ένα αριστούργημα σήμερα, θα πατάμε συνέχεια refresh στο μέλλον, μπας και...

# 8. ΑΣΕ ΤΟ ΚΑΚΟ ΝΑ ΜΠΕΙ του Ματ Ριβς. Ακόμη ένα remake ή, έστω, το αγγλόφωνο... ασταθές σεξουαλικά αδελφάκι του σουηδικού original, το οποίο συναντά τα μοιραία διλήμματα σύγκρισης στο ελάχιστο της διαφοράς που ίσως βρεις στο φινάλε των δύο ταινιών: το μέλλον του Όσκαρ επεφύλασσε περισσότερη αγάπη, ενώ το μέλλον του Όουεν κάτι ακόμη πιο σκοτεινό κι από την αγάπη.

# 9. ΑΛΗΘΙΝΟ ΘΡΑΣΟΣ των αδελφών Κοέν. Όταν δεν κάνουν τους καραγκιόζηδες, με δόσεις χιούμορ που ούτε με τον ίδιο του τον εαυτό δεν περνάει καλά, ο Τζόελ και ο Ίθαν μπορούν να θυμούνται ξανά τι θα πει μαστορική αφήγηση στο αμερικανικό σινεμά, περνώντας το λάσο της σεναριακής τους μαγείας πάνω από ένα ανούσιο γουέστερν του 1969, ίσως μόνο και μόνο για να χρησιμοποιήσουν αυτή την ατάκα – κατακλείδα: «Time just gets away from us...».

# 10. ATTENBERG της Αθηνάς Τσαγγάρη. Πόσο παρθένα μπορεί να μοιάζουν όλα όταν πρόκειται να μείνεις μόνος σ’ αυτή τη ζωή; Όταν συνειδητοποιείς πως ούτε καν τη γλώσσα σου δεν ξέρεις να μιλάς σωστά; Κι ούτε να συμπεριφερθείς όπως όλα τα άλλα ζώα γύρω σου; Ήρωες που λες και βγήκαν μέσα απ’ τα ντοκιμαντέρ του Σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο, κάμερα που προσπαθεί να κατανοήσει τις αποκλίσεις του ορμέμφυτου, λυγμικός επίλογος μη αναστρέψιμης φυσικής κατάληξης.

Φιλενάδες [4/5]

2011-07-07T14:07:00.001+03:00

Μηδέν σχέσεις, χάλια δουλειά, κακό σεξ. Η ζωή της Άννι είναι ένας τραγέλαφος. Και η καλύτερή της φίλη έρχεται να της θυμίσει πως οι γυναίκες... παντρεύονται.

Μπορεί ο Τζαντ Άπατοου να βρίσκεται credited μονάχα στην παραγωγή, όμως, όλη η ταινία του Πολ Φιγκ φωνάζει τ’ όνομά του! Πέρα από το σκατολογικό χιούμορ των πιο macho κωμωδιών των αδελφών Φαρέλι ή και της παράδοσης των - από το αντίπαλο μέτωπο - chick flicks, οι «Φιλενάδες» καταφέρνουν με ένα μαγικό τρόπο να αναθεωρήσουν μια τυπική συνταγή του αμερικανικού genre και να ξεφύγουν από τα στερεότυπα των φύλων, δημιουργώντας ένα είδος φιλμ το οποίο καλεί το γυναικείο και το ανδρικό κοινό να... κοιταχτούν μεταξύ τους, να δουν τα χάλια τους, να γελάσουν με αυτά και να τα βρουν ειρηνικά κι αγαπησιάρικα μεταξύ τους, καθώς θα πέφτουν οι τίτλοι τέλους.

Βασικός υπεύθυνος για την επιτυχία της ταινίας, αυτό που πολλές φορές παραγνωρίζεται ή βιάζεται κατά συρροήν στο σινεμά των zeroes: η πένα. Οι Κρίστεν Γουίγκ και Άννι Μουμόλο αναμειγνύουν το καταστασιακά βρωμερό με χαρακτήρες που ολοκληρώνονται με ρεαλισμό (σε αντίθεση με τις άνευ ουσίας φιγούρες του «Hangover»), λες και ξαπλώνουν για ένα δίωρο στον καναπέ του ψυχαναλυτή τους, ενώ οι ρομαντικοί διάλογοι του φιλμ αγγίζουν το instant classic (η σκηνή όπου ο μπάτσος Κρις Ο’Ντάουντ πρόκειται να δώσει κλήση στην Γουίγκ, αλλά κατά βάθος τη φλερτάρει, αποτελεί ότι πιο ανατριχιαστικά ευφυές έχουμε δει στο είδος, από την εποχή του fake οργασμού της Μεγκ Ράιαν στο «Όταν ο Χάρι Γνώρισε τη Σάλι»!). Σε τέλεια σύμπραξη με το σενάριο, οι «Φιλενάδες» διαθέτουν ένα καστ που κατανοεί το ταλέντο του, τα όριά του και τη θέση του μέσα σ’ αυτή την πινακοθήκη χαρακτήρων, δίχως να κοντράρεται για να κλέψει την παράσταση. Ελάχιστα πταίσματα κωμικού timing ίσως χρεώνονται στον σκηνοθέτη, ο οποίος χάνει τον έλεγχο στον πλατειασμό μερικών σκηνών (όπως της πτήσης για το Λας Βέγκας), όμως, δεν στέκονται ως ικανά εμπόδιο για το απόλυτο ξεσάλωμα κωμωδίας του φετινού καλοκαιριού.

Last but not least, ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Κρίστεν Γουίγκ, τη νέα θεά του genre, η οποία έχει τα κότσια στο γράψιμο, σηκώνει, πλέον, άνετα επάνω της πρωταγωνιστικό ρόλο και, ειλικρινά, με έκανε να κλαίω από τα γέλια. Και στα δικά σας!

Bridesmaids [2011] / για το CINEMaD & το mftm

Blogoscars 2010 - Best Picture

2011-03-28T17:01:00.003+03:00

Στο πλαίσιο ενός γενικότερου μπάχαλου, χωρίς να είναι διακριτά τα όρια που αφορούσαν σε eligible movies, έτος παραγωγής ή την «υποχρέωση» εξόδου στις ντόπιες αίθουσες (καταπατώντας έτσι κάθε σημασία ύπαρξης γραφείων διανομής και κινηματογραφικής προβολής), η ελληνική blog-όσφαιρα αποφάσισε, οριακά καθυστερημένα, να τιμήσει τις ταινίες που αγάπησε μέσα στο 2010, ψηφίζοντας τα δικά της... blogoscars.

Το σημαντικότερο δίδαγμα που αφήνει πίσω της αυτή η ψηφοφορία, τελικά, δεν είναι τα αποτελέσματα ή η διαμόρφωση και το ranking των λιστών, αλλά το γεγονός ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες μάλλον είδαν την πλειοψηφία αυτών των φιλμ... στο σπίτι, ανακηρύσσοντας σε μεγάλο νικητή ουχί το σινεμά, αλλά τις ίντσες, τα media players, τα torrents, το full HD, το laptop ή ένα remote control που ελέγχει και εξουσιάζει, πλέον, την Τέχνη, για να μη σου πω και τη ζωή την ίδια (το original «Funny Games» μας ανοιγοκλείνει το μάτι για ακόμη μια φορά...).

Η σειρά (όπως και στις λίστες που ακολουθούν) είναι αξιολογική:

Scott Pilgrim vs. the World
Enter the Void
Tron: Legacy
Exit Through the Gift Shop
Toy Story 3
The Social Network
Thirst/Bakjivi
Let Me In
True Grit
Attenberg
Get Him to the Greek
El Secreto de sus Ojos/The Secret in Their Eyes
Piranha 3D
Animal Kingdom
Machete
Shutter Island
The Fighter
The King's Speech
Black Swan
Easy A

Blogoscars 2010 - Best Director

2011-03-28T16:58:00.002+03:00

Edgar Wright - Scott Pilgrim vs. the World
Gaspar Noé - Enter the Void
David Fincher - The Social Network
Christopher Nolan - Inception
Joseph Kosinski - Tron: Legacy
Lee Unkrich - Toy Story 3
Chan-wook Park - Thirst/Bakjivi
Martin Scorsese - Shutter Island
Mat Reeves - Let Me In
Darren Aronofsky - Black Swan

Blogoscars 2010 - Best Screenplay

2011-03-28T16:53:00.002+03:00

Aaron Sorkin - The Social Network
Michael Arndt - Toy Story 3
Bert V. Royal - Easy A
Eduardo Sacheri, Juan José Campanella - El Secreto de sus Ojos/The Secret in Their Eyes
Lisa Cholodenko, Stuart Blumberg - The Kids Are All Right
David Seidler - The King's Speech
Nicholas Stoller - Get Him to the Greek
Michael Bacall, Edgar Wright - Scott Pilgrim vs. the World
Joel and Ethan Coen - True Grit
Laeta Kalogridis - Shutter Island

Blogoscars 2010 - Best Actor

2011-03-28T16:46:00.002+03:00

Colin Firth - The King's Speech
Jesse Eisenberg - The Social Network
Jeff Bridges - True Grit
Leonardo DiCaprio - Shutter Island
Μάκης Παπαδημητρίου - Χάρισμα
James Franco - 127 Hours
Kodi Smit-McPhee - Let Me In
Russell Brand - Get Him to the Greek
Michael Cera - Scott Pilgrim vs. the World
Danny Trejo - Machete

Blogoscars 2010 - Best Supporting Actor

2011-03-28T16:43:00.002+03:00

Ben Mendelsohn - Animal Kingdom
Lenny Venito - How Do You Know
Armie Hammer - The Social Network
Nicolas Cage - Kick-Ass
Christian Bale - The Fighter
Jonah Hill - Cyrus
Richard Jenkins - Let Me In
Andrew Garfield - The Social Network
Geoffrey Rush - The King's Speech
Jeremy Renner - The Town

Blogoscars 2010 - Best Actress

2011-03-28T16:40:00.002+03:00

Hailee Steinfeld - True Grit
Natalie Portman - Black Swan
Jeong-hie Yun - Poetry/Shi
Annette Bening - The Kids Are All Right
Ok-bin Kim - Thirst/Bakjivi
Emma Stone - Easy A
Nicole Kidman - Rabbit Hole
Michelle Williams - Blue Valentine
Carey Mulligan - Never Let Me Go
Chloe Moretz - Let Me In

Blogoscars 2010 - Best Supporting Actress

2011-03-28T16:36:00.003+03:00

Jacki Weaver - Animal Kingdom
Chloe Moretz - Kick-Ass
Helena Bonham Carter - Alice in Wonderland
Melissa Leo - The Fighter
Dale Dickey - Winter's Bone
Dianne Wiest - Rabbit Hole
Barbara Hershey - Black Swan
Amy Adams - The Fighter
Ellen Wong - Scott Pilgrim vs. the World
Alison Pill - Scott Pilgrim vs. the World

Αθηνά Τσαγγάρη. Για το «Attenberg». Μέρος Γ. [CINEMaD, 16/12/10]

2011-02-02T22:22:00.001+02:00

Biutiful [0/5]

2011-01-13T14:21:00.003+02:00

Στον κινηματογράφο, υπάρχει ένα σοβαρό ζήτημα που μπορεί να ακυρώσει το ταλέντο ενός δημιουργού. Προσωπικά, το αποκαλώ «ηθική των εικόνων». Με αυτή τη λογική, έχω καταδικάσει σε κριτικές μου στο παρελθόν ταινίες αρτιότατες ή και αριστουργηματικές σε επίπεδο παραγωγής, ταινίες πολυβραβευμένες και αποδεκτές από το κοινό, όπως η «Λίστα του Σίντλερ» του Στίβεν Σπίλμπεργκ, την οποία εξακολουθώ να χαρακτηρίζω ως κάκιστο και μνημειώδες παράδειγμα ψυχολογικής πορνείας στην ιστορία του κινηματογράφου. Πλέον, σε αυτή τη λίστα των φιλμ της ντροπής συμπεριλαμβάνεται και το «Biutiful» του Αλεχάντρο Ινιαρίτου.

Ο Ινιαρίτου είναι ένας σπουδαίος τεχνίτης και κινηματογραφιστής. Παράλληλα, όμως, είναι και ένας «φεστιβαλικός» δημιουργός. Ανήκει σε αυτή την κατηγορία των σκηνοθετών που τα ευρωπαϊκά (κυρίως) Φεστιβάλ έχουν χτίσει τη φήμη του πάνω σε πρώτα εντυπωσιακά δείγματα δουλειάς, τα οποία, συνήθως, μετατρέπονται σε μανιέρα ή, ακόμη χειρότερα, «φάμπρικα» πατροναρισμένου προϊόντος. Για να υπάρχει σαν μόνιμος «πελάτης» ενός Φεστιβάλ, ο κάθε Ινιαρίτου πρέπει να παραδίδει σε αυτά τη... γνώριμη υπογραφή του, μια σταθερότητα στο ύφος, το είδος το οποίο υπηρετεί και μια δραματουργία... για κλάματα (διότι δεν έχετε ακούσει ποτέ σας να διαπρέπει σε διαγωνιστικό ενός Φεστιβάλ μια κωμωδία, έτσι;). Στην προκειμένη, ο Αλεχάντρο Ινιαρίτου αγαπήθηκε από το «Amores Perros» (Κάννες 2000), καταξιώθηκε με το «21 Grams» (Βενετία 2003), άγγιξε το... οσκαρικό ιδανικό με το «Babel» (Κάννες 2006) και, φυσικά, είχε την υποχρέωση να επιστρέψει στην Κρουαζέτ και το 2010, με το «Biutiful». Πλέον, ο Ινιαρίτου είναι ακόμη ένας συνήθης ύποπτος των Καννών. Και για να βρίσκεται εκεί όποτε έχει καινούρια ταινία, πρέπει να τηρεί τον «άγραφο νόμο» ενός δημιουργού με φεστιβαλική συνέπεια - συνέχεια: πρέπει να παραδίδει πανομοιότυπο «προϊόν» με εκείνο το οποίο τον ανέδειξε!

Για πρώτη φορά χωρίς τη σεναριακή υπογραφή του Γκιγιέρμο Αριάγα, πολλοί ήταν εκείνοι που ανησυχούσαν για το αν θα τα καταφέρει ο Ινιαρίτου σε μια φόρμα απλής, γραμμικής αφήγησης, έχοντας στα χέρια του έναν και μόνο κεντρικό χαρακτήρα. Το «Biutiful» μπορεί να φαντάζει σαν ένα... οικονομημένο σενάριο, όμως, η γαρνιτούρα που συνοδεύει τον καρκινοπαθή και σχεδόν ετοιμοθάνατο Ουξμπάλ (ο Χαβιέ Μπαρδέμ στην πιο τεθλιμμένη περιφορά της αρρενωπότητάς του) ξεπερνά σε συστατικά την πιο αλλοπρόσαλλη και multiethnic «σαλάτα» που φάγατε εδώ και χρόνια σε δραματικό φιλμ: πρώην σύζυγο ναρκομανή που πηδιέται με λαμόγιο το οποίο τυγχάνει να είναι ο αδερφός του, δύο ανήλικα παιδάκια στην πείνα, Αφρικάνα φίλη και συνεργάτη που κινδυνεύει να απελαθεί και έχει και μούλικο να θρέψει, μπλεξίματα με Κινέζους στους οποίους σπρώχνει παράνομους μετανάστες για φτηνά εργατικά χέρια, πουλημένους μπάτσους για τις βρώμικες συναλλαγές του, όλοι μαζί συντονισμένοι σε εξέλιξη πλοκής... από το κακό στο χειρότερο. Έξτρα πινελιά στο «πακέτο» που τρώει ο - ανισόρροπα κυκλοθυμικός - χαρακτήρας του Ουξμπάλ, η ικανότητά του να επικοινωνεί ως μέντιουμ με αλύτρωτους νεκρούς, οι οποίοι στοιχειώνουν ακόμη περισσότερο τους δύο μήνες ζωής που του απομένουν! Μοιραία, το ερώτημα καταπέλτης γεννάται: πόσο πιο δυνατά μπορεί να βροντοφωνάξει «Πονάω, αλλά μ’ αρέσει!» ένας κοινός θεατής; - ειδικά από τη στιγμή που η συνείδηση βαράει καμπανάκι στη γνώση της διάρκειας των 147 λεπτών...

Πόνος, θανατικό, μιζέρια. Όλα στη διαπασών. Με φόντο μια Βαρκελώνη ασύλληπτης παρακμής, που σε κάνει να σκέφτεσαι πως αν ο Ινιαρίτου γύριζε ταινία στην Αθήνα, θα είχε ως μοναδικό location τα οικοδομικά τετράγωνα που βρίσκονται κάτω από την Αθηνάς ή γύρω από την Ομόνοια. Και, δε λέω, εάν η πρόθεσή σου είναι να βασανίζεις την ψυχολογία του θεατή με ραπίσματα οδύνης και ασχήμιας, μια χαρά την κάνεις τη δουλειά σου. Γιατί, όμως, την ίδια στιγμή, όταν ο χρηματοδότης σου είναι η Nike, κάνεις παπάδες ζωντάνιας, χαράς και οπτικής ηδονής, όπως σ’ αυτό το διαφημιστικό σποτάκι; Ποιος είναι ο σεβασμός τον οποίο οφείλω να δείξω σε έναν σκηνοθέτη που, στην τελική, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ασυνείδητη πουτάνα, η οποία υπογράφει τη δουλειά της ανάλογα με το όφελος που θα έχει;

Δεν εγκαταλείπω εύκολα τα όπλα όταν παρακολουθώ μια ταινία. Στο «Biutiful», όμως, υπήρξαν στιγμές που αηδίασα για τη θέση στην οποία βρισκόμουν, πρώτα απ’ όλα σαν θεατής. Άντεξα τη σεναριακή υπερβολή, την in your face αισθητική, ακόμη και τη σεκάνς με το άνοιγμα του φέρετρου στο νεκροταφείο. Στη μιάμιση ώρα της ταινίας (αν θυμάμαι καλά), με το υπόγειο που θύμιζε ομαδικό τάφο, γεμάτο πτώματα μεταναστών που «έπνιξαν» οι σόμπες στον ύπνο τους, αισθάνθηκα τόσο προσβεβλημένος, που σηκώθηκα να φύγω από την αίθουσα με μια εσωτερική κραυγή απόγνωσης: άντε και γαμήσου, κύριε Ινιαρίτου. Είμαι ένας πολίτης που, πλέον ακόμη και στην πόλη μου, βρίσκομαι αντιμέτωπος με εικόνες εξαθλίωσης. Kαθημερινά παρακολουθώ συνανθρώπους να ψάχνουν στα σκουπίδια για να βρουν κάτι να φάνε. Και τους έχω δει να το τρώνε, μπροστά μου. Αλίμονο, όμως, στον κινηματογραφιστή που θα έπαιρνε μια τέτοια εικόνα, θα την έκανε σινεμά και θα μου ζητούσε να πληρώσω εισιτήριο για να την δω, να τον κάνω πλουσιότερο και, προφανώς, πιο ευτυχισμένο. Αλίμονο στο όνομα αυτής της «Τέχνης».

Biutiful [2010] / για το CINEMaD

Άσε το Κακό να Μπει [3 ½/5]

2011-01-06T13:56:00.002+02:00

Ασεξουαλικό αγοράκι ερωτεύεται άφυλο βαμπίρ. Θα χυθεί... αίμα;

Στο πλαίσιο της τραγικής μόδας των αμερικανικών remakes, το προ διετίας αριστουργηματικό «Άσε το Κακό να Μπει» του Τόμας Άλφρεντσον, δε μιλά πια σουηδικά και ελάχιστα απέχει οπτικά, εικαστικά και υφολογικά από το πρωτότυπο. Έτσι, για όσους αγάπησαν εκείνο, εκπλήξεις δεν παραμονεύουν πουθενά, παρά μόνο η περιέργεια για το πως εξαμερικανίστηκε μια από τις πλέον κορυφαίες ταινίες της βαμπιρικής κινηματογραφικής μυθολογίας. Παραδόξως, η ετυμηγορία είναι θετική!

Η Αμερική της περιόδου Ρέιγκαν σαν σκηνικό θυμίζει την «Παγοθύελλα» του Ανγκ Λι, στο ψυχρό συναίσθημα και τη σύγχυση στις διαπροσωπικές σχέσεις, χωρίς, όμως, να δηλώνει κάτι πιο ουσιαστικό και να μας απαντά στο γιατί ο Ματ Ριβς (του «Cloverfield»!) παρέμεινε στις αρχές της δεκαετίας του ’80, όπως και το σουηδικό «Άσε το Κακό να Μπει», αντί να το τοποθετήσει σε μια οποιαδήποτε άλλη χρονική φάση, όχι απαραίτητα πιο σύγχρονη... Πέραν αυτού του μικρού φάουλ, οι σεναριακές διαφορές και οι ψυχολογικές αποχρώσεις του φιλμ χαρακτηρίζονται από μια τόλμη που δε συναντάς εύκολα στο mainstream αμερικανικό σινεμά (εξ ου και η εμπορική του καταδίκη εκεί...). Η πατρική φιγούρα έχει διαγραφεί από τη ζωή του αγοριού, το πρόσωπο της μητέρας δεν εμφανίζεται ποτέ στην οθόνη και ο περίγυρος της γειτονιάς περιορίζεται σε ένα ανώνυμο background, σαν αντικείμενο οφθαλμολαγνείας ή αξιοπερίεργο μοντέλο ζωής που μελετά με το... τηλεσκόπιό του ο νεαρός Όουεν. Η επιλογή του Ριβς να επικεντρώσει απόλυτα στη σχέση του αγοριού με τη μικρή Άμπι είναι όχι απλά σοφή, αλλά και ανατρεπτική, αφού αυτή τη φορά το παιχνίδι των φύλων κάνει διαφορετικό contrast. Ο Όουεν είναι το θηλυπρεπές αγόρι και η Άμπι το αγοροκόριτσο, που μοιράζονται συναισθήματα ακόμη πιο νοσηρά από τα μπερδεμένα χρωμοσώματά τους. Διόλου τυχαία, στο πρώτο τους date, η μουσική υπόκρουση είναι δύο τραγούδια των Culture Club…

Το ύφος του φιλμ παραπέμπει περισσότερο σε ταινία τρόμου. Οι συνθέσεις του Μάικλ Τζιακίνο δεν έχουν καμία ρομαντική ή λυρική διάθεση, η φωτογραφία του Γκρέιγκ Φρέιζερ βυθίζει το λυκόφως σε σχεδόν αρρωστημένους τόνους που απέχουν σαν τη μέρα με τη νύχτα από τη μελαγχολική καθαρότητα του σκανδιναβικού τοπίου, οι όποιες δόσεις χιούμορ έχουν αντικατασταθεί από τη σκληρότητα και το αποτρόπαιο.

Από σεβασμό στο πρωτότυπο, ο Ματ Ριβς δεν τολμά να αναμετρηθεί με τη σεκάνς ανθολογίας του Άλφρεντσον (η υποβρύχια κορύφωση στην πισίνα), αλλά δημιουργεί μια ξεκάθαρα δική του, με την επίθεση του προστάτη της Άμπι (ακόμη πιο τραγική φιγούρα εδώ, χάρη στην εξαιρετικά εύθραυστη παρουσία του Ρίτσαρντ Τζένκινς) από το πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου. Σκηνή που καταλήγει σε ένα μονοπλάνο μοναδικής τεχνικής αρτιότητας.

Τι θα συνέβαινε εάν το «Άσε το Κακό να Μπει» του Ριβς είχε προηγηθεί της ταινίας του 2008; Θα είχε αντιστραφεί η προτίμηση μου προς το φιλμ που έχει υπογράψει ο Άλφρεντσον; Είναι ένα καθαρά προσωπικό point of view και μαζί το τέλειο δίλημμα που θα βιώσει κάθε θεατής που θα μπει στον - ευχάριστο - κόπο να δει και τις δύο ταινίες. Το μυστικό της απάντησης ίσως να βρίσκεται στην τελευταία σκηνή: το μέλλον του Όσκαρ επιφυλάσσει περισσότερη αγάπη, ενώ το μέλλον του Όουεν κάτι ακόμη πιο σκοτεινό κι από την αγάπη.

Let Me In [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Αθηνά Τσαγγάρη. Για το «Attenberg». Μέρος B. [CINEMaD, 09/12/10]

2010-12-14T14:30:00.001+02:00

Αθηνά Τσαγγάρη. Για το «Attenberg». Μέρος Α. [CINEMaD, 02/12/10]

2010-12-14T14:17:00.006+02:00

Attenberg [4 ½/5]

2010-12-08T22:16:00.003+02:00

Η Μαρίνα πρόκειται να μείνει μόνη σ’ αυτή τη ζωή. Ο πατέρας της πεθαίνει. Και επιδιώκει να την κάνει να συμβιβαστεί με τις συνήθειες του ανθρώπινου είδους.

Εάν δεν επικοινωνούσαν με λέξεις, οι ήρωες του «Attenberg» θα μπορούσαν κάλλιστα να ερμηνεύονται από κάθε λογής ζώο, με μόνη καθοδήγηση το ένστικτο. Σαν σε ένα ζωικό ντοκιμαντέρ, στα πρότυπα της δουλειάς του Σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο (την προφορά του οποίου «διαμελίζει» ο τίτλος του φιλμ), η Αθηνά Τσαγγάρη απωθεί στερεότυπα αφήγησης που έχουν να κάνουν με χαρακτήρες του είδους μας και κινηματογραφεί με μια ψυχρότητα παρατηρητή, ο οποίος προσπαθεί να κατανοήσει τις αποκλίσεις του ορμέμφυτου.

Η Μαρίνα, από Γαλλίδα μάνα, δε μιλά σωστά τη γλώσσα (ούτε καν εκείνη του σώματος), δεν ξέρει τι είναι το σεξ, σιχαίνεται την ανταλλαγή στοματικών υγρών, προτιμά τις γυναίκες (περισσότερο σαν φιλική ταύτιση παρά ως σεξουαλική ταυτότητα) και κινδυνεύει να χάσει κάθε επαφή με τον κόσμο μας λόγω του επερχόμενου θανάτου του father figure - Σπύρου, ο οποίος αναλαμβάνει τη σύντομη αποστολή της «μύησης» στη... συνύπαρξη, με συνεργό τη Μπέλα, τη μοναδική - αν και εντελώς αντίθετη σε συμπεριφορά - φιλενάδα της.

Όλο αυτό το αρχικό μέρος του φιλμ που αφορά στο θνητό βίο, τη γνωριμία του έρωτα και άλλων ανησυχιών μιας κοριτσίστικης, «ευαίσθητης» ηλικίας (στα twentysomething), βρίσκει το αντίβαρό του στην αρνητική εξέλιξη της υγείας του πατέρα, ο οποίος αφήνει στη Μαρίνα την ακόμη πιο άχαρη «κληρονομιά», να τον σκορπίσει στη θάλασσα σαν... στάχτη. Καθώς το θανατικό παίρνει το πάνω χέρι, η μέχρι πρότινος εκκεντρική ή μίνιμαλ πλευρά της αφήγησης μετατρέπει το ψυχρό ή ζωώδες σε ανθρωπολογική μελέτη με αναπάντεχο βάθος στο συναίσθημα, που σε κάνει να βγαίνεις από την αίθουσα κάπου μεταξύ του βουρκώματος ή των λυγμών! Ο ελεγειακός τόνος του «Attenberg» αγκαλιάζει ολόκληρο το φιλμ και συνδέει τα κενά ή τις πιθανές ελλείψεις ενός σεναρίου που, εν τέλει, βρίσκει το στόχο του... εκ των έσω.

Από την συμπεριφορική παρθενία του νεοφερμένου σε τούτο τον κόσμο, στα άτσαλα βήματα της μαθητείας (μέσα κι έξω από την οικογένεια), την αποσύνθεση της ωριμότητας και τη μη αναστρέψιμη φυσική μας κατάληξη. Σταθμοί που μας συστήνουν οι χαρακτήρες της Τσαγγάρη. Γνώριμοι, βιωμένοι, σχεδόν τρομακτικοί, που για μερικούς από εμάς δε βγάζουν νόημα, ούτως ή άλλως. Σαν τον τίτλο του φιλμ, που από επώνυμο ανθρώπου, πέρασε μέσα από ένα «σπασμένο τηλέφωνο», για να καταλήξει σε μια συρραφή γραμμάτων χωρίς να μπορεί να εξηγήσει το παραμικρό. Αλλά και η ζωή, τι νόημα έχει; Αφού όλα πεθαίνουν στο τέλος...

Μαυρίλα και πεσιμισμός που γεννούν την αποστροφή του θεατή για ένα κινηματογραφικό έργο; Αν επιτρέψεις στον εαυτό σου να αισθανθεί μια ταινία σαν το «Attenberg», αντί ανταμοιβής, σε περιμένει το πιο θετικό συναίσθημα που θα βιώσεις παρακολουθώντας μια ελληνική ταινία φέτος. Κι αυτό απέχει τόσο πολύ από το ζοφερό και τα συντρίμμια του κόσμου στον οποίο θα επιστρέψεις, εκεί έξω...

Attenberg [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Χάρισμα [3 ½/5]

2010-11-18T11:42:00.004+02:00

Παιδαγωγός που τραβιέται με εργοδότη παντρεμένο γνωρίζει (τη μέρα) οδηγό σε σχολικό και (τη νύχτα) μεταφορέα πάγου σε μπαρ. Δεν το λες και το τέλειο ρομάντζο...

Η παραδοσιακή φόρμα του boy meets girl, με ολίγη από ζητήματα ισχύος των δύο φύλων, πασπαλισμένη από το αντίξοο ενός «Beauty and the Beast» στόρι, αποκτά για μια σπάνια φορά στη ντόπια κινηματογραφία λειτουργικότητα, δίνοντας στο «Χάρισμα» της Χριστίνας Ιωακειμίδη (ντεμπούτο μεγάλου μήκους) τον τίτλο της πιο feel good ελληνικής ταινίας που έχουμε δει... εδώ και δεκαετίες, ίσως!

Περσόνες σημερινές, εικόνες γνώριμες, της πόλης, ψυχολογία συναισθηματικής «αναπηρίας» και άμυνες στη θέση της γαλήνης του ερωτεύσιμου, είναι μερικά από τα συστατικά της Ιωακειμίδη που δίνουν έναν αέρα ταύτισης ειλικρινή, φλερτάρουν με το μέσα σου χωρίς να το διαπιστώνεις με την πρώτη. Σχεδόν όπως στην πραγματική ζωή δύσκολα θα ερωτεύονταν δύο τέτοιοι άνθρωποι. Είναι απ’ αυτά που... «δεν το περιμένεις». Κι όμως, ο μπρουτάλ και διόλου γοητευτικός Χάρης είναι αυτός που περίμενε η μορφωμένη και ευαίσθητη Ισμήνη, το ταίρι της απόλυτης ευτυχίας που, άνοιξε τα μάτια σου, δεν υπάρχει μόνο στο σινεμά, συμβαίνει κι εκεί έξω το happy end σου!

Πέρα από τις ελαφρές αντιρρήσεις με τη διάρκεια της υποπλοκής με τον παντρεμένο ή την τόσο παθητική θηλυκή σκιαγράφηση σεναριακά, το «Χάρισμα» σου μοστράρει φωτογραφία και μοντάζ πρώτης τάξης αγαπησιάρικο, μα, πάνω απ’ όλα, ευτυχεί στο κάστινγκ των πρωταγωνιστών. Ο Μάκης Παπαδημητρίου, ένας από τους πλέον κινηματογραφικούς ηθοποιούς που έχουμε σήμερα, περνάει σαν οδοστρωτήρας από την οθόνη και πλάθει έναν χαρακτήρα που φτάνει βαθιά ως την καρδιά σου και θα σε κάνει να χαμογελάς όποτε θα φέρνεις την ταινία στο μυαλό, ακόμη και αρκετό καιρό μετά την πρώτη σου «επαφή» μαζί της! Τον συνοδεύει πιο χαμηλότονα ερμηνευτικά η Βάσω Καβαλιεράτου, που εμφανώς φρενάρεται από το ρόλο, αλλά βρίσκει την ισορροπία της σταδιακά.

Με λίγα λόγια, το «Χάρισμα» της Ιωακειμίδη είναι μια υποδειγματική περίπτωση λαϊκού σινεμά, με προθέσεις εμπορικές που δε θα σε κάνουν να ντρέπεσαι που έκοψες εισιτήριο. Ένα φιλμ είδους που έχει ανάγκη το ελληνικό σινεμά και τόσο φρέσκο που δεν έχεις παρά να το αγαπήσεις. Γιατί στην τελική, όπως λέει και το τραγούδι, all you need is… :-)

Χάρισμα [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Somewhere [0/5]

2010-11-03T21:30:00.002+02:00

Χολιγουντιανός σταρ σε υπαρξιακή κρίση. Τελεία.

Τέσσερα χρόνια μετά το (άδικο, ειλικρινά) τσάκισμα των φτερών της με την «Marie Antoinette», η Σοφία Κόπολα επιστρέφει σε κάτι πιο γνώριμο και ελαφρώς αυτοβιογραφικό, δρέπει ξανά δάφνες (φεστιβαλικές, έστω...), όμως, κατ’ ουσίαν, δημιουργεί ένα εγκληματικό ατόπημα στη φιλμογραφία της, που ίσως της πάρει ακόμη περισσότερα χρόνια για να ξεπεράσει...

Το «Somewhere» ξεκινά με μια Ferrari που κόβει κύκλους σε μια ερημική πίστα και καταλήγει με τον ήρωα του φιλμ να εγκαταλείπει το αγαπημένη του αμάξι στη μέση του πουθενά, με προορισμό... somewhere. Στο ενδιάμεσο, είναι ν’ απορείς με τη μιάμιση ώρα του απόλυτου μηδενός, διότι η Σοφία Κόπολα και γνωρίζει τι θα πει σενάριο, αλλά και έχει τιμηθεί και με Όσκαρ γι’ αυτό. Απογυμνωμένη από οτιδήποτε στιλιστικό, με τους διαλόγους στο... mute και το βλέμμα να οπισθοδρομεί προς τον ευρωπαϊκό μινιμαλισμό περασμένων δεκαετιών (ανάθεμα στον Αντονιόνι!), η ταινία αποτελεί το πιστό αντίγραφο της κενότητας του Τζόνι Μάρκο, του χαρακτήρα που υποδύεται δίχως λάμψη ή και κάποια εκφραστικότητα ο Στίβεν Ντορφ (όπως και στην πραγματική κινηματογραφική του καριέρα, άλλωστε), ενός ηθοποιού που βολοδέρνει σ’ ένα δωμάτιο του Chateau Marmont, στη Sunset Blvd, μεταξύ τσιγάρου, αλκοόλ και εύκολου σεξ. Μοναδική παρένθεση ανθρωπιάς, η παρουσία της εντεκάχρονης κόρης του, η οποία βολοδέρνει με τα δικά της χόμπι, όποτε η μαμά - υπεύθυνος κηδεμόνας δε μπορεί να την κρατήσει κοντά της.

Μπορεί το «Somewhere» να είναι για την Κόπολα ένας τρόπος να πει στον πατέρα της πόσο την «τραυμάτισε» η απουσία του λόγω γυρισμάτων ή η «αβάσταχτη», κοινή τους αιχμαλωσία σε χλιδάτα ξενοδοχεία ανά τον κόσμο, γιατί εκείνος έπρεπε να κάνει και promotion στις ταινίες του, όμως, η απουσία του χιούμορ (εξαίρεση η σεκάνς των τηλεοπτικών βραβείων στην Ιταλία) ή οτιδήποτε βαθύτερου σαν σχόλιο πάνω στον «τουρισμό» των σταρ σε αντιπαράθεση με την αληθινή ζωή, μετατρέπει το φιλμ σε μια μονότονη εναλλαγή στατικών καρέ, δίχως καμία ελπίδα να καταλήξουν σε κάτι ολοκληρωμένο... somewhere.

Επειδή από το πρώτο πλάνο το μυαλό μου πήγε εκεί, τολμώ να ομολογήσω πως το πλέον παράδοξο με το «Somewhere» είναι οι ομοιότητες ύφους με το - κατακρεουργημένο από την κριτική - «The Brown Bunny» του Βίνσεντ Γκάλο, ο οποίος, μετά από αυτή την τραγική απόπειρα της Κόπολα, θα πρέπει να χαμογελά χαιρέκακα. Στο... somewhere, θα το βρει το δίκιο του αυτός.

Somewhere [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Το CINEMaD αποχαιρετά τον Γιάννη Δαλιανίδη

2010-10-21T16:59:00.002+03:00

Ο Σκοτ Πίλγκριμ Εναντίον των 7 Πρώην [5/5]

2010-10-14T11:45:00.005+03:00

Ο Σκοτ Πίλγκριμ αγαπάει τη Ραμόνα. Η Ραμόνα έχει επτά θανάσιμους πρώην. Now it’s war.

Ο Έντγκαρ Ράιτ ήταν μόλις 25 ετών όταν σκηνοθέτησε το «Spaced» (για λογαριασμό του Channel 4), μια σειρά ιστορικής cult αξίας, γεμάτη από pop culture αναφορές και geek γνώση. Το κινηματογραφικό του ντεμπούτο με το «Shaun of the Dead» (2004) ήταν μονάχα η φυσική εξέλιξη της σειράς, αλλά με το «Hot Fuzz» (2007) απέδειξε τις πραγματικές καλλιτεχνικές του δυνατότητες, μια υπερβατική διάθεση να διαγράφει τα σύνορα των φιλμικών ειδών, με οπτικές μεθόδους γνώριμα «ζογκλερικές» όσο και πρωτόγνωρα εμπνευσμένες.

Ο Ράιτ δεν κάνει πράγματα που δεν έχουμε ξαναδεί. Ούτε τα ανακυκλώνει σαν ένας Ταραντίνο της... απέναντι όχθης. Απλά, σε βάζει μέσα και σε παίζει στα δάχτυλα. Δεν έχει ανάγκη ν’ αποδείξει κάτι παραπάνω. Το σινεμά του δεν αντιλαμβάνεται τις έννοιες της κριτικής ή της ανάγνωσης των όποιων levels σε θεωρητικό επίπεδο. Ο Ράιτ κάνει την πλάκα του. Και σε μια εποχή όπου η παγκόσμια παραγωγή μας τα ζαλίζει με έργα... της πλάκας, ο Ράιτ κάνει... το σωστό. Προσοχή, όμως. Οι ταινίες του και το θέαμα που προσφέρει μπορεί να είναι απολύτως εύπεπτα, αλλά αυτό δε μεταφράζεται απαραίτητα και σε «μαζικό». Κάπου εκεί βρίσκεται και η εξήγηση για την εμπορική (παγκοσμίως!) καταδίκη του «Scott Pilgrim», μιας ταινίας που κάνει τον χαρακτηρισμό του post-modern ν’ ακούγεται περισσότερο παλιακός κι από εκείνη την ιστορία με τον Αδάμ, την Εύα και το μηλαράκι τους...

Ο «Scott Pilgrim» είναι το μπάσταρδο γέννημα θρέμμα της μετωπικής σύγκρουσης ενός κόμικ με τον πιξελαρισμένο, κινούμενο κόσμο των arcade games. Και τα δύο στοιχεία μαζί, λειτουργούν σαν ένα ολότελα καινούριο σύμπαν, όπου η διάσταση δεν παίζει κανένα ρόλο (τύφλα να’ χει το 3D «καρκίνωμα» της εποχής...), το ρεαλιστικό φτύνει επιγραφές ήχων ή συναισθημάτων και η ψηφιακή μοντερνιά των εφέ αυτοσαρκάζεται μέσα από μια αισθητική σχεδόν... ρετρό!

Η alternativa φάση ξεκινάει από το location. Καναδάς (χα!). Twentysomething και slacker τυπάκος με μπάντα, αλλά χωρίς γκόμενα, καψουρεύεται cool θηλυκό με συχνές εναλλαγές στη χρωμοβαφή, που έχει έρθει από NYC για να ξεχάσει... τους επτά πρώην της (ανάμεσά τους και ένα «bi-furious» κορίτσι). Η αναμέτρηση με τον καθέναν από αυτούς οπτικοποιείται σαν 8-bit μονομαχία που ανεβάζει τον ήρωα στο επόμενο level, χαρίζοντάς του ζωές και ότι άλλο σε γκατζετάκι που φαντάζεσαι πως θα κέρδιζες σ’ ένα game.

Πλανοθεσία και μοντάζ υπηρετούν ολοκληρωτικά τα comic strips με μοντερνιτέ διάθεση που δεν έχει προηγούμενο, ενίοτε παραπέμποντας στην αισθητική φόρμα των anime. Η σεναριακή ειρωνεία δεν αφήνει τίποτε όρθιο, από τη μουσική και κινηματογραφική βιομηχανία, την ταύτιση με το όποιο κοινωνικό group, τη σεξουαλικότητα, την τέχνη του φλερτ και τη μυστηριώδη δύναμη της αγάπης. Κι ακόμη κι αν δε σε νοιάζει το ποιος θα το πάρει το κορίτσι, γιατί έχεις πωρωθεί από τον χαβαλέ του όλου «παιχνιδιού», κάπου προς το τέλος θα αισθανθείς πως το συναίσθημα λειτουργούσε ύπουλα μέσα σου, έτσι ώστε να βρεθείς στη θέση του να φωνάζεις «Go get her!», για να μη σου μαυρίσει η ψυχή...

Η λέξη «αριστούργημα» ίσως δεν ταιριάζει στο «Scott Pilgrim». Γιατί η ταινία του Έντγκαρ Ράιτ είναι μπροστά από την εποχή της. Κι αν αυτό ακούγεται σαν καταδίκη για το σήμερα, μεταφράζεται σε κάτι πολύ πιο σημαντικό για την αξία της στο αύριο. Όπως και να’ χει, το «play again» θα το πατήσεις. Και ξανά και ξανά και ξανά...

Scott Pilgrim vs. the World [2010] / για το CINEMaD

Αντίο, Γιώργο.

2010-10-02T15:16:00.002+03:00

Δεν ξέρω που πάνε οι άνθρωποι όταν πεθαίνουν. Δεν ξέρω αν υπάρχει κάτι «μετά», ούτε πιστεύω και σε τίποτε από αυτά που μας υπαγορεύουν τον όποιο προορισμό προς μια άλλη διάσταση.

Θέλω να φαντάζομαι ένα sequel, σ’ ένα κόσμο όπου η κινηματογραφική αίθουσα θα υπάρχει και πάλι. Σαν τους αγγέλους στα «Φτερά του Έρωτα», να μπαίνω απαρατήρητος μέσα και ν’ αφοσιώνομαι στις μαγικές εικόνες στο πανί, από σινεμά σε σινεμά. Θεατής, δίπλα σε ανθρώπους που χάθηκαν πιο πριν, που μοιράστηκαν μ’ αυτή την Τέχνη περισσότερες συγκινήσεις κι απ’ όσες τους χάρισε η αληθινή ζωή και που θα μάραζαν σα φαντάσματα στην ιδέα πως το «μετά» θα τους στερήσει αυτή, τη μεγάλη αγάπη...

Αντίο, Γιώργο.

Αν και... όλο και σε κάποιο σινεμά θα σε πετύχω. Κάποτε...

Οι καλύτερες ταινίες της σεζόν 2009 - 2010

2010-08-10T15:46:00.012+03:00

# 1. Αν δεν ήταν τόσο τρομακτικά αληθινό κι οδυνηρά σκληρό σε timing, θα είχε ήδη μετατραπεί σε ένα νέο είδος θρησκείας. ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ του Τζέισον Ράιτμαν. «Up in the Air» από άλλο point of view αυτό, με ανώμαλη προσγείωση σε κάθε μορφής κρίση, το φιλμ του Ράιτμαν σου δείχνει πόσο εύκολα χάνεις τον κόσμο κάτω από τα πόδια σου, πόσο εγωιστικό είναι ν’ αεροβατείς, μεταφορικά και μη, με πόσα μπαγκάζια ψυχολογικά γίνεσαι επιβάτης αυτής της ζωής ή μη. Οι αναταράξεις του θα με συγκινούν πάντοτε.

# 2. ΨΗΛΑ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ των Πιτ Ντόκτερ και Μπομπ Πίτερσον. Περισσότερο ταινία κι από όλες τις live action fiction της σεζόν μαζί, το «Up» της Pixar σου σύστηνε την πιο λυγμική πορεία που έχουμε δει εδώ και δεκαετίες για ένα κινηματογραφικό ζευγάρι σε λιγότερα από δέκα λεπτά, δίχως την παραμικρή λέξη ή διάλογο, κι ύστερα, παρέα μ’ έναν χήρο συνταξιούχο, ένα μικρό πρόσκοπο, το πουλί... Κέβιν κι ένα σκύλο που μιλούσε, σε ανέβαζε στα πιο τρελά υψόμετρα της παραμύθας που πρέπει να είναι το σινεμά.

# 3. ΚΥΝΟΔΟΝΤΑΣ του Γιώργου Λάνθιμου. Το απόλυτο disconnect από το γνώριμο, φέτος, συμπτωματικά μιλούσε ελληνικά! Ή, τουλάχιστον, έτσι πιστεύουμε. Γιατί σινεμά μπορεί, τελικά, να λέγεται η επίκτητη απώλεια της όρασης, πάθηση ιδιαίτερα διαδεδομένη στον χώρο της ντόπιας κινηματογραφίας, βλέπε «σκάνδαλο» σύγκρισης μ’ εκείνη την παλαιότερη ταινία του Αρτούρο Ριπστάιν...

# 4. Ο ΚΥΝΗΓΟΣ του Χονγκ-Τζιν Να. Όλα τα συναισθήματα, όλη η ενέργεια, όλος ο τσαμπουκάς του σινεμά της Κορέας, η ασημαντότητα του ανθρώπινου είδους, ο παραλογισμός, η τραγωδία, η κάθαρση. Τα πάντα μέσα σε ένα σπινταρισμένο 24ωρο, σ’ ένα φιλμ - μάθημα αφήγησης, σκηνοθεσίας, μοντάζ, παραγωγής, που τόσο κοντόφθαλμα αγνόησε η ελληνική κριτική και δεν αξίωσαν να δουν περισσότεροι από χίλιοι θεατές στην Ελλαδάρα μας! Άνοιξε τα στραβά σου.

# 5. AVATAR του Τζέιμς Κάμερον. Τη χρονιά του «Τιτανικού», σε μια παρόμοια λίστα, βρέθηκα μπροστά σ’ ένα δίλημμα: να βάλω πρώτο το «Funny Games» του Χάνεκε ή την ταινία του Κάμερον; Έκανα το δεύτερο. Σήμερα, δεν θα επαναλάμβανα το ίδιο λάθος. Ίσως γιατί αυτού του τύπου οι ταινίες - φαινόμενα αντέχουν μονάχα στην εποχή τους, στις διαστάσεις της μεγάλης οθόνης όπου θα τις πρωτοδείς, με έναν ενθουσιασμό που μοιάζει με ξεπαρθένιασμα. Σέβομαι τη δουλειά, τους κόπους και τα οράματα του Κάμερον, βγήκα από το σινεμά παραπατώντας μετά το «Avatar», αλλά επειδή δεν είμαι σίγουρος για το αν όλη αυτή η εμπειρία θα μπορέσει να επαναληφθεί και στις επόμενες φορές που θα το δω, ο πλανήτης Παντόρα καταλαμβάνει την πέμπτη θέση...

# 6. ΠΡΟΦΗΤΗΣ του Ζακ Οντιάρ. Αν έχει τη θέληση, ακόμη και ο πιο ανίδεος σκατομαλάκας μπορεί να πάρει στα χέρια του την εξουσία. Το βλέπεις να συμβαίνει γύρω σου, το αισθάνεσαι να σε παραγκωνίζει, σκέφτεσαι πως είσαι τυχερός όταν δεν έχει βλέψεις πάνω σου ή δεν εκρήγνυται βίαια, όπως μέσα στο πλαίσιο μιας φυλακής, πάντα σε τέσσερις τοίχους, αλλά με τα τεράστια χάσματα που αφήνουν ανάμεσά τους τα κάγκελα. Πιθανότατα, η καλύτερη ταινία φυλακής ever.

# 7. ΔΙΨΑ του Τσαν-Γουκ Παρκ. Σα να μετακόμισε ο Μπουνιουέλ στην Κορέα, να έπαθε ψύχωση με το Wallpaper και να τον δάγκωσε βαμπίρ, που του μετέδωσε τον ιό του! Όσο πιο σύνθετος, τόσο λιγότερο αρεστός στους θαυμαστές της «τριλογίας της εκδίκησης», ο Τσαν-Γουκ Παρκ ανοίγεται σταδιακά προς μονοπάτια ασέβειας, με συναισθήματα σινεφιλίας παραληρηματικά, λες κι επιχειρεί να ξορκίσει από την ηθική μέχρι και τη φόρμα των εικόνων. Με την ίδια πλερέζα σαρκασμού για το τέλος.

# 8. ΑΔΩΞΟΙ ΜΠΑΣΤΑΡΔΗ του Κουέντιν Ταραντίνο. Δεν αγαπώ τις πολεμικές ταινίες, δε δίνω μία για Παγκόσμιους Πολέμους και, υπό προϋποθέσεις, αναγνωρίζω το cult χάβαλο των b-movies. Λατρεύω, όμως, το σινεμά του Ταραντίνο, όλο αυτό το άλεσμα της αγάπης που κρύβει μέσα του ο ίδιος, πρώτα σαν θεατής, κι ύστερα σαν χορτασμένος δημιουργός που επανα-σερβίρει με τους δικούς του όρους... ότι κατεβάζει η όρεξή του! Και τι δεν θα δίναμε, αντί για τον Καστελάρι, να ήταν η... «Υπολοχαγός Νατάσσα»!

# 9. Ο ΑΠΙΘΑΝΟΣ ΚΥΡΙΟΣ ΦΟΞ του Γουές Άντερσον. Η εικονοποιία ήταν εκεί. Το ίδιο και τα καδραρίσματα, οι νευρώσεις και η πηγή τους, ο ρόλος της οικογένειας. Αντί για κανονικούς ήρωες, όμως, αυτή τη φορά ο Άντερσον χρησιμοποιούσε αλεπούδες - και άλλα stop motion animated ζώα του δάσους! Ήταν ένα είδος departure για τη φιλμογραφία, την ίδια του τη ζωή; Futura bold, τέλος. Καλώς ήλθες, Helvetica bold - ότι κι αν σημαίνει αυτό για τη σχέση μας...

# 10. ΣΤΡΕΛΛΑ του Πάνου Χ. Κούτρα. Είχε μέσα της όλα τα στερεότυπα και τις «κορώνες» που θα μπορούσαν να του καταστρέψουν την ταινία. Αλλά, για πρώτη φορά, ουσιαστικά, ο Κούτρας ακούμπησε με ευγένεια, καθαρότητα και μια πιο θαρραλέα σιγουριά πάνω στην ιστορία και τους χαρακτήρες του, από την τραβηγμένη από τα μαλλιά αρχή ως το φοβισμένα αβέβαιο happy end του. Τους έδωσε, έμαθε και πήρε. Απόλυτο respect στο πιο κινηματογραφικό πρόσωπο της χρονιάς, τη Μίνα Ορφανού.

Σηκωτός για τη Συναυλία [4/5]

2010-07-07T19:31:00.003+03:00

Νεαρός υπαλληλάκος δισκογραφικής έχει 72 ώρες διορία για να μεταφέρει αχαλίνωτο και ξεπεσμένο rock star από το Λονδίνο ως το Greek Theatre, όπου πρόκειται να δώσει μια επετειακή συναυλία, η οποία μπορεί και να του σώσει την καριέρα.

Επαναλαμβάνοντας τον χαρακτήρα του Όλντους Σνόου, τον οποίο γνωρίσαμε στο «Forgetting Sarah Marshall», ο Ράσελ Μπραντ στήνει από μόνος του ένα ξεκαρδιστικό joyride που όμοιό του δεν έχουμε ξαναδεί ούτε φέτος ούτε εδώ και αρκετά χρόνια μέσα από το είδος της κωμωδίας! Μοιραία, οι πρώτοι που θα το διασκεδάσουν με το «Get Him to the Greek» είναι εκείνοι που σκαμπάζουν από μηχανισμούς της μουσικής βιομηχανίας και δισκογραφίας, εκείνοι που είναι σε θέση να επιχειρήσουν την καταμέτρηση μιας τρελής πληθώρας από inside jokes και cameo εμφανίσεων, προτού φτάσουμε στην κατηγορία του απλού θεατή, ο οποίος θα πέσει με τα μούτρα στα αθυρόστομα ή πιο «σιχασιάρικα» αστεία, με μια αμαρτωλή αφέλεια, λες και βλέπει άλλη ταινία... Προσωπικά, ως πιο «εξειδικευμένος» θεατής, ομολογώ ότι παραλίγο να πάθω εγκεφαλικό από τα γέλια!

Το πρώτο μέρος του φιλμ δε σου αφήνει χρόνο ν’ αναπνεύσεις, παίρνει το κωμικό timing και του αλλάζει τα ράμματα μέσα από montage scenes ακραίας εξαλλότητας και κατάχρησης ναρκωτικών και σεξ, παράλληλα με τον τσαμπουκαλεμένο σχολιασμό πάνω στα παλαιομοδίτικα πρότυπα των Βρετανών ταραξιών του rock’n’roll που... ποτέ δεν πεθαίνουν (σχεδόν fact)! Στη συνέχεια, όπως συνήθως συμβαίνει με τις ταινίες του Τζαντ Άπατοου (εδώ ως παραγωγός), ο κανιβαλισμός συναντάει την ανθρωποκεντρική επίγνωση του σεναρίου, ένα πιο ρεαλιστικό αντίβαρο στην καταστασιακή αναρχία, που σε προσγειώνει σε διαπιστώσεις κοινωνικού χαρακτήρα και συναισθήματα σαφώς πιο ώριμα. Είναι προφανές πως ο δημιουργός του «Σηκωτός για τη Συναυλία», Νίκολας Στόλερ, μοιράζεται τις ίδιες ιδέες με τον Άπατοου και τους χαρακτήρες του φιλμ, σαν ένα μεγάλο «παιδί» που προσπαθεί να ισορροπήσει τις ενήλικες ευθύνες και επιλογές με το γενετήσιο, το αυθόρμητο, την ατιμωρησιά στα «θέλω» μας. Η παρακινδυνευμένη αίσθηση της διδαχής προς την ηθική πλευρά της ζωής ίσως μπερδέψει μερικούς, όμως, μην κοροϊδευόμαστε, το μήνυμα εδώ είναι η φιλία, η αφοσίωση και η πίστη σ’ έναν δικό σου άνθρωπο, όπως κι αν τον αποκαλούν τα επιβεβλημένα από τους γύρω μας πρότυπα.

Βουτηγμένο μέσα σε πολυάριθμες σκηνές ανθολογίας, την έλλειψη αιδούς σε εικόνα και ατάκες, το ασυμμάζευτο lifestyle των rock stars των τελευταίων 50 ετών, τουλάχιστον, και με οδηγό τις άψογες ερμηνείες του Ράσελ Μπραντ και του Τζόνα Χιλ, το «Σηκωτός για τη Συναυλία» μοιάζει μ’ ένα live gig που ενίοτε κάνει κοιλιά, γιατί η μπάντα δεν παίζει τα singles ή τα tracks που αγαπάς. Αλλά, ειδικά στα αστεία, ξέρει τι θα πει encore! Και στο φινάλε, εξουθενωμένος από τα γέλια, θα σκέφτεσαι την επόμενη φορά που θα θέλεις να το ξαναδείς...

Get Him to the Greek [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Δεν Είναι για τα Μούτρα σου [3/5]

2010-06-17T11:00:00.002+03:00

Υπαλληλάκος ασφαλείας αεροδρομίου «καταφέρνει» κόμματο με καριέρα και εισόδημα, προκαλώντας φίλους, σόι και την ανασφάλειά του ακόμη!

Κάπου ανάμεσα στη σκατολογική κωμωδία και την ψυχαναλυτική - «ξαπλώστε στον καναπέ κι ανοίξτε μου την ψυχή σας» - διάθεση των σκιαγραφήσεων χαρακτήρων του Άπατοου, το «Δεν Είναι για τα Μούτρα σου» ψάχνει να βρει... αυτό το κάτι που μένει, χωρίς ποτέ να ισορροπεί σωστά σε δόσεις. Μικροκοιλιές στη δράση, αφέλεια και αμηχανία ως προς τον καταμερισμό σεκάνς διαλόγου και γκαγκ, στερεοτυπικές περσόνες, twists που εκβιάζουν προς την κατεύθυνση του happy end. Ανάμεσα σε όλες αυτές τις ατέλειες, όμως, βρίσκονται δύο κεντρικοί χαρακτήρες που κονταροχτυπιούνται με το εγώ τους και τον τρόπο που έχουμε μάθει να κρίνουμε (ή ν’ αφήνουμε τους άλλους να το κάνουν για εμάς...) τις επιλογές μας. Αυτή η ειλικρίνεια ως προς την αντιμετώπιση ενός... «για τα μάτια του κόσμου» αταίριαστου ζευγαριού, κάνει την έκπληξη και σώζει το όλο εγχείρημα, σε συνδυασμό με την εξαιρετική πινακοθήκη του καστ, που αντιπροσωπεύει ολόκληρη την αντιξοότητα της αμερικανικής κοινωνίας, από το slacker και τη βλαχιά μέχρι τη μπλαζέ ανωτερότητα της μεγαλοαστικής τάξης.

Ίσως, τελικά, την ευθύνη για το ότι το «Δεν Είναι για τα Μούτρα σου» δεν είναι ένα instant classic φιλμ για το είδος της νεανικής κωμωδίας να μην την έχει ο «παρθένος» σκηνοθέτης, Τζιμ Φιλντ Σμιθ, αλλά οι επιταγές και τα «καλουπώματα» του studio, που, ανάμεσα σε ενδιαφέρουσες στιχομυθίες και χαριτωμένα καταστασιακά, λεκιάζουν το παντελόνι του Τζέι Μπαρουσέλ πάνω στο «κατάλληλο» timing με την επίσκεψη των γονιών της Άλις Ιβ ή μας δίνουν μαθήματα αποτρίχωσης... υπογαστρίου, προκαλώντας μεν το γέλιο, θυμίζοντάς μας, δε, ότι μια παρόμοια σκηνή εμπεριείχε και ένα από τα φιλμ της σειράς... «American Pie». Τουλάχιστον, επέτρεψαν το R rating… Και μπροστά στο χάλι του φετινού καλοκαιριού, μπορεί τούτο το ταινιάκι να είναι και καλύτερο από... τα μούτρα σου!

She’s Out of My League [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Σούζαν Σαράντον. Για το «The Lovely Bones». [CINEMaD, 04/03/10]

2010-03-10T13:13:00.000+02:00

Συνέντευξη με τη Susan Sarandon from Mad TV on Vimeo.

Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων [3/5]

2010-03-05T12:58:00.004+02:00

Η 19χρονη Αλίκη... της παντρειάς πέφτει και πάλι στην τρύπα του κλασικού παραμυθιού, για ν’ αντιμετωπίσει μερικές πελώριες... σεναριακές τρύπες!

Το 1991, ο Στίβεν Σπίλμπεργκ διαμέλιζε τον «Πίτερ Παν» σε μια κινηματογραφική διασκευή του παραμυθιού που εστίαζε πάνω σε δικές του ψυχαναλυτικές ανησυχίες, βάζοντας το αιώνιο παιδί στα παπούτσια ενός ενήλικα Ρόμπιν Γουίλιαμς, ο οποίος είχε ξεχάσει να ονειρεύεται ως σαραντάρης. Τη χρονιά που το «Hook» προβλήθηκε στις αίθουσες, ο Σπίλμπεργκ ήταν 45 χρονών. Εισπρακτικά, η ταινία δεν έλαμψε, αλλά μέσα του πρέπει να την έκανε τη δουλειά της, γιατί το 1993 τα ταμεία και τα Όσκαρ έπιναν νερό στ’ όνομά του...

Η περίπτωση της «Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων» του Τιμ Μπάρτον μου θύμισε τον «Hook». Όπως και εκείνος, δεν αποτελεί μια καθαρή μεταφορά του παραμυθιού στην οθόνη, αλλά αναζητά δικούς της λόγους ύπαρξης για να σταθεί, να διασκεδάσει, να αναλυθεί. Όλως παραδόξως, για έναν δημιουργό που στοιχειώνει τις ιστορίες τις οποίες θέλει να αφηγηθεί με δαίμονες σαφώς προσωπικούς και αναγνωρίσιμα σε κάθε φανατικό θαυμαστή του σημεία ταύτισης, η «Αλίκη» του Μπάρτον μόλις φευγαλέα εμπεριέχει ίχνη περιεχομένου στο μεδούλι της! Το «απροσάρμοστο» πνεύμα του νεαρού κοριτσιού θα περάσει από κάμποσες δοκιμασίες, από το γήινο σύμπαν του... συνοικεσίου (όπου διακυβεύεται η ωριμότητά της) ως την ονειρική Χώρα των Θαυμάτων (όπου ακόμη και η ταυτότητά της αμφισβητείται!), για να καταλήξει στην προφανή συνειδητοποίηση και αποδοχή της διαφορετικότητάς της, αλλά και στη φυγή προς την ακόμη μεγαλύτερη περιπέτεια που λέγεται... ζωή. Μονάχα έτσι θα αποδείξει την αξία της και θα θριαμβεύσει (όπως θέλει να ελπίζει το οπτιμιστικά ανοιχτό φινάλε της ταινίας...). Ακριβώς όπως έκανε και ο Τιμ Μπάρτον, με όχημα την τέχνη του.

Το βασικό πρόβλημα της «Αλίκης» είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος του Μπάρτον απέναντι στην ηρωίδα του! Όχι τυχαία, είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε γυναικείο χαρακτήρα να πρωταγωνιστεί στη φιλμογραφία του και το αποτέλεσμα αποδεικνύει πως μπορεί και να... μην το έχει. Σαν σε υποτιθέμενο sequel του παραμυθιού, η ηρωίδα του Κάρολ περιφέρεται μέσα στις ασύνδετες σκηνές ενός τόσο θολωμένου σε προθέσεις σεναρίου, που στο φινάλε σε αφήνει να χαζεύεις απλά τις εικόνες. Γιατί βρέθηκε ξανά εκεί, ποια είναι η αποστολή της, ποιος ο σκοπός της επιστροφής της στον γήινο, ρεαλιστικό κόσμο, όλα αυτά είναι ερωτήματα που μπαίνουν από το ένα αυτί και πέφτουν στο βρόντο...

Προφανώς δέσμιος των επιταγών του στούντιο, ο Μπάρτον παρέδωσε ένα φουλαρισμένο στα ψηφιακά εφέ παραμυθάκι σε μορφή δίωρου ψυχαγωγικού trip, υποχρεωτικά κατάλληλου δι’ ανηλίκους, απεξαρτημένο από το ρίσκο του ψυχεδελικού ξανοίγματος, το οποίο σταδιακά εξοντώνει την υπομονή σου, για να καταλήξει σε μια «αλλούτερη» κορύφωση βίας, με μια σεκάνς μάχης που λες και ξεγλίστρησε από τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών»! Ο Τζόνι Ντεπ χρησιμοποιείται μονάχα ως... poster boy, στην πιο αδιάφορη μέχρι σήμερα συνεργασία του με τον μέγα δάσκαλό του, ενώ από ολόκληρο το καστ η μόνη που κερδίζει πόντους υπέρ του φιλμ είναι η Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, που πλάθει μια αξέχαστη φιγούρα, για να καταρρεύσει κι αυτή από την απουσία σεναρίου, ουρλιάζοντας την επαναλαμβανόμενη ατάκα «Πάρτε κεφάλια!». Σε τεχνικό και καλλιτεχνικό επίπεδο, φυσικά, η «Αλίκη» αποτελεί μια αρτιότατη δουλειά, με το Όσκαρ κοστουμιών σχεδόν δοσμένο από τώρα στην Κολίν Άτγουντ για το 2011. Τίποτε από όλα αυτά, όμως, δεν σε σώζει από την πλήξη ή έστω τη μεγάλη απογοήτευση από έναν δημιουργό που εδώ και δεκαετίες έχτιζε τη φήμη του καλύτερου παραμυθά στον κόσμο, για να φάει τα μούτρα του με την πρώτη τρικλοποδιά ενός... κλασικού παραμυθιού. Σκοτεινές αναμνήσεις και συναισθήματα τρόμου από την εποχή του «Πλανήτη των Πιθήκων» θ’ αναβιώσουν και πάλι για τους πιστούς του fans. Οι υπόλοιποι, θα φάτε το... κεκάκι. Κι άμα δράσει, πείτε μου.

Alice in Wonderland [2010] / για το CINEMaD & το mftm

Follow CINEMaD: The Official Group on facebook

2010-03-04T16:22:00.001+02:00

Join in! Για να ενημερώνεσαι για τις πρεμιέρες που διοργανώνει η εκπομπή CINEMaD και το MAD TV. Για να συμμετέχεις στους αποκλειστικούς για τα μέλη του group διαγωνισμούς. Για κινηματογραφικά updates σε νέα, οσκαρικές προβλέψεις και φεστιβαλικά παρασκήνια. Για να ξέρεις τι σε περιμένει στην τηλεόρασή σου κάθε Πέμπτη, στις 21:00 (εκτός εορτών και απροόπτων στον προγραμματισμό...).

Ραντεβού στον Αέρα [5/5]

2010-02-04T12:24:00.002+02:00

Ο κόσμος είναι γεμάτος από δειλούς εργοδότες που δεν τολμούν ν’ απολύουν τους υφισταμένους τους. Γι’ αυτό υπάρχει ο Ράιαν Μπίνγκαμ.

Μερικές ταινίες δεν είναι απλά αριστουργηματικές. Γεννιούνται για να μείνουν κλασικές. Η κριτική του «Ραντεβού στον Αέρα» θα μπορούσε να τελειώνει εδώ. Το κείμενο συνεχίζεται μονάχα για τους πιο «περίεργους» και αναποφάσιστους θεατές που μπορεί να βρίσκονται ακόμη... στον αέρα.

«This land was made for you and me» τραγουδά στα opening credits η Σάρον Τζόουνς, ενώ ο φακός ξεδιπλώνει τοπία από διάφορες Πολιτείες της Αμερικής. Τα πλάνα είναι εναέρια. Κάποτε θα τα βλέπαμε ή θα τα αντιμετωπίζαμε ως οπτιμιστικά. Σε τούτη την ταινία, όμως, παίρνουν διαστάσεις αιμοβόρου σαρκασμού. Αντιπροσωπεύουν τον ήρωά μας, ο οποίος αισθάνεται σαν στο σπίτι του μονάχα όταν πετάει. Εκεί, ψηλά στον ουρανό, χαμένος ανάμεσα στα σύννεφα, το απρόσωπο της κάθε αεροσυνοδού και το ουτοπικό όνειρο των δέκα εκατομμυρίων μιλίων στον αέρα. Πιο πολλών κι από την απόσταση που διένυσε ένας αστροναύτης για να φτάσει στο φεγγάρι!

Ο Ράιαν Μπίνγκαμ δεν ξέρει από τι είναι φτιαγμένη η γη που βρίσκεται κάτω από τα πόδια του. Δεν ξέρει γιατί πρέπει να σχολάει τον κάθε υπάλληλο που δεν έφταιξε σε κανέναν ή δεν έκανε ποτέ λάθος, μόνο και μόνο επειδή μια ολόκληρη οικονομία καταρρέει. Δε νοιώθει τίποτα. Δεν έχει σπίτι, δεν έχει οικογένεια, ούτε κάποιον να τον περιμένει στις αφίξεις. Σε μια πιο ρεαλιστική, δική μας πραγματικότητα, ο Ράιαν Μπίνγκαμ έχει ένα θλιβερό διαμέρισμα στην Όμαχα, δύο αδελφές στο Μιλγουόκι, με τις οποίες αποφεύγει να επικοινωνήσει ακόμη και μέσω τηλεφώνου, χιλιάδες ανθρώπους που τον τριγυρίζουν σε κάθε terminal, αλλά κανέναν δικό του για να τον περιμένει στις αφίξεις... Το motto του για μια πρότυπη ζωή έχει τη μορφή ενός backpack, που για να μη σε βαραίνει πρέπει να μην περιλαμβάνει σχέσεις με άλλους ανθρώπους. Έτσι αποφεύγεις τη δέσμευση, τον πόνο, τους συμβιβασμούς, τα μυστικά, την οργή, την αποτυχία. Το ταξίδι του Ράιαν Μπίνγκαμ σ’ αυτή τη ζωή δε μπορεί να έχει περιττά βάρη. Μια αποσκευή χειρός του αρκεί για να κινείται πιο άνετα. «The slower we move, the faster we die», λέει, παρατηρώντας την ουρά στον έλεγχο του αεροδρομίου. Παραγνωρίζοντας τους κινδύνους που εγκυμονούν σε κάθε στάση...

Για να πάρει μπρος το σενάριο του Τζέισον Ράιτμαν, χρειάζονται μερικά εμπόδια... εδάφους. Μια γυναίκα «σαν εσένα, αλλά με μουνί», μια συνάδελφος που θα... του κόψει τα φτερά, απολύοντας τον κοσμάκη μέσω διαδικτύου, ο επερχόμενος γάμος της αδερφής του, στον οποίο πρέπει να παραστεί. Και, σ’ έναν ευρύτερο κύκλο, η προσγείωση του πάλαι ποτέ αμερικανικού ονείρου. Σαν σκηνοθέτης, ο Ράιτμαν δείχνει να τα κουμαντάρει όλα αυτά λες κι έχει βάλει τον αυτόματο πιλότο. Σταδιακά, όμως, συνειδητοποιείς την επιδέξια τέχνη του σε όλα τα επίπεδα. Χωρίς φιγούρες και υπερβολές στο στυλιζάρισμα της εικόνας, με ολοκληρωμένη άποψη στη σκιαγράφηση χαρακτήρων, τις αλά ντοκουμέντο ενθέσεις πραγματικά απολυμένων κοινών θνητών ανάμεσα στο καστ, το ξεγλίστρημα από τις αναταράξεις γνώριμων κλισέ στην ιστορία. Τα πάντα ενορχηστρωμένα με τη φινέτσα του κλασικού Χόλιγουντ, την τέχνη του ψυχαγωγείν, σε ένα αρμονικό πάντρεμα με τη... σφαλιάρα της πραγματικότητας. Το «Ραντεβού στον Αέρα» έχει τ’ αρχίδια να πετυχαίνει κάτι σπάνιο, αν όχι μοναδικό: γραπώνει το timing των καταστάσεων εκεί έξω, το μετατρέπει σε κινηματογραφικό συστατικό και, με μια αγγιχτική φυσικότητα στις ερμηνείες, σε παρασύρει μέσα σ’ ένα τραγικό κοινωνικό σχόλιο, με το άλλοθι, ή την επικάλυψη αν προτιμάς, του... εκ του ασφαλούς είδους της ρομαντικής κωμωδίας!

Αν έβαζα μονάχα μια ταινία στις αποσκευές μου για φέτος, δε νομίζω πως θα έβρισκα κάτι τελειότερο από το «Ραντεβού στον Αέρα».

Υ.Γ. Τι κρίμα που ο τίτλος «Ψηλά στον Ουρανό» είχε καπαρωθεί από την Disney για το «Up»...

Up in the Air [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Στη Χώρα των Μαγικών Πλασμάτων [2 ½/5]

2010-01-20T21:48:00.001+02:00

Ο εννιάχρονος Μαξ κάνει αταξίες όλη μέρα, δαγκώνει τη μάνα του, όταν εκείνη φέρνει στο σπίτι το boyfriend, και το βάζει στα πόδια. Ώσπου φτάνει στη χώρα των Άγριων Πλασμάτων.

Απόδειξη στον κανόνα του less is more, το φιλμ του Σπάικ Τζονζ παίρνει το κλασικό, παιδικό βιβλίο του συγγραφέα και illustrator Μορίς Σέντακ, «Where the Wild Things Are», το οποίο αποτελείται από... δέκα προτάσεις (μόλις!), κι επιχειρεί να το μετατρέψει σε μεγάλου μήκους ταινία (στα 101 λεπτά!). Και μακάρι να ήταν αυτό το μοναδικό του πρόβλημα...

Για να κατανοήσει κανείς καλύτερα το... ανώριμο της όλης απόπειρας, αρκεί να διαβάσει το ομώνυμο βιβλίο ή να παρακολουθήσει το μικρού μήκους animated φιλμ του 1973, που σε επτά λεπτά έχει απλά ζωντανέψει τις σελίδες του Σέντακ κι έχει κάνει τη δουλειά του. Από τη μεριά του, ο Τζονζ εμπιστεύεται τη σεναριακή του διασκευή (εμπλουτισμένη με μια πιο ουσιώδη έναρξη της ιστορίας και μοιράζοντας, μοιραία, χαρακτήρες - ρόλους στα φανταστικά Άγρια Πλάσματα) λες και πρόκειται περί εργασίας παιδοψυχολόγου, για να υπογράψει τελικά ένα έργο που δύσκολα κάνει επαφή με παιδιά της... όποιας ηλικίας (εξαιρώντας τις μάζες των αλαφροΐσκιωτων indie hipsters, οι οποίοι θα παραδώσουν το πνεύμα όπου παίζουν οι συνθέσεις της Κάρεν Ο., του συγκροτήματος των Yeah Yeah Yeahs, ίσως του μεγαλύτερου ατού της ταινίας, δηλαδή).

Εάν ο στόχος του Τζονζ ήταν να μας βάλει μέσα στον κόσμο - και το μυαλό - ενός εννιάχρονου παιδιού, θα ήταν αστείο να παραδεχτούμε πως τα κατάφερε, γιατί αυτός ο κόσμος συνήθως σε κάνει να ευχαριστείς τη Φύση και το επίτευγμα της ενηλικίωσης! Κοινώς, μιλάμε για ένα σύμπαν κενό από περιεχόμενο ή ενδιαφέρον, από το οποίο, ούτως ή άλλως, διατηρούμε ελάχιστες αναμνήσεις (fact). Γοητευτικό το τοπίο και η καλλιτεχνική διεύθυνση, μεν, αλλά γύρω στην ώρα διαπιστώνεις πως το να βλέπεις τεράστια τριχωτά πλάσματα να συμπεριφέρονται σαν πρωταγωνιστές του «Jackass» δεν αποτελεί το απαύγασμα της κινηματογραφικής διασκέδασης. Για να μη σχολιάσω το όργιο ενήλικων νευρώσεων που συνοδεύει τους διαλόγους των Άγριων Πλασμάτων...

Όχι ακριβώς μια ωδή πάνω στην αφέλεια της παιδικότητας ή τη μοναξιά κάτω από τη σκιά της γονικής εξουσίας, το «Στη Χώρα των Μαγικών Πλασμάτων» εξιδανικεύει τη φυγή σαν τρόπο διαχείρισης της ζωής (σε πραγματικό ή φανταστικό επίπεδο), αλλά με κατεβασμένα τα μούτρα, αφού ο Μαξ, αντιμέτωπος με τα λάθη τα οποία φόρτωσε στην πλάτη των Άγριων Πλασμάτων, καταλήγει να ονειρεύεται ξανά την προστασία της οικογενειακής εστίας. Με το άλλοθι του ρόλου που πρόκειται ν’ αναλάβει στο μέλλον. Κι εκείνα τα «Όταν το παιδί ήταν παιδί...», να τα ξεχάσεις!

Where the Wild Things Are [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Κελί 211 [3/5]

2010-01-20T21:46:00.001+02:00

Νεαρό και άξιο παλικάρι κάνει tour σε σωφρονιστικό ίδρυμα, μια μέρα πριν φορέσει τη στολή του δεσμοφύλακα. Λίγο ένα ατύχημα, λίγο η κακιά η ώρα (βλέπε ξέσπασμα εξέγερσης των κρατουμένων στα κελιά υψίστης ασφάλειας) και ο Χουάν Ολιβέρ θα βρεθεί παγιδευμένος στο κελί 211.

Ακόμη μια απόδειξη πως στην Ισπανία υφίσταται υγιής βιομηχανία η οποία παράγει και δοκιμάζεται σε πολλά κινηματογραφικά είδη, με καλλιτεχνικό αποτέλεσμα αλλά και γκελ στο κοινό, που ενίοτε γίνεται και διεθνές. Ο σκηνοθέτης Ντανιέλ Μονσόν στήνει ένα στέρεο δράμα φυλακών με όπλα την κλισέ αγριευτική πινακοθήκη εγκληματιών - κατάδικων, την ωμή βία, τα συναισθήματα φόβου και κλειστοφοβίας, ενορχηστρωμένα όλα επάνω στους κανόνες του σασπένς, που κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο τόσο επάξια, σε βαθμό να κάνεις τα στραβά μάτια για τις απιθανότητες και τις ανατροπές του σεναρίου, το οποίο ξεγλιστράει μέχρι τα σύνορα του μελό ή της πολιτικής καταγγελίας, για να ικανοποιήσει τον κάθε πικραμένο θεατή.

Το σύνηθες παιχνίδι αλλαγής ρόλων ή διάβρωσης του κεντρικού ήρωα υπό συνθήκες που ξεπερνούν τα όρια, έτσι ώστε να κρατηθεί στη ζωή (εδώ παριστάνοντας τον φυλακισμένο για ανθρωποκτονία από πρόθεση), καταφέρνει μεταδίδεται με πειθώ και ενισχύει την ταύτιση με τον Χουάν Ολιβέρ, ακόμη κι όταν η ψυχολογική σύγχυση παίρνει το πάνω χέρι, με την ηθική να τρώει βαριά ήττα. Από το καστ, ο αρχηγός των εξεγερμένων, Λουίς Τοσάρ, είναι μεγάλη μορφή. Φωτογραφία και μοντάζ εκμεταλλεύονται επαρκώς τις λιγοστές αβάντες που παρέχει το location και η παραγωγή, με το παιχνίδι να χάνεται εντελώς έξω από της... φυλακής τα σίδερα. Ας ελπίσουμε να μην το δει ο Τζέρι Μπρουκχάιμερ...

Celda 211 [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Πάνος Χ. Κούτρας & Μίνα Ορφανού. Για τη «Στρέλλα». Μέρος Β. [CINEMaD, 24/12/09]

2009-12-24T13:23:00.000+02:00

Cinemad: o Π. Χ. Κούτρας & η Μ. Ορφανού μιλάνε στον Η. Φραγκούλη, part2 from Mad TV on Vimeo.

Εννέα [0/5]

2009-12-24T07:34:00.004+02:00

Ιταλιάνος filmmaker αναζητά τη μούσα του ανάμεσα σε πλείστα όσα ξενοπηδήματα που... φωνάζουν και χορεύουν!

Με τον σκηνοθέτη του «Chicago» (βλέπε Όσκαρ καλύτερης ταινίας), με αυτό το καστ (που κουράζει στο να μετράς ονόματα και βραβεία) και την ιδέα πως το όλο project βασίζεται στο «8 ½» του Φελίνι, περιμένεις να δεις τον «Τιτανικό» των μιούζικαλ. Αλλά, τελικά, εισπράττεις... τον «Καλιγούλα»! Τι κρίμα που οι παραγωγοί του φιλμ δε μπούκαραν κρυφά στα set τις νύχτες για να γυρίσουν extra hardcore σκηνές, που θα χάριζαν στο φιλμ τον αληθινό campy χαρακτήρα του, αυτό ακριβώς που του λείπει για ν’ αφήσει το στίγμα του στην ιστορία του σινεμά...

Το ότι μια από τις σημαντικότερες ταινίες ever δε μετατρέπεται απαραίτητα και σε καλό μιούζικαλ (πόσο απεγνωσμένος και δίχως έμπνευση ήταν αυτός που το σκέφτηκε;), είναι το πρώτο μάθημα. Αφαιρώντας όλο το υπαρξιακό βάθος του φελινικού πρωτότυπου, προσθέτοντας νούμερα και τραγούδια που δεν υπηρετούν ούτε την αφήγηση αλλά ούτε και το είδος, το «Εννέα» μένει σχεδόν γυμνό μπροστά στην αισθητική και τη λογική του θεατή, ο οποίος αγωνίζεται να στηριχτεί από κάπου για να μην εγκαταλείψει την αίθουσα τρέχοντας. Μοιραία, αυτή είναι η δουλειά που έχει απο-μείνει για το καστ. Αντί τελείας, πρόσθεσε επιφώνημα πόνου...

Ο Γκουίντο του Ντάνιελ Ντέι Λιούις έχει μετατοπίσει το κέντρο βάρους του σώματός του στους ώμους και σέρνεται σα μαριονέτα με μια κάκιστα σπασμένη ιταλική προφορά, σχεδόν το σύνολο των πρωταγωνιστριών (αφήνοντας εκτός την Κοτιγιάρ ως αντίβαρο ηθικής και τις Ντεντς και Λόρεν λόγω... ηλικίας) δεν είναι απλά σύμβολα θηλυκότητας αλλά φτιασιδωμένες πουτάνες, οι οποίες δεν «ολοκληρώνουν» ποτέ, διότι εδώ η κορύφωση χτυπάει διαπασών σε σημείο απώλειας του λίμπιντο. Μιλάμε για ένα βήμα πριν τον απόλυτο ευνουχισμό της κινηματογραφικής διασκέδασης!

Ειρωνικά, το «Εννέα» αντικατοπτρίζει αυτό ακριβώς που συμβαίνει στον κόσμο του Γκουίντο: χωρίς σενάριο, μια ταινία καταρρέει. Όσο το σκέφτομαι, πιο πολύ στεναχωριέμαι που ο Τζον Γουότερς έδωσε νωρίς τη λίστα με τις αγαπημένες του ταινίες για το 2009...

Nine [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Πάνος Χ. Κούτρας & Μίνα Ορφανού. Για τη «Στρέλλα». Μέρος Α. [CINEMaD, 17/12/09]

2009-12-20T15:24:00.001+02:00

Cinemad: o Π. Χ. Κούτρας & η Μ. Ορφανού μιλάνε στον Η. Φραγκούλη from Mad TV on Vimeo.

Στρέλλα [4/5]

2009-12-17T10:07:00.002+02:00

Εκείνος μόλις έβγαλε από πάνω του χρέος 15 χρόνων στο κελί, για φόνο. Εκείνη μόλις τον πήρε σ’ ένα φτηνό δωμάτιο ξενοδοχείου. Θα γίνουν ζευγάρι. Και θ’ ανακαλύψουν πως μοιράζονται περισσότερα κοινά από ένα πέος στα σκέλια τους...

Δίχως ένα συγκεκριμένο στίγμα δημιουργού μέχρι πρότινος, παγιδευμένος ανάμεσα σε κακοφωνίες αλμοντοβαρικών τραγέλαφων ή queer στερεοτύπων, ο Πάνος Χ. Κούτρας συνειδητοποιεί, με την τρίτη του μεγάλου μήκους ταινία, πως το πρώτο πράγμα που δεν χρειάζεται να τραβάμε από το μαλλί σ’ ένα φιλμ είναι... το σενάριο. Παραδόξως, επιτυγχάνει πλήρως τους στόχους του με έργο πλοκής που στο ξεριζώνει μέχρι τη ρίζα, ενώ ταυτόχρονα παραμένει υποδειγματικό στη γραφή του!

Η Στρέλλα και ο Γιώργος είναι δύο πλάσματα σχεδόν μεταλλαγμένα από το χρόνο, τα ψυχικά τους τραύματα και τη ζωή την ίδια. Εκείνη ξεκίνησε από αγόρι στο χωριό, για να καταλήξει σε transsexual που πότε ξεπέφτει στη βίζιτα, πότε αναθαρρεύει στη σκηνή ενός drag club, όπου συναντά το ίνδαλμά της, τη Μαρία Κάλας. Εκείνος, από επαρχιώτης φονιάς του αδελφού της γυναίκας του, επειδή ο δεύτερος «τριβόταν» με τον ανήλικο γιο του, βγαίνει από τη φυλακή αφήνοντας πίσω έναν γκόμενο και, κατόπιν, αποδέχεται την προοπτική μιας σοβαρής σχέσης με όλα όσα αντιπροσωπεύει η Στρέλλα. Η πρώτη επιτυχία του Κούτρα είναι ο χειρισμός των χαρακτήρων αυτών, όχι με διάθεση εξυγίανσης από το περιθώριο στο οποίο υποτίθεται πως ανήκουν, αλλά με έναν σχεδόν απογυμνωμένο από συναίσθημα σεβασμό προς την αλλαγή, την αναζήτηση μιας πληρέστερης ταυτότητας και την ολοκλήρωση προς μια στάση ζωής που αφορίζει τους πλείστους όσους νόμους της φύσης.

Η άλλη μαγκιά του Κούτρα είναι ο αφηγηματικός του έλεγχος, σε συνάρτηση με τούτο το τόσο στέρεα δομημένο σενάριο, το οποίο σου κλείνει το μάτι με ρεαλιστική ειλικρίνεια και, μαζί, σου βάζει τρικλοποδιές απιθανότητας, σα να θέλει να σου υπενθυμίσει πως αυτό που βλέπεις είναι σινεμά, είναι ένα σκαρωμένο ψέμα που η πραγματικότητα ποτέ δε θα γεννούσε (ενώ όλοι μας ξέρουμε πως η Τέχνη δεν πιάνει μια μπροστά στη φρίκη ή την αλλοφροσύνη της αληθινής ζωής...). Εδώ, με το κείμενο να τον κρατάει στο σωστό δρόμο, ο Κούτρας βρίσκει τις αρετές του. Δεν κάνει φιγούρα, κρατάει μια σεμνή γραμμή που σέβεται την ιστορία, αποφεύγει τους σκοπέλους του μελό και φτάνει αλώβητος ως το φινάλε, με το ενάντια σε αισθητική και φόρμες φως της Ολυμπίας Μυτιληναίου, που όσο κι αν καλλωπίζεται από «μακιγιαρισμένα» χρώματα, δε χάνει αυτή την ακατέργαστη καθαρότητα του ύφους της. Ούτε καν στις εμβόλιμες, καρτουνίστικες βινιέτες με τον σκίουρο που καταδιώκει τον Γιώργο στα όνειρά του (και λίγο παραπέρα, ίσως) δεν αποπροσανατολίζεται η «Στρέλλα». Κι αυτές δηλώνουν κάτι, υπηρετούν μια «άλλη» πλευρά, η οποία ποτέ δεν σου επιτρέπει να εφησυχάζεις σ’ ένα - και καλά επιθυμητό - happy end. Εκείνος θα είναι παρών και θα συνεχίσει να σε παρακολουθεί πάντα. Κι όπως τα φέρει η ζωή...

Θα ήθελα να μπω πιο βαθιά στα μυστικά της ταινίας του Πάνου Χ. Κούτρα, αλλά καλό είναι ν’ αποφευχθούν τα spoilers περί της πλοκής, που θα δοκιμάσουν τόσα πολλά ταμπού και όρια συντηρητισμού του μέσου Έλληνα θεατή. Ο οποίος πρέπει να δει αυτή την ταινία στον καιρό της - και όχι μέσα από το πρίσμα του κλασικού, με το οποίο θα συναντηθεί δεκαετίες αργότερα.

Για το τέλος, φυλάω ένα μεγάλο μπράβο στη Μίνα Ορφανού, το «τυχερό αστέρι» αυτού του φιλμ, που, χωρίς να γνωρίζει τι θα πει επαγγελματισμός και υποκριτική, γεμίζει την οθόνη με τσαγανό κι ενστικτώδικη παρόρμηση σε αλλεπάλληλες διακυμάνσεις συναισθημάτων, μέχρι τη στιγμή της σύγκρουσης με την ατάκα που ξεστομίζει περί... τυχερού ανθρώπου ο χαρακτήρας του Γιώργου. Λόγια που αποτελούν την καρδιά της «Στρέλλας» και θα σοκάρουν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στο φιλμ. Το ερώτημα που απευθύνουν είναι βαρύ: υπάρχει τέτοια αγάπη; Ή μήπως να το ξεχάσουμε γιατί... εδώ είναι σινεμά;

Strella [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Francis Ford Coppola goes CINEMaD [05/11/09]

2009-11-09T15:21:00.000+02:00

O Francis Ford Coppola στο Cinemad from Mad TV on Vimeo.

Μεταφυσική Δραστηριότητα [1/5]

2009-11-05T00:41:00.002+02:00

Ζευγάρι παρενοχλείται από κακοδιάθετο πνεύμα και επιχειρεί να βιντεοσκοπήσει τις νυχτερινές δραστηριότητές του, πατώντας rec σε κάμερα που τοποθετεί στην κρεβατοκάμαρα.

«Don’t see it alone», λέει το tag line της «Μεταφυσικής Δραστηριότητας». Και θα συμφωνήσω. Γιατί χωρίς μεγαλόφωνα σχόλια «γαλαρίας» και κανιβαλισμό με παρέα, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να πάθεις ότι συμβαίνει στο ζευγάρι των πρωταγωνιστών, στο μεγαλύτερο μέρος του φιλμ: να κοιμηθείς!

Δίχως ίχνος καλλιτεχνικής αξίας, με μέσα που κάνουν το οποιοδήποτε home video που μπορείς να βρεις στο youtube να μοιάζει με την πτυχιακή του ------------- (συμπλήρωσε το κενό με τον genious σκηνοθέτη της αρεσκείας σου) και τον «τρόμο» (λέμε τώρα...) να πηγάζει από πόρτες και φωτιστικά που κουνιούνται, το πέρασμα μιας σκιάς ή ένα σεντόνι που αψηφά τους νόμους της βαρύτητας, ο Όρεν Πέλι δημιούργησε τη μεγαλύτερη απάτη της δεκαετίας, κοπιάροντας βήμα - βήμα (και ξεδιάντροπα, προφανώς) το «Blair Witch Project», ενώ το ίδιο, δοκιμασμένο marketing campaign έκανε τους Αμερικανούς να ουρλιάζουν στα ταμεία και τις αίθουσες, οδηγώντας το φιλμ σε δυσθεώρητα ύψη εισπρακτικής επιτυχίας. Ακόμη πιο... τρομακτικό, δε, είναι το budget της ταινίας. Γιατί 11.000 δολάρια; Τι κόστισε τόσο; Η ενοικίαση της κάμερας; Οι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού κομπάρσοι; Η καθαρίστρια που ήρθε μετά το πέρας των γυρισμάτων να κάνει τα πατώματα;

Το final cut επιμελήθηκε για λογαριασμό της Paramount ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, τσιτώνοντας τα sound effects και αλλοιώνοντας το αρχικό φινάλε προς όφελος ενός in your face «μπου», που (ξανά) κατακλέβει - ή σχεδόν διακωμωδεί - εκείνο της μάγισσας του Μπλερ και σ’ αφήνει με το στόμα ανοιχτό για το θράσος και τη διάθεση αισχροκέρδειας αυτών των ανθρώπων. Περιέργως, μεγάλη μερίδα της αμερικανικής κριτικής έπεσε με τα μούτρα σε αμπελοφιλοσοφίες περί της δύναμης υποβολής του φόβου από αυτό που δεν βλέπεις, το άγνωστο, το σκοτάδι και... αν ρωτάς κι εμένα, την παντελή απουσία του σεξ από την κρεβατοκάμαρα του ζευγαριού (!). Προβλέπω να γίνομαι Παζούζου με το sequel…

Paranormal Activity [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Γιώργος Λάνθιμος. Για τον «Κυνόδοντα». Μέρος Β. [CINEMaD, 29/10/09]

2009-11-02T17:18:00.000+02:00

Ο Γιώργος Λάνθιμος μιλάει στον Ηλία Φραγκούλη (part II) from Mad TV on Vimeo.

Γιώργος Λάνθιμος. Για τον «Κυνόδοντα». Μέρος Α. [CINEMaD, 22/10/09]

2009-10-30T17:26:00.005+02:00

Ο Γιώργος Λάνθιμος μιλάει στον Ηλία Φραγκούλη (partI) from Mad TV on Vimeo.

Κυνόδοντας [5/5]

2009-10-22T00:52:00.003+03:00

Ένας πατέρας. Μια μητέρα. Τρία παιδιά. Κι ένας ψηλός φράχτης.

Ξέχνα την έννοια της σύνοψης για ένα έργο. Ξέχνα το χώρο και το χρόνο. Ξέχνα τη μητρική σου γλώσσα. Ξέχνα όσα συμβαίνουν γύρω σου ή έξω από τέσσερις τοίχους. Κράτα την ανάμνηση του πρότυπου επιμόρφωσης για κάθε ρόλο μας σε τούτη την κοινωνία. Λέγεται οικογένεια. Είναι το μοναδικό πράγμα που ισχύει και στον κόσμο του «Κυνόδοντα».

Δε χρειάζεται να περάσει αρκετή ώρα για ν’ αφοσιωθείς σ’ αυτό τον καινούριο κόσμο. Τα πράγματα, αρχικά, δείχνουν ευχάριστα. Τα παιδιά ψυχαγωγούνται ή αθλούνται διαρκώς, η κάθε νέα λέξη που μαθαίνουν για να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους έχει μια εντελώς λάθος επεξήγηση (η οποία ηθελημένα προκαλεί το γέλιο του θεατή), ο γιος έχει το δικό του σεξουαλικό παιχνίδι στο πρόσωπο της Χριστίνας, που δουλεύει security στο εργοστάσιο του πατέρα, ενώ οι δύο αδελφές του εντρυφούν σε διάφορες μορφές τρυφερού... γλειψίματος. Είναι, δηλαδή, προφανές πως κάτι δεν πάει καλά μ’ αυτή την οικογένεια. Καθώς αποκαλύπτονται όλο και περισσότερες αρχές που αφορούν σε συμπεριφορές και συνύπαρξη αποκλειστικά και μόνο εντός της οικίας της, εγκαταλείπουμε τις όποιες προβλέψιμες συγκρίσεις μ’ ένα μπουνιουελικό, σουρεαλιστικό σύμπαν που αστειεύεται στην παραμικρή έμφαση αλληγορίας και αφηνόμαστε στο παρθένο μονοπάτι της κινηματογραφικής εμπειρίας που πλάθει ο Γιώργος Λάνθιμος, αναζητώντας κατά διαστήματα μια συγγένεια με την κοινή λογική, το ανθρώπινα βιωμένο και τα όποια κοινωνικά στερεότυπα. Ανάλογα με την επαφή που θα έχετε με όλα αυτά, έτσι και θα αποκωδικοποιήσετε τον «Κυνόδοντα».

Κανείς δε σκοπεύει να εξουδετερώσει το υποκειμενικό σε τούτο το φιλμ. Οι προοπτικές απλώνονται προς κάθε κατεύθυνση. Ο «Κυνόδοντας» μπορεί να είναι ένα κλινικά ψυχρό έργο για τη φρίκη του θεσμού της οικογένειας, που δεν τολμά ν’ ακουμπήσει το θέμα του με ρεαλιστικό τρόπο για να μην επιτρέψει την ταύτιση, να μην ανοίξει τα δικά σου τραύματα «ιδρυματισμού» από το παρελθόν του εγκλεισμού σου εκεί. Μπορεί να εκφράζει την άρνηση απέναντι στη διαιώνιση των ευθυνών και ρόλων ενός οικογενειάρχη on the making, ο οποίος επιλέγει την οδό ενός ψυχαναγκαστικού θρίλερ. Μπορεί να είναι ένα οριακά μελλοντολογικό σχόλιο πάνω στη φυγή και την απομόνωση από οτιδήποτε κι αν ήταν αυτό που πρώτα δημιουργήσαμε και εξαπλώσαμε σαν τέρας κι ύστερα κρυφτήκαμε μακριά του, σα μοναδική επιλογή σωτηρίας και ασφάλειας. Μπορεί να είναι μια νοσηρή φαντασία, πέρα από το ευκόλως εννοούμενο και ορατό, όπου κανείς δεν είναι μέλος μιας πραγματικής οικογένειας και οι υποτιθέμενοι γονείς απάγουν και μεγαλώνουν υπό τους δικούς τους νόμους και ψυχώσεις αυτιστικά όντα που στα δικά μας μάτια μοιάζουν με εικοσάχρονα, μα, στην πραγματικότητα, πρόκειται για ανήλικα παιδιά. Μπορεί να είναι ένα βουνό από σενάρια πιθανοτήτων, τόσο ανοιχτά όσο και το φινάλε του, που θέλει να σου κλείσει το μάτι με αισιοδοξία ή να τραβήξει από τα ρουθούνια σου όσο οξυγόνο έχεις για να παραμείνεις στη ζωή.

Όπως κι αν «τη δεις», η ταινία του Γιώργου Λάνθιμου βρίσκει συχνότερα τα σύνορά της με το χώρο του φανταστικού, με ήρωες δίχως ονόματα, χθες, αύριο, τόπο και χρόνο, που με τη μορφή ανθρώπου και σε ρόλους γονέων και παιδιών ξέμειναν σε μια ιδανικά περιφραγμένη no man’s land, έξω από την οποία είσαι έρμαιο φρικτότερων κακών, όπως τα λυσσαλέα νύχια και δόντια του ανθρωποφάγου είδους της... γάτας! Προσωπικά, δε θέλω να πιστέψω σε τίποτε... κανονικό. Απλά, την κάθε φορά που θα παρακολουθώ ξανά τον «Κυνόδοντα», θα επιδιώκω ένα ολοκληρωτικό disconnect με το εγώ κι όσα εκείνο κουβαλάει, μεγαλώνοντας μαζί μ’ αυτή την οικογένεια, σαν δυσλειτουργικό μέλος της κοινωνίας της μεγάλης οθόνης.

Πέρα από την εξαιρετική πρωτοτυπία και τα ευρήματα του σεναρίου που υπογράφει ο Λάνθιμος μαζί με τον Ευθύμη Φιλίππου, τις γεωμετρικές συμφωνίες και τις late seventies αισθητικές εμμονές του σκηνοθέτη, τις καλοκουρδισμένες, σχεδόν στεγνές από συναίσθημα ερμηνείες από το σύνολο του καστ, μια παράξενα εκτυφλωτική γύμνια στο φως και τα χρώματα του Θύμιου Μπακατάκη (respect!) και τη σοφή μη χρήση score επικάλυψης, ο «Κυνόδοντας», ουσιαστικά, είναι αυτό που θα βρεις μέσα στο κεφάλι σου. Είναι αυτό που θα αναπνεύσει, θα σε απελευθερώσει ή θ’ απλώσει μέσα σου τη μαυρίλα ενός καρκίνου που θα σε κάνει να εύχεσαι να φύγεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα από τούτη τη ζωή. Μαζί, όμως, είναι και η καλύτερη ελληνική ταινία των τελευταίων είκοσι χρόνων. Που μπορεί ν’ αντέξει ακόμη και χωρίς την ταυτότητά της. Γιατί είναι ΣΙΝΕΜΑ.

Dogtooth [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Once in a Lifetime [1 ½/5]

2009-10-08T00:24:00.003+03:00

Ένα ντοκιμαντέρ για την προσωπικότητα και την επίδραση που είχε/έχει ο Γιάννης Πετρίδης στο ξένο ρεπερτόριο στην Ελλάδα; Ή μια απόπειρα απαρίθμησης των βασικών σταθμών και μετεξελίξεων στο rock’n’roll, παράλληλα με κοινωνικοπολιτικές μεταρρυθμίσεις στο ελληνικό τοπίο;

«And you may ask yourself, well, how did I get here?», είναι η ακριβώς επόμενη και προφανής ερώτηση... Αισθάνομαι λίγο περίεργα για τούτο το ντοκιμαντέρ της Νικόλ Αλεξανδροπούλου. Μάλλον επειδή ήμουν κι εγώ ΕΚΕΙ. Όχι από το 1975, ακριβώς, λίγα χρόνια αργότερα, πριν γυρίσει εκείνη η «καταραμένη» δεκαετία του ’80. Από τον Τραβόλτα στους πρώτους δίσκους των Police κι ύστερα, σαν κεραμίδα στο κεφάλι, στο «Remain in Light» των Talking Heads. 1980, δαγκωτό. Δεν έχω σκοπό να σας πω κι εγώ την ηλικία μου (σχεδόν με τον τρόπο με τον οποίο «θίγεται» κι ο Πετρίδης στο φιλμ), όχι από κόμπλεξ και δειλία, αλλά για να αποφευχθούν σχόλια του στιλ «Σιγά, μωρέ μαλάκα, που άκουγες και Talking Heads στα τόσα...»! Τολμώ, όμως, να εξομολογηθώ πως ο Γιάννης Πετρίδης με έμαθε ΠΩΣ ν’ ακούω μουσική. Πως ν’ αδιαφορώ για τα σύνορα των ειδών, πως ν’ αποτολμώ τις βουτιές στο αρτίστικο έως και το πειραματικό, πως να μη λερώνομαι από το εποχικό trash, πως να μη φοβάμαι το Billboard, πως να «ντύνω» τα τραγούδια με ένα τεράστιο ντόμινο από trivia.

Μοιραία, λοιπόν, το «Once in a Lifetime» σήμαινε για μένα μια άλλου τύπου πρόκληση, ελαφρά συγκινησιακή, μαζί με μια ελπίδα πως οι σημερινοί νεολαίοι και πιθανοί μελλοντικοί ακροατές του Πετρίδη να πάρουν μια ιδέα του τι έχασαν εδώ και μερικές δεκαετίες. Δυστυχώς, το αποτέλεσμα της δουλειάς της Αλεξανδροπούλου, χωρίς να εκθέτει το «θέμα» της, καταφέρνει να δώσει αποτυχημένες απαντήσεις σε όλα τα αρχικά ερωτήματα. Η αίσθηση πως ο Πετρίδης δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένας επιπλέον καλεσμένος εκ των «ειδικών», οι οποίοι αραδιάζουν σκόρπιες τοποθετήσεις πάνω σε περιόδους και είδη - σταθμούς στο rock, γίνεται άμεσα αντιληπτή και σε κάνει να αισθάνεσαι γελασμένος, διότι με άλλες προσδοκίες έφθασες ως τη θέση του θεατή.

Ακόμη, όμως, κι αν το χρεώσουμε σε κάποια παραπληροφόρηση (για εμπορικούς λόγους), το φιλμ εξακολουθεί να υφίσταται και να μην αιτιολογεί ουσιωδώς τους λόγους ύπαρξής του. Η αφήγηση σχετικά με τα δρώμενα στην Ελλάδα, από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα, πελαγοδρομεί σε αναφορές και αναζητήσεις, μπερδεύοντας μουσικά κινήματα, πολιτική και lifestyle, συχνά σε έναν ανισόρροπο συσχετισμό με τις εξελίξεις στις ΗΠΑ (λες και η χώρα μας αποτελούσε αποκομμένη Πολιτεία...). Όσο εξελίσσεται η δράση του Γιάννη Πετρίδη στα μουσικά πράγματα (με το Ποπ & Ροκ ή τη δισκογραφική Virgin), τόσο πιο χαοτική γίνεται και η μορφή του ντοκιμαντέρ, το οποίο επιτρέπει μέχρι και στον Πέτρο Κωστόπουλο (ανάμεσα σε μια σουρεάλ κολεκτίβα σχολιαστών) ν’ ανάβει την πουράκλα του και να μας κάνει παρελθοντικά «μαθήματα» jazz ρεπερτορίου, λες και ο ερχομός του ιδιωτικού ραδιοφώνου επιτέλεσε έργο ιερό (το οποίο εν καιρώ θυσίασαν οι εργοδότες και επιχειρηματίες εις τον βωμό του playlist και της διαφήμισης, αμήν)!

Το τελευταίο μέρος του «Once in a Lifetime» διχάζει ακόμη περισσότερο τα πράγματα, καθώς ο Γιάννης Πετρίδης ξεναγεί τη σκηνοθέτιδα (και εμάς) σε μια «τσόντα» από road trip Λος Άντζελες - Σαν Φρανσίσκο, με παντελώς τυχαίες στάσεις (από τους Doors και τους U2, μέχρι το χιτσκοκικό «Vertigo» και τον Κέρουακ!). Από τη στιγμή που και η ίδια η Νικόλ Αλεξανδροπούλου δηλώνει πως δεν γνώριζε και πολλά για τον Πετρίδη προτού ασχοληθεί με αυτό το ντοκιμαντέρ, ίσως θα ήταν πιο τίμιο να βλέπαμε μονάχα την ανάπτυξη του road trip που κάνουν μαζί, όσο «τουριστικό» και να’ βγαινε το αποτέλεσμα. Αντ’ αυτού, έχουμε μια ταινία που δεν κολακεύει σαν τέχνη το είδος της, δεν είναι ικανή να μας μάθει έστω και τα τυπικά για τη σημαντικότερη μορφή που πρόβαλε το ξένο μουσικό ρεπερτόριο στη χώρα μας (ραδιοφωνικά και όχι μόνο) και ούτε το ρόλο του διδασκάλου της Ιστορίας του rock (σε λιγότερο από μιάμιση ώρα;) καλύπτει επαρκώς. Με άλλα λόγια, αν έβγαινε on air, θα έπαιζε κομμάτια... στο γάμο του Καραγκιόζη και θα μικροφώνιζε πέρα από τα όρια του ανεκτού.

Ας ελπίσουμε πως κάποτε θα γίνει κι ένα σωστό ντοκιμαντέρ ΓΙΑ τον Πετρίδη, με ή χωρίς αυτόν (περισσότερο επειδή δεν είμαι σίγουρος για το αν θελήσει ποτέ να «ανοίξει» και να εκτεθεί ολοκληρωτικά ο Γιάννης...). Το αξίζει.

Once in a Lifetime [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Ψηλά στον Ουρανό [5/5]

2009-09-09T21:59:00.003+03:00

Ένας 78χρονος μπαλονάς φουσκώνει όλη την πραμάτεια του και απογειώνει το σπιτικό του, για να εκπληρώσει το όνειρο της μοναδικής του αγάπης.

Έχω βαρεθεί να το λέω τα τελευταία χρόνια. Ναι, οι άνθρωποι της Pixar το έκαναν ξανά! Δες τη βαθμολογία επάνω κι ύστερα τρέξε άφοβα προς την πλησιέστερη αίθουσα, για ακόμη ένα αριστουργηματικό φιλμ, που τούτη τη φορά απευθύνεται περισσότερο από ποτέ στο ενήλικο κοινό, παίρνοντας μελαγχολικά ρίσκα στην αφήγηση, τα οποία σερβίρονται μέσω σεκάνς ανθολογίας που θα σου φέρουν δάκρια στα μάτια πριν καν σκεφτείς τι παρακολουθείς!

Θα μπορούσα να γράψω για ένα σωρό χαριτωμενιές που κρύβει το «Ψηλά στον Ουρανό». Για την απίστευτη ομοιότητα του κυρίου Καρλ Φρέντρικσεν με τον Ζάχο Χατζηφωτίου. Για τον τροφαντό και γκαφατζή πρόσκοπο σε αναζήτηση ενός father figure, που μονάχα το γέλιο καταφέρνει να προκαλέσει. Για τις καρδιές που κλέβει το σπάνιο κι εξωτικό πτηνό... Κέβιν (θα βγείτε από την αίθουσα και θα κρώζετε για ώρες!). Για την αγέλη των σκύλων του εξερευνητή, τα οποία μιλάνε σαν άνθρωποι χάρη στο υψηλών προδιαγραφών gadget - κολάρο τους. Για σκηνές δράσης που θα σε κάνουν να καρφώσεις τα δάχτυλα στο μπράτσο του καθίσματος απ’ το σασπένς. Για το σκηνοθετικό μεγαλείο των Πιτ Ντόκτερ και Μπομπ Πίτερσον, οι οποίοι εναλλάσσουν το γέλιο, τη συγκίνηση και την περιπέτεια με ένα σενάριο που στα χέρια άλλων θα ξεφούσκωνε πριν προλάβεις να δεις το ρολόι, απηυδισμένος. Για όλο αυτό το υπέροχο παραμύθι που μας αφηγούνται οι animated ταινίες, που ποτέ δε θα σταματήσουμε ν’ αποζητάμε, όποια δεκαετία του βίου μας κι αν διανύουμε. Όλα αυτά είναι προβλέψιμα για το είδος, μας είναι ευχάριστα κι ευπρόσδεκτα, γιατί μας θυμίζουν πως ήταν η επίσκεψη στο σινεμά, συνοδεία γονέων (χωρίς να το μεταφράζουμε σε παλιμπαιδισμό, προς Θεού)...

Το αληθινό θέμα του «Ψηλά στον Ουρανό» δεν το έχετε δει σε κανένα trailer, ούτε και το περιμένετε από μια «απλοϊκή», παιδική ή, έστω, οικογενειακή ταινία. Το εξωτικό, πέρα από κάθε ρεαλιστική εξήγηση ταξίδι του κυρίου Φρέντρικσεν αποτελεί μια αλληγορία για την πορεία του κάθε ανθρώπου σε τούτη τη ζωή, με τόσα κότσια που σε κολλάει στον τοίχο μαζί με την αυτοκριτική, τις επιδιώξεις, τις φοβίες και τα όνειρά σου! Τόσο ώριμα, δε, που θα έκανε τον κάθε Θόδωρο Αγγελόπουλο της υπαρξιακής δηθενιάς να πεθάνει από ντροπή.

Θέλω να είστε προετοιμασμένοι για το πρώτο δεκάλεπτο του φιλμ. Μας πάει πίσω στην παιδική ηλικία του Φρέντρικσεν, στη γνωριμία του με την Έλι, την αγαπημένη του μελλοντική σύζυγο κι αιώνια συντροφιά του (μιας και το σπίτι αποκτά την οντότητα της απούσας μορφής της, αφού εκείνη αφήσει την τελευταία της πνοή - αν όχι και μια «άγκυρα» ζωής, που ο ηλικιωμένος ήρωας σέρνει στο μεγαλύτερο μέρος του φιλμ). Σ’ αυτό το διάστημα, θα βιώσετε το πιο εκπληκτικό montage με θέμα τη ζωή ενός ζευγαριού, ίσως από καταβολής κινηματογράφου. Της ζωής που η καθημερινότητα καταπλακώνει με απρόσμενα εμπόδια, ταλαιπωρίες κάθε φύσης και μια μοίρα που δεν τους επιτρέπει να πραγματώσουν έναν «βίον ανθόσπαρτον». Τέσσερα λεπτά κρατάει αυτό το flashback, μονάχα. Χωρίς λόγια. Αλλά με ειλικρίνεια βασανιστική και λεπτομέρειες που ένα παιδί - θεατής δεν πρόκειται να κατανοήσει ποτέ. Γιατί το «Ψηλά στον Ουρανό», ουσιαστικά, μιλά για τη ζωή εκείνων που συνήθως κουβαλάνε τους «σπόρους» στα σινεμά. Γι’ αυτούς θα είναι μια γερή γροθιά η εμπειρία. Κι ύστερα, θα αφεθούν στο χρωματιστό, στο αλλόκοτο, στο ασφαλές ψέμα. Αλλά η ταινία δεν θα αποπροσανατολίζεται ποτέ από τον αληθινό της σκοπό. Με την πρώτη ευκαιρία, θα σου θυμίζει την πικρία, τη νοσταλγία για τα χαμένα, το φόβο του μετά, το τέλος που μπορεί, όντως, να βρίσκεται κάπου εκεί, ψηλά στον ουρανό...

Up [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Inglourious CINEMaD [20/08/09]

2009-08-22T07:38:00.002+03:00

Ο Quentin Tarantino αποκλειστικά στο CineMad για το Inglourious Basterds from Mad TV on Vimeo.

Άδωξοι Μπάσταρδη [4/5]

2009-08-20T11:18:00.003+03:00

Εβραίοι σύμμαχοι από τα States καταφθάνουν στην κατεχόμενη Γαλλία για να πάρουν από εκατό σκαλπ των Ναζί ο καθένας. Στο τέλος πάνε και σινεμά.

Θυμάσαι τι θα πει «love letter»; Ας δανειστούμε τα λόγια του Ντένις Χόπερ από το «Μπλε Βελούδο» του Ντέιβιντ Λιντς: «It's a bullet from a fucking gun, fucker! You receive a love letter from me, and you're fucked forever! You understand, fuck? I'll send you straight to hell, fucker!». Αυτό ακριβώς. Με τη διαφορά ότι όταν ο αποστολέας είναι ο Κουέντιν Ταραντίνο, αυτό το γαμημένο γράμμα αγάπης σε μεταφέρει... όχι στην κόλαση, αλλά στον κινηματογραφικό παράδεισο.

Ήταν το πρώτο πράγμα που τον ρώτησα, όταν συναντηθήκαμε στις Κάννες φέτος: πως μπορείς και μεταδίδεις ΟΛΗ αυτή την αγάπη για το σινεμά σε μια και μόνο ταινία; Ουσιαστικά, την απάντηση την είχα πάρει μερικές μέρες πριν, βλέποντας το «Άδωξοι Μπάσταρδη», ένα κεκαλυμμένο exploitation Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, με στοιχεία ή λογική spaghetti western (τσέκαρε τη φορτωμένη με δανεικές συνθέσεις του Ένιο Μορικόνε track list του soundtrack ή την αριστουργηματική εναρκτήρια σκηνή), χαρακτήρες που ντύνουν στο χακί σχεδόν ολόκληρο το αμερικανικό noir του ’40, δίπλα σε άπειρες σινεφιλικές αναφορές (ξεκινώντας από τον «τσαλαπατημένο» τίτλο μιας τρελής b-movie-άς του Έντζο Καστελάρι, από τα 1978) που σε τεστάρουν λες και θα παραδόσεις πτυχιακή εργασία.

Οι «Μπάσταρδη» του Ταραντίνο επιτρέπουν (με έμφαση θράσους στον τόνο) στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο να υπάρχει μονάχα επειδή σε τούτο τον κόσμο, κάποια εποχή, γεννήθηκε και η 7η Τέχνη! Ο Γκέμπελς μοιάζει περισσότερο με μεγαλοπαραγωγός που θέλει να ξεπεράσει τη φήμη του Σέλζνικ, η σούπερ διπλή κατάσκοπος των συμμάχων είναι η μεγαλύτερη σταρ της UFA, ο σημαντικότερος πράκτορας των Βρετανών είναι ένας... κριτικός κινηματογράφου, το μεγαλύτερο τομάρι - ήρωας των Ναζί πρωταγωνιστεί σε προπαγανδιστικό αυτοβιογραφικό έπος μεγάλου μήκους και η σωτηρία από τη λαίλαπα της γερμανικής δύναμης βρίσκεται στα χέρια ενός μηχανικού προβολής και της ιδιοκτήτριας ενός παριζιάνικου art house. Γιατί, πολύ απλά, «είμαστε Γάλλοι. Σεβόμαστε τους σκηνοθέτες στη χώρα μου.»!

Αν εξαιρέσεις την αμηχανία της κορύφωσης, που αφαιρεί σημαντικούς πόντους από το σύνολο, οι «Μπάσταρδη» προσφέρουν στον Ταραντίνο για ακόμη μια φορά (πόσο προβλέψιμο!) τα σκήπτρα του απόλυτου δημιουργού, ο οποίος αποτολμά να βρίσκεται ΚΑΙ στο κάθισμα του θεατή, χαζογελώντας αυτάρεσκα με τα κατορθώματά του, ενθυμούμενος πως ο ουσιαστικός αποδέκτης μιας ταινίας δεν πρέπει απλά να κάθεται απέναντι από μια μεγάλη οθόνη αλλά και να αγαπά πιστά και αφοσιωμένα τούτη τη μορφή Τέχνης. Οι fans συγκεκριμένων τίτλων από τη φιλμογραφία του, αλλά κι εκείνοι που αρέσκονται στο είδος της πολεμικής περιπέτειας, ας είναι προετοιμασμένοι για γνήσιο και μαστορικό σασπένς... διαλόγου και τόσα παιχνιδίσματα με τις λέξεις και ένα κάρο γλώσσες, που κάνουν τις ριπές των πολυβόλων να ψιθυρίζουν από αστοχία. Κοινώς, θέλει μυαλό για να παρακολουθήσεις τη μαγεία αυτού του σεναρίου...

Αν δε μπορείς να δεχτείς τον κινηματογραφικό κόσμο του Κουέντιν Ταραντίνο σαν ένα σύμπαν γιορτής για αποβλακωμένους geeks και trivia nerds, μπορείς να γύρεις με άνεση πίσω στο κάθισμά σου και να το βουλώσεις, κάνοντας παρέα στη μπλαζέ άγνοιά σου. Οι υπόλοιποι θα... ματώσετε από χαρά!

Inglourious Basterds [2009] / για το CINEMaD & το mftm

Οι καλύτερες ταινίες της σεζόν 2008 - 2009

2009-08-17T19:30:00.000+03:00

# 1. Η ΣΥΝΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ του Τσάρλι Κάουφμαν. Η ζωή, η τέχνη και το αναπόφευκτο. Η μεγάλη τριπλή ήττα. Φαντάσου τώρα πως το τέλος είναι ακόμη πιο μίζερο. Και πως κάποιος μας το υπαγορεύει. Μας το’ χει έτοιμο. Μπορείς ν’ αντέξεις τόση αλήθεια στο σινεμά; Εγώ, τι να πω... I’m just a little person.

# 2. ΑΣΕ ΤΟ ΚΑΚΟ ΝΑ ΜΠΕΙ του Τόμας Άλφρεντσον. Νέα κεφάλαια στην κινηματογραφική βαμπιρική μυθολογία σπάνια γράφονται. Εδώ, με επιπλέον χρωμοσώματα αμφιβολίας που αφορούν στη σεξουαλικότητα και κρίσεις ύπουλες γύρω από το «απέθαντο» της πρώτης αγάπης. Μια σοκαριστικά πολυεπίπεδη εμπειρία.

# 3. WATCHMEN του Ζακ Σνάιντερ. Μερικές ταινίες βλέπουν πιο μπροστά από το έτος παραγωγής τους. Αφήνουν για την ανθρωπότητα το ρόλο του υπερτιμημένου και οραματίζονται το θρίαμβο σ’ ένα μέλλον φαταλιστικό. Πόσο ειρωνικό! Υποθέτω πως είναι ζήτημα χρόνου, όπως είχε συμβεί και με το «Blade Runner». Αλλά... τον έχουμε το χρόνο;

# 4. Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΕΝΤΖΑΜΙΝ ΜΠΑΤΟΝ του Ντέιβιντ Φίντσερ. Κάποιοι τη σύγκριναν με την ιστορία του Φόρεστ Γκαμπ, λες κι αυτό είναι βρισιά. Κάποιοι τη φοβήθηκαν και τη χλεύασαν, σαν κάτι πιο ταπεινό κι απ’ τη ζωή, τη μέτρια, τη δική τους. Παραγνωρίζοντας το πιο τρομακτικό. Το μετά...

# 5. BRUNO του Λάρι Τσαρλς. Την πρώτη φορά που το είδα, στη μισή ταινία ούρλιαζα, στην υπόλοιπη κρατούσα το σαγόνι να μην πέσει. Όταν τέλειωσε, είπα πως αν ο Σάσα Μπάρον Κόεν μπορούσε να βρίσκεται εντός αιθούσης, θα μας έτριβε ένα σκατό στη μούρη. Και καλά θα έκανε!

# 6. ΤΟ ΧΥΜΑΔΙΟ του Τζόναθαν Λεβίν. Γεννιέσαι, πας σχολείο, πιάνεις δουλειά, κάνεις οικογένεια, πεθαίνεις. Άκου, πτώμα, να μαθαίνεις! Σου τη λέει ωμά και τίμια ο Λουκ Σαπίρο, από την αρχή. Το καλοκαίρι του 1994, δοκίμασε να κάνει το «δικό του». Ότι πιο ουτοπικό σε τούτη τη ζωή, δηλαδή...

# 7. WALL-E του Άντριου Στάντον. Αν βγάζαμε όλη την περιπέτεια με τα υπολείμματα του ανθρώπινου είδους στο έξω διάστημα, θα είχαμε μια από τις σπουδαιότερες και πιο μαγικά συναισθηματικές ερωτικές ιστορίες από καταβολής κινηματογράφου. Για δύο ρομπότ! Η ρομαντική αποθέωση της χρονιάς.

# 8. ΒΑΛΣ ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΑΣΙΡ του Άρι Φόλμαν. Διαβάζοντας τις λέξεις μέσα από τα πυρά του πολέμου στο Λίβανο, μπορούσε κανείς να διακρίνει το αληθινό θέμα αυτού του εξαιρετικού, αυτοβιογραφικού και τόσο συγγενούς με ντοκιμαντέρ animation: η μνήμη τρώει τα σωθικά...

# 9. MILK του Γκας Βαν Σαντ. Οφείλει πολλά στο ντοκιμαντέρ για τον Χάρβεϊ Μιλκ από τα 1984, αλλά και πάλι είναι προς τιμήν του Βαν Σαντ το ότι απέφυγε να υπογράψει μια gay ακτιβιστική ντουντούκα, για να περάσει ένα μήνυμα σε όλους τους ανθρώπους: you gotta give them hope!

# 10. WANTED του Τιμούρ Μπεκμαμπέτοφ. Τσαμπουκάς αλά «Fight Club», αδρεναλινική δράση που καταρρίπτει νόμους της βαρύτητας και άλλες θνητές παπαριές, σκηνοθετημένα από τον μοναδικό άνθρωπο που μπορεί να λέει πως είναι ο διάδοχος του Τζέιμς Κάμερον σήμερα.

Η Συνεκδοχή της Νέας Υόρκης [5/5]

2009-04-22T21:54:00.004+03:00

Θεατρικός συγγραφέας με σωρεία προβλημάτων υγείας αναλαμβάνει να φέρει εις πέρας project ζωής σε warehouse διαστάσεων... larger than life. Όταν τα πάντα αρχίσουν ν’ αποκτούν κλώνους μικρότερης κλίμακας, η αποδοχή της βάναυσης αλήθειας σχετικά με την ύπαρξή του θα είναι αναπόφευκτη.

Ο πιο απλοϊκός τρόπος για να εξηγήσεις τον αφηγηματικό σκελετό της «Συνεκδοχής» είναι η ανάμνηση του μουσικού βίντεο που σκηνοθέτησε ο Μισέλ Γκοντρί για το «Bachelorette» της Björk. Ο πιο παρακινδυνευμένος, ν’ αποκαλύψεις πως πίσω από αυτή την ταινία «κρύβεται» ο εγκέφαλος του Τσάρλι Κάουφμαν, ο οποίος κάνει το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με τούτο το αδιάψευστα υποκειμενικό έργο πάνω στους δεσμούς ζωής και τέχνης.

Ανέκαθεν αρεσκόμουν στη σουρεαλιστική υπέρβαση των σεναρίων του Κάουφμαν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμφωνούσα και ολοκληρωτικά. Ως γραφιάς, τον θαύμασα. Αλλά δεν τον ζήλεψα. Έχει μεγάλη σημασία αυτή η διαφορά. Γιατί ο φθόνος αφορά στην τελειότητα. Που, επιτέλους, πλέον εδώ κατακτά ο δημιουργός της «Συνεκδοχής», υπογράφοντας στα λόγια και στην πράξη μια δική του «Οδύσσεια», ουχί ομηρική μήτε του πάλαι ποτέ κιουμπρικού space, αλλά της δικής μας, κοινής ύπαρξης. Ο κεντρικός χαρακτήρας του Κέιντεν (τον οποίο πλάθει με τη συνηθισμένα ανατριχιαστική ερμηνευτική του αξία ο Φίλιπ Σίμουρ Χόφμαν) είναι ένας άνθρωπος που φοβάται πως θα πεθάνει, δεν ξέρει τι να κάνει σ’ αυτό τον κόσμο και πριν «φύγει» θέλει να δημιουργήσει κάτι σημαντικό (αν αποτελούσε θρήσκευμα ή πολιτική ιδεολογία η προηγούμενη πρόταση, θα «χτυπούσε» πρωτάκουστα νούμερα πλειοψηφίας). Όσο κι αν το έχει ανάγκη, όμως, ο Κέιντεν δεν είναι το πρότυπο στο είδος του. Η ζωή του τον προσγειώνει στην ήττα και, δημιουργικά, αυτο-παγιδεύεται μέσα σ’ ένα χάος βιωμένων απωλειών και ανεκπλήρωτων στόχων. Ακόμη κι ανάμεσα στις γυναίκες της ζωής του, αδυνατεί να βρει τη μια και μοναδική του μούσα. Με άλλα λόγια, ο Κέιντεν είναι η ίδια η αποτυχία - που μας μαστίζει! Αλλά δεν πρόκειται να την αποδεχτούμε στο πρόσωπό του. Γιατί μαζί του πρέπει να ταυτιστούμε. Και να μην αισθανθούμε μόνοι.

Τηρώντας μια γραμμική αλληλουχία και καταπατώντας ταυτόχρονα κάθε έννοια του χρόνου (η πρώτη «φιλμική» μέρα του Κέιντεν ξεκινά στις 14 του Σεπτέμβρη και καταλήγει στα τέλη του Δεκέμβρη!), το σενάριο της «Συνεκδοχής» τρέχει με μια ταχύτητα που λες και επιδιώκει να πλησιάσει το θάνατο μια ώρα αρχύτερα, ενώ παράλληλα προσπαθεί να χωρέσει πριν από αυτόν όχι μονάχα μιά ζωή ολόκληρη, αλλά και τους κλώνους κάθε χαρακτήρα της αυτοβιογραφικής παράστασης του Κέιντεν, που ενίοτε αποκτούν ρεαλιστικές διαστάσεις και φτάνουν να σκηνοθετούν τους κεντρικούς χαρακτήρες προς μια πορεία σήψης και οδύνης. Εδώ, σε αντίθεση με τους σαρκαστικούς μηχανισμούς άμυνας ή την αθεϊστική σάτιρα ενός Γούντι Άλεν, για παράδειγμα, ο Κάουφμαν ξεμπροστιάζει απροκάλυπτα τα πιο πεσιμιστικά του συναισθήματα, ταυτίζοντας το θάνατο με την χειρότερη καταδίκη του ανθρώπινου βίου, σύμπτωμα που δε φέρει τίποτε το θεϊκό, ανώτερο ή ελπιδοφόρο (ως προς την εκδοχή μιας «άλλης», μετέπειτα ζωής). Μην αγωνιάς, λοιπόν. Το τέλος μας είναι μίζερο. Και είναι το ίδιο, για όλους. Αντέχεις τόση αλήθεια;

Εξομολογητικό, αποπροσανατολισμένο, φοβισμένο, αδιέξοδο, το φιλμ του Κάουφμαν κορυφώνεται σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά φινάλε που μας χάρισε ποτέ η Τέχνη του κινηματογράφου, για να περάσει στον γλυκόπικρο μουσικό επίλογο του «Little Person», μιας σύνθεσης του Τζον Μπράιον που τολμά να αναμετρηθεί ακόμη και με το «Is That All There Is?» των Λάιμπερ και Στόλερ. Τώρα, να εξομολογηθώ πως η «Συνεκδοχή» είναι η καλύτερη ταινία του 2008 και της σεζόν, μαζί; Μπορεί και να μειώνω την αξία της με μια έκφραση τόσο στερεότυπη...

Synecdoche, New York [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Άσε το Κακό να Μπει [5/5]

2009-03-19T03:05:00.001+02:00

Ο Όσκαρ ερωτεύεται την Έλι. Είναι και οι δύο παιδιά. Αλλά εκείνη είναι και βαμπίρ.

Συνάντησα τον Σουηδό σκηνοθέτη Τόμας Άλφρεντσον τον περασμένο Νοέμβρη στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης. Με μια απλότητα σχεδόν αφελή, μου δήλωνε πως δεν είναι γνώστης του είδους των ταινιών τρόμου ή πως δε χρειάστηκε καν να παρακολουθήσει παλαιότερα φιλμ που καταπιάνονται με τον βαμπιρικό μύθο για να μπει στο κλίμα και να γυρίσει το «Άσε το Κακό να Μπει». Και τώρα εγώ, έχοντας παρακολουθήσει το «Κακό» τουλάχιστον τέσσερις φορές (μέχρι σήμερα...), εξακολουθώ να σαστίζω στην ιδέα πως αυτός ο άνθρωπος είναι ο δημιουργός μιας ταινίας που όχι απλά σφραγίζει ή «αναθεωρεί» ένα ολόκληρο φιλμικό είδος αλλά και την τοποθετεί ΗΔΗ ανάμεσα στην εκλεκτή λίστα των σημαντικότερων όλων των εποχών, τρόμου ή μη!

Παραδόξως, η ταινία του Άλφρεντσον αποκτά τη φιλμική ταμπέλα του «τρόμου» απλά και μόνο επειδή ένα από τα δωδεκάχρονα παιδιά - πρωταγωνιστές της τυγχάνει να πίνει αίμα για να επιβιώσει... Κατά τα άλλα, μιλάμε για ένα έργο άκρατου ρομαντισμού και ευαισθησίας, τόσο πολυεπίπεδο στην ανάγνωση, που σε υποχρεώνει να εισέλθεις μέσα του ξανά και ξανά για ν’ αποκρυπτογραφήσεις όλο και περισσότερα από τα μυστικά του, ξεκινώντας από ένα πικρό σχόλιο για το «απέθαντο» της πρώτης αγάπης, για να φτάσει ως το πιο controversial layer της ιστορίας του, η οποία μας διδάσκει με απόλυτα φυσιολογικό τρόπο πως... ο έρως φύλα δεν κοιτά.

Τα πάντα σε τούτο το φιλμ είναι δομημένα και εκτελεσμένα στην εντέλεια. Η σε κάθε τομέα λεπτομερής αναπαράσταση του συνοικιακού τοπίου της Στοκχόλμης του 1982, οι - μέσα κι έξω - αντιθέσεις των δύο βασικών ηρώων, τα παγωμένα (σαν από freeze frame) καδραρίσματα του οπερατέρ Χόιτε Βαν Χόιτεμα που τονίζουν τη μοναχικότητα του αστικού περιβάλλοντος, οι διεισδυτικά λυρικές συνθέσεις του Γιόχαν Σόντερκβιστ, μια έρπουσα και τόσο θανατερή αντίληψη του χιούμορ, ο σεβασμός σε κώδικες της βαμπιρικής μυθολογίας, τα σεναριακά χρωμοσώματα της αμφιβολίας πάνω στο ταμπού ζήτημα της σεξουαλικότητας και, φυσικά, οι δίχως επιτήδευση καθοδήγησης ερμηνείες των δύο παιδιών.

Χωρίς περαιτέρω φλυαρίες και κοσμητικά, το πρώτο πραγματικό αριστούργημα της τρέχουσας σεζόν σας χτυπά την πόρτα. Ανοίξτε διάπλατα.

Låt den Rätte Komma In [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Η Απίστευτη Ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον [4 ½/5]

2009-01-21T20:00:00.005+02:00

Ένα παιδί γεννιέται σα μικρογραφία ογδοντάχρονου άνδρα, έτοιμου ν’ αποδημήσει. Αρκετές δεκαετίες αργότερα, κλείνει τα μάτια σα νεογέννητο βρέφος. Κάπου στη μέση προλαβαίνει να ερωτευτεί, κιόλας. Μα ο χρόνος δεν ήταν με το μέρος τους...

Μια γυναίκα αναπνέει με δυσκολία πάνω στο νεκροκρέβατο ενός νοσοκομείου, στη Νέα Ορλεάνη, λίγο πριν χτυπήσει ο τυφώνας Κατρίνα. «Μπορώ να κάνω κάτι για σένα, μητέρα; Να κάνω τα πράγματα λίγο ευκολότερα;», ρωτά η κόρη της. Όταν έχει έρθει η ώρα σου, δυστυχώς, όχι. Είναι η σκληρή πραγματικότητα της ζωής. Όλοι θα πεθάνουμε. Τίποτε δε μπορεί ν’ αλλάξει αυτόν τον κανόνα της φύσης. Ούτε καν αυτή εδώ, η μοναδική εξαίρεση ενός ανθρώπου που το βιολογικό του ρολόι πήγαινε ανάποδα! Ο χρόνος είναι μια δίνη. Από τη στιγμή που γεννιέσαι, βουτάς μέσα της. Χωρίς να λογαριάζεις τη φορά της, αφού ξέρεις που θα βρεθείς στο τέλος.

«Είμαι περίεργη. Για το τι ακολουθεί...», λέει η ηλικιωμένη Ντέιζι, δίνοντάς μας ένα πρόχειρο παράδειγμα από τα 1918, με την ιστορία - πρόλογο του κυρίου Γκατό, ο οποίος κατασκεύασε ένα ρολόι υπόδειγμα, αλλά μ’ ένα ουσιαστικό ψεγάδι: οι δείκτες του έτρεχαν ανάποδα, σε μια απόπειρα του δημιουργού του να γυρίσει πίσω το χρόνο και να ξαναδεί το παιδί του που σκοτώθηκε στον πόλεμο. Είναι το πρώτο συγκλονιστικό απόσπασμα της δουλειάς που έχει κάνει ο Ντέιβιντ Φίντσερ στο «Μπέντζαμιν Μπάτον». Θ’ ακολουθήσουν πολλά μέσα στα 166 λεπτά που διαρκεί το φιλμ. Διστάζεις. Τώρα σου ακούγεται κουραστικό. Φοβάσαι πως θα κοιτάς το ρολόι σου μέσα στην απόγνωση του χαμένου χρόνου. Πως μπορώ να κάνω τα πράγματα λίγο ευκολότερα; Πηγαίνω πίσω στην πρώτη φορά, θυμάμαι τα δάκρυα να μη σταματάνε στα end credits, τη διάρκεια να χάνει το νόημά της και το μυαλό να καθηλώνεται με σιγουριά. Ναι, τη ζωή του Μπέντζαμιν Μπάτον μπορώ να τη σκέφτομαι... για μια ζωή. Σε καθησύχασα τώρα;

Είναι μια από τις λίγες φορές όπου ένα κινηματογραφικό σενάριο προσεγγίζει θέματα, προβληματισμούς και ερωτήματα τόσο... larger than life. Παραδόξως, παρμένα μέσα από ένα μικρό διήγημα του Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ, από τα 1922. Ο συνδυασμός της ιστορίας μαζί με το όνομα του Φίντσερ μετέτρεπαν το project σε ένα στοίχημα που κάνει τη λέξη «υπερφιλόδοξο» να φαντάζει τόσο λίγη... Οι πρώτες εικόνες και η συμμετοχή του Έρικ Ροθ στο σενάριο έφερναν μια προφανή γεύση από «Forrest Gump», ενώ το στοιχείο του φανταστικού, δίπλα στη θανατερά προδιαγεγραμμένη μοίρα του θνητού βίου, παρέπεμπε προς «Big Fish» μεριά. Το τελικό αποτέλεσμα ακυρώνει σχεδόν τις συγκρίσεις ή την προδιάθεση, καθώς ο Φίντσερ ούτε με το συναίσθημα και την απλοϊκότητα του κυρίου Γκαμπ φλερτάρει, αλλά ούτε και διαθέτει το εμμονοληπτικό αισθητικό χάρισμα ενός Τιμ Μπάρτον για ν’ αφηγηθεί τη ζωή του ήρωά του σα παραμύθι. Ο Φίντσερ είναι ο τεχνοκράτης των εικόνων που ήξερες, πάντοτε ικανός να σε αφήσει με το στόμα ανοιχτό για το επίτευγμα και το πόσο «κιουμπρικά» αφοσιώνεται στα ανομοιόμορφα projects του. Στην ψυχή, όμως, διατηρεί το... πολικό ψύχος.

Μα, θα μου πεις, πριν από λίγο πάλευες να συγκρατήσεις τα δάκρυά σου, πλαστές εντυπώσεις μας πουλάς; Για την ακρίβεια, αυτές μας τις «πουλά» ο Φίντσερ - και το ταλέντο του εκεί είναι αδιαμφισβήτητο. Αυτό που κάνει τους δακρυϊκούς αδένες ν’ ανοίγουν σα κάνουλα και να πλημμυρίζουν το βλέμμα σου δεν οφείλεται στη δύναμη του Φίντσερ ή στις συγκινητικές προσπάθειες του Μπραντ Πιτ και της Κέιτ Μπλάνσετ να προσαρμόσουν τους ρόλους και την ερωτική τους ιστορία πέρα από τον ορισμό του χρόνου, αγκαζέ με τα ψηφιακά εφέ που τονίζουν τη σουρεαλιστική διαφορά ηλικίας τους. Το συναίσθημα που απλώνεται πάνω από την «Απίστευτη Ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον» μεταδίδεται από τον ίδιο το θεατή, που όσο και να επιχειρήσει να δει το φιλμ με τρόπο μαγικό, παραμυθένιο και... κινηματογραφικό, κάπου συναντά μετωπικά και το ρεαλιστικό, το οποίο υπαγορεύει στην ψυχολογία του το δίχως ελπίδα συμπέρασμα: τίποτε δε ζει αιώνια. Κι αυτό μεταφράζεται σε φόβο. Για εκείνο το ερώτημα, το «τι γίνεται μετά;». Εκεί ο Φίντσερ παραδίδει τα όπλα. Δεν τολμά ν’ αναμετρηθεί με κάτι τόσο μεγαλειώδες στη σύλληψη όσο η ανθρώπινη ύπαρξη του καθενός μας. Στηρίζεται στο δίχτυ προστασίας της γήινης, χαμηλότονης προσέγγισης και κλείνει τα μάτια της βιρτουοζιτέ ή της επιδειξιομανίας του (ως ξεχωριστής αξίας) στο άκουσμα της μαμάς Κουίνι και της ατάκας ότι όλοι θα «φύγουμε» με τον ίδιο τρόπο. Από τη ζωή. Και, μακάρι, και από την αίθουσα!

Άνισο και αλάνθαστο μαζί, το σύντομο - σε σχέση με τον πραγματικό σου βίο - πέρασμα της ζωής του Μπέντζαμιν Μπάτον από τη μεγάλη οθόνη θα σχηματίσει και θα χαράξει σταυροδρόμια στο προσωπικό, ατομικό και τόσο διαφορετικό εγώ σου. Δεν πρόκειται να είναι κοινά, για κανέναν μας. Ούτε καν για δύο ανθρώπους που ερωτεύτηκαν, αγαπήθηκαν και νόμισαν πως μπορούν να είναι, τόσο ιδανικά, για πάντα μαζί. Στ’ αλήθεια, δε συμβαίνει. Αρκεί ν’ ακούσεις τα τελευταία λόγια αυτού του τόσο ασυνήθιστου ήρωα: «Μερικοί άνθρωποι γεννήθηκαν για να κάθονται δίπλα από ένα ποτάμι. Μερικοί για να τους χτυπούν οι κεραυνοί. Μερικοί έχουν μουσικό αυτί. Μερικοί είναι καλλιτέχνες. Μερικοί κολυμπούν. Μερικοί ξέρουν από κουμπιά. Μερικοί ξέρουν από Σαίξπηρ. Μερικές για να γίνουν μητέρες. Και μερικοί άνθρωποι για να... χορεύουν!». So, let’s keep dancing. Το λέει και το τραγούδι...

The Curious Case of Benjamin Button [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Milk [4/5]

2009-01-12T18:10:00.003+02:00

Openly gay ακτιβιστής εκλέγεται Δημοτικός Σύμβουλος στο Σαν Φρανσίσκο. Και δολοφονείται μαζί με το Δήμαρχο της πόλης. Στ’ αλήθεια. Και πριν από 30 χρόνια, όχι σήμερα...

Με μια πρώτη ματιά, οτιδήποτε θα δεις πάνω στο «Milk» του Γκας Βαν Σαντ φέρει την ταμπέλα «gay». Ενίοτε, μπορεί να σου αλλάζει και πλευρό, για να σου μοστράρει ένα φαρδύ, πλατύ «proud». Αν, όμως, πλησιάσεις για ν’ ακούσεις τα λόγια κάτω από τη συνθηματολογία της ντουντούκας και τα στερεότυπα του όχλου, θα βρεις πως η λέξη κλειδί τούτης της ταινίας ξεπερνά την όποια αντίληψη ή τοποθέτηση πάνω στο θέμα σεξουαλικότητα. Το «Milk» ισορροπεί ιδανικά στο άκουσμα της λέξης «hope». Γιατί ο σκοπός του είναι να διδάξει ένα ενιαίο κοινωνικό μήνυμα, δίχως σύνορα «διαφορετικότητας». Γιατί η ελπίδα δε μπορεί να είναι προνόμιο κανενός «άλλου» μέσα στο ίδιο κοινωνικό σύνολο...

Το «Milk», παραδόξως, δεν είναι μια «gay» ταινία. Γι’ αυτό και δεν έγινε ο «μπροστάρης» καμίας αντίστοιχης με το «Brokeback Mountain» καμπάνιας στις ΗΠΑ, ούτε και αγκαλιάστηκε ως φαινόμενο που θ’ άνοιγε τα μάτια του λαουτζίκου. Χρησιμοποιώντας τα λόγια του Χάρβεϊ Μιλκ («You gotta give’em hope»), ο Βαν Σαντ δε στοχεύει σε μια στρατευμένη σεξουαλική «απόκλιση» αλλά σε θεατές που βλέπουν τους πάντες γύρω τους ως ίσους, σε ανθρώπους που μπορούν ν’ αντιληφθούν πως η πολιτική πρέπει να συγχωνεύεται με τη διπλωματία και σε μετέπειτα νικητές που θα παλέψουν για ακόμη περισσότερα δικαιώματα προς τον πολίτη μέσα από τα γρανάζια της εξουσίας. Με αυτό το σκεπτικό, ο Μιλκ εξελίχθηκε από «ξεφώνημα» ακτιβιστή της διπλανής πόρτας σε κουστουμαρισμένο Δημοτικό Σύμβουλο με λέγειν που έκανε απίστευτο γκελ στα media, τα οποία του επέτρεψαν ν’ ακουστεί σε Πολιτείες της Αμερικής όπου η λέξη «gay» μεταφραζόταν σε εξοστρακισμό ή αυτοχειρία. Γι’ αυτό και το τέλος του ήταν τόσο άδοξο. Διότι την Αμερική την ευλογεί πάντοτε ο Θεός, ξέρεις. Και το χέρι του Θεού μονάχα με βία και τρόμο απαντά για να πολεμήσει εκείνους που επιδιώκουν να φέρουν την αλλαγή.

Σα μια παρένθεση, θα έλεγα πως το timing της εξόδου του «Milk» με την εκλογή του Ομπάμα στις ΗΠΑ μας υποχρεώνει να δούμε τους παραλληλισμούς στο τότε και στο σήμερα, να παρατηρήσουμε τη διαχρονικότητα του ελπιδοφόρου μηνύματος που ο λαός κατάφερε να μετατρέψει σε δύναμη εξουσίας (στο μέγιστο βαθμό εδώ) και να ευχηθούμε πως το déjà vu σταματά χωρίς όπλα κι αιματοκύλισμα...

Speak of the devil, αυτή την αίσθηση του «κάπου το’ χω ξαναζήσει αυτό» θα τη μαρτυρήσουν οι πλέον ελάχιστοι οι οποίοι τυγχάνει να έχουν δει το ντοκιμαντέρ «The Times of Harvey Milk» (1984) του Ρομπ Έπστιν, βραβευμένο με Όσκαρ στην κατηγορία του. Φοβούμαι πως δίχως την ύπαρξη εκείνου, το «Milk» του Βαν Σαντ δεν θα ήταν τόσο μεστό, καλοσχεδιασμένο, αναλυτικό, θαρραλέο στην αφήγησή του και ρυθμισμένο να εκρήγνυται σε συνειδήσεις ανθρώπων που λογαριάζουν πέρα από πολιτικές, φύλα, χρώματα ή ταμπέλες. Τη δύναμη εκείνου του ντοκιμαντέρ μεταφέρει ατόφια στο πανί σα fiction δράμα που πάει το mainstream σινεμά ακόμη πιο μπροστά ο ίδιος δημιουργός που πριν από μερικά χρόνια πολεμούσε τη φόρμα σαν το διάολο (ενθυμήσου λυπηρά φαινόμενα όπως το «Gerry»)! Θέλω να τον κατηγορήσω για «κλεψιά»; Οι ένορκοι δεν πρόκειται να πειστούν, μπροστά στο επίτευγμα του Βαν Σαντ να σε κάνει να «σπας» από συναίσθημα, ακόμη και μέχρι δακρύων, καθώς μια πένθιμη πομπή χιλιάδων ανθρώπων θα πλημμυρίζει τους δρόμους του - όποιου - Σαν Φρανσίσκο. Τότε, σήμερα, αύριο, όποτε... Χωρίς να αποτίνει στεφάνι ή να ταριχεύει ένα πρόσωπο - σύμβολο.

Σαν τελικό υπέρ του «Milk», οι άνθρωποι, πόσο μάλλον τα ιστορικά πρόσωπα, δεν είναι μνημεία που πρέπει να λατρεύονται μέσα από νεκρολογίες, μνημόσυνα και εις τιμήν προτομές. Αλλιώς, η ελπίδα τους επίσης μας αφήνει χρόνους. Και, ευτυχώς, το σινεμά παραμένει ακόμη ζωντανό. Ως τέχνη, ως φωνή με βάρος πολιτικής σημασίας, ως μέσο μηνυμάτων αφύπνισης. Κι ως διασκεδαστής ταπεινός.

Υ.Γ. Θα ήταν προσβολή της νοημοσύνης κάθε αναγνώστη το ν’ αναλώνω παραγράφους και δεκάδες λέξεις για την ποιότητα: της εύθραυστης σιγουριάς της ερμηνείας του Σον Πεν στον ομώνυμο ρόλο, του παντρέματος της δουλειάς του Χάρι Σαβίντις με αρχειακό υλικό από τα seventies ή των με πατριωτικό ανάστημα και ψυχή συνθέσεων του Ντάνι Έλφμαν.

Milk [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Χυμαδιό [4/5]

2008-10-17T13:00:00.002+03:00

Νέα Υόρκη, 1994. Στην κάψα του καλοκαιριού, ο Λουκ Σαπίρο, απόφοιτος λυκείου, dope dealer και παρθένος, πρέπει να βάλει κάτω το μέλλον του και να πάρει τις σωστές αποφάσεις, έχοντας παραδίπλα μια μικρή βοήθεια από τον ψυχαναλυτή του, τον οποίο ανταμείβει με... «χόρτο»!

Η σύσταση του κεντρικού χαρακτήρα αποτελεί μια από τις πιο εθιστικές εμπειρίες για το είδος των νεανικών ταινιών, από εποχής «Risky Business» (1983). Διόλου τυχαία η αναφορά στο breakthrough φιλμ του Τομ Κρουζ, εξαιτίας των παράλληλων αμοραλιστικών μηνυμάτων. Όπως κάθε teenager με λογική, ευαισθησίες και cult status διαχρονικής αξίας, ο Σαπίρο είναι κλεισμένος στον εαυτό του, δεν είναι δημοφιλής στον περίγυρό του (εκτός από τις στιγμές που όλοι τον έχουν ανάγκη για να προμηθευτούν τη δόση τους), δεν έχει ιδέα από σεξ ή αγάπη, αλλά γνωρίζει ποιο είναι το αληθινό μότο του ανθρώπινου βίου: Γεννιέσαι, πας σχολείο, πιάνεις δουλειά, κάνεις οικογένεια, πεθαίνεις. Διαφωνείς;

Άσχετα από την αβεβαιότητα και την πεσιμιστική ματιά προς το μέλλον, ο Λουκ Σαπίρο του σήμερα έχει δύο ουσιαστικές ανάγκες: χρειάζεται έναν άνθρωπο στον οποίο μπορεί να μιλάει, με τη σιγουριά πως τα λόγια του δε βγαίνουν από το ένα αυτί στο άλλο του «ακροατή», και έναν άνθρωπο τον οποίο θ’ αγαπήσει. And be loved in return, που λέει και το άσμα... Πολλές φορές, θέλουμε να βρούμε και τα δύο σε έναν άνθρωπο. Απόπειρα που στέφεται με γκρεμοτσάκισμα (πλειοψηφικά ελεγμένο...). Ο Σαπίρο δεν κάνει αυτό το λάθος. Ζητά στο πρόσωπο ενός ανορθόδοξου ψυχαναλυτή (ο Μπεν Κίνγκσλεϊ σε τυπικό ρεσιτάλ... άνεσης) το φίλο που δεν έχει στη ζωή, εκεί έξω. Συμπτωματικά, η θετή του κόρη μοιάζει ιδανικά πλασμένη γι’ αγάπη, οπότε, οι ρόλοι «κλειδιά» έχουν καλυφθεί. Τι δεν πάει καλά, όμως; Η πραγματικότητα δεν τηρεί συνήθως τους κανόνες του παιχνιδιού και η πάλη με τη συνείδηση του καθενός, πόσο μάλλον εκείνου που επιλέγει να επιζήσει συντροφιά με τη «διαφορετικότητά» του, είναι μια ιστορία τόσο σικέ.

Μέσα από στιγμιότυπα ζωής δίχως πολλές ελπίδες, ενίοτε ιδωμένης με χιούμορ, αλλά πάντοτε θαμπωμένης από το πλούσιο φως της διευθύντριας φωτογραφίας, Πέτρα Κόρνερ, ο Τζόναθαν Λεβίν αναπτύσσει σεναριακά τη σχέση του Λουκ με τον Δρ. Σκουάιρς σα να πρόκειται για τον ίδιο χαρακτήρα, τονίζοντας τα σωστά και τα λάθη σημεία της επιλογής στην παρατεταμένη ανωριμότητα, αφήνοντας στο point of view του θεατή το ρόλο του κριτή. Εκείνοι που θα ευχαριστηθούν περισσότερο το φιλμ είναι, προφανώς, όσοι κουβαλάνε παρόμοια μυαλά, εκείνοι, δηλαδή, που ποτέ δε θ’ ασχοληθούν με το έτος γέννησής τους ή την «ασφάλεια» μιας τυποποιημένης, «νορμάλ» ζωής, μεμψιμοιρώντας και προσδοκώντας ταυτόχρονα να κατακτήσουν τον κόσμο με έναν δικό τους τρόπο. Ακόμη κι αν, κατά βάθος, γνωρίζουν πως σε τούτο το χυμαδιό, το «δικό σου» είναι κάτι τόσο ουτοπικό...

The Wackness [2008] / για το CINEMaD & το mftm

WALL-E [4/5]

2008-09-18T00:42:00.001+03:00

Σε ένα κοντινό, σχεδόν ανθρώπινο μέλλον, ένα ρομπότ - σκουπιδιάρης ανακαλύπτει το νόημα της αγάπης, τη σημασία της φωτοσύνθεσης και μερικούς ακόμη λόγους για να επιστρέψουν οι γήινοι στην πατρίδα τους.

Νοσταλγικότητα και κυνισμός παντρεύονται ιδανικά με το που θα δεις τα opening credits του «WALL-E». Από το βλέμμα στους ουρανούς, το όραμα της αισιοδοξίας για το αύριο και τη γλυκερή μελωδία του «Put On Your Sunday Clothes», προσγειωνόμαστε απότομα στα 2815 και έναν πλανήτη Γη ερειπωμένο, τον οποίο συνοδεύει ηχητικά μια βεβαρημένα απαισιόδοξη σύνθεση του Τόμας Νιούμαν. Οι συστάσεις της πλοκής γίνονται άμεσα προφανείς στους ενήλικες θεατές. Ένα μονοπωλιακό τραστ, που κάποτε έφτασε να κυβερνά την Αμερική κυριολεκτικά, μετέτρεψε μαζί με τους αδηφάγους πολίτες αυτού του κόσμου κάθε έκταση σε μια γιγάντια χωματερή, αφανίζοντας ολοκληρωτικά οτιδήποτε έχει να κάνει με τη φύση. Μια διαστημική κιβωτός του... ανθρώπινου είδους αποδρά προς το συμπαντικό άγνωστο, με την ελπίδα της επιστροφής μονάχα όταν θα υπάρξουν ενδείξεις πως η μάνα Γη μπορεί να «γονιμοποιήσει» και πάλι. Ακολουθεί η γνωριμία μας με το ρομποτάκι WALL-E, έναν δουλευταρά απόγονο του Number 5 από το «Short Circuit» (1986), που «ζει» για να χτίζει παλάτια από... trash και να ονειρεύεται τα με σάρκα και οστά αφεντικά του μέσω μιας βιντεοκασέτας του «Hello Dolly!» (1969), από την οποία εμπνέεται το ανθρώπινο συναίσθημα, τη συντροφικότητα και το ερωτικό κάλεσμα δια της... χειραψίας!

Η εμφάνιση ενός θηλυκού ρομπότ, που ήρθε από το διάστημα με «μυστική» αποστολή, θα κάνει τον Λούι Άρμστρονγκ να άδει «La Vie En Rose» και τον WALL-E να σχεδιάζει καρδούλες ή να ονειρεύεται έναν βίο αλά μιούζικαλ. Βρισκόμαστε στο πρώτο ημίωρο του φιλμ, διάλογοι δεν υφίστανται, το μαγικό χέρι των ανθρώπων της Pixar σολάρει καλλιτεχνικά με μιά δουλειά που ανταγωνίζεται σε εντυπωσιασμό το live action, αλλά, πάνω απ’ όλα, η καρδιά του θεατή σκιρτά κανονικότατα γι’ αυτά τα δύο ρομπότ που κάπως άγαρμπα ή απρογραμμάτιστα αναζητούν να μάθουν τι θα πει... ανθρώπινη αγάπη. Κι αυτή είναι μόλις μια από τις πλευρές της ταινίας του Άντριου Στάντον - προφανώς η καλύτερη, σε βαθμό να δακρύζεις με στοργή γι’ αυτά τα ανορθόδοξα ερωτευμένα «πλάσματα». Σε δεύτερο ρόλο, το «WALL-E» είναι ένα στερεοτυπικό έπος του φανταστικού, με μπουρλέσκο χιούμορ, αναμνήσεις από την ευρηματικότητα του Κίτον ή του Τσάπλιν και αναφορές από το είδος που αγγίζουν μέχρι και τον HAL του «2001» (1968). Στο τρίτο επίπεδο, το αναγκαίο κακό μιας animated ταινίας μας υπενθυμίζει πως η διδαχή είναι το μεγάλο κίνητρο, εδώ με οικολογικά μηνύματα ελαφρώς αναμασημένα (για να διαπιστώσετε την... μη παρθενογένεση, αναζητήσατε το «Idiocracy» που γύρισε ο Μάικ Τζατζ το 2006), που, μοιραία, φρενάρουν την ερωτική ιστορία και προσγειώνουν τις προσδοκίες για κάτι πραγματικά αριστουργηματικό, όπως εκείνος ο περσινός ποντικός - σεφ... Παρά την πικρία για την εξέλιξη του story, όμως, η κριτική που ασκεί το φιλμ πάνω στον καταναλωτισμό του μέσου Αμερικανού, την παχυσαρκία, έως και την αγραμματοσύνη τους, δίνει ενίοτε και διαστάσεις πολιτικά σκεπτόμενου έργου! Και εξακολουθούμε να μιλάμε για ψηφιακό animation…

Τι έχεις κερδίσει, τελικά, εγκαταλείποντας τον WALL-E στο μαγικό κόσμο της μεγάλης οθόνης; Μια από τις ομορφότερες ερωτικές ιστορίες που έχει πλάσει το σινεμά στη μέχρι σήμερα ιστορία του, έναν απίστευτο εθισμό προς τον κεντρικό χαρακτήρα που μπορεί να οδηγήσει σε καταναλωτικές παρεκτροπές, το στοίχημα για το Όσκαρ κινουμένων σχεδίων του 2009 και εκείνη την παράξενη ανακούφιση που σου φέρνουν τα δάκρυα χαράς, είτε κυλήσουν είτε όχι. Στοιχεία που κάνουν μια ταινία κλασική. Απλά.

WALL-E [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Wanted [4/5]

2008-08-28T02:20:00.001+03:00

Υπαλληλάκος γραφείου «απάγεται» από αδελφότητα εκτελεστών που του ζητά ν’ ακολουθήσει τα χνάρια του πρόσφατα χαμένου πατέρα του, ανακαλύπτοντας ταυτόχρονα τις υπεράνθρωπες ικανότητές του.

Βασισμένο σε μια σειρά από κόμικ, για την οποία δεν άκουσα τα κολακευτικότερα σχόλια από fans του είδους, το «Wanted» σηματοδοτεί τη μεταγραφή του Ρώσου Τιμούρ Μπεκμαμπέτοφ προς τη Δύση, επιτρέποντάς του να απογειωθεί προς όρια θεάματος πραγματικά πρωτόγνωρα! Χωρίς υπερβολές, μιλάμε για ταλέντο που δείχνει πως μπορεί να γίνει ο επόμενος Τζέιμς Κάμερον της παγκόσμιας κινηματογραφίας. Αν του δώσουν και κάτι καλύτερο σε σενάριο στο μέλλον...

Ναι, το «Wanted» αποτελεί τη χαρά του trash για τη γενιά των πολυκινηματογράφων. Αυτό που βλέπουμε στην οθόνη, όμως, δεν ξανάγινε! Με έναν in your face τσαμπουκά που σου θυμίζει ολοφάνερα το «Fight Club» (σε οτιδήποτε έχει να κάνει με τη ρουτίνα ζωής και το γραφείο του ήρωα) και αδρεναλινικές σκηνές δράσης οι οποίες αδιαφορούν για το νόμο της βαρύτητας με ένα ολότελα δικό τους στιλ, ο Μπεκμαμπέτοφ σπάει τα μούτρα στους κανόνες των σκηνοθετών που αρίστευσαν στο είδος της περιπέτειας μέχρι σήμερα, σχεδόν με τον τρόπο που ο Τζέιμς ΜακΑβόι «προσγειώνει» ένα πληκτρολόγιο στη φάτσα του συναδέλφου που του πηδάει τη γκόμενα, για ν’ αφήσει να αιωρηθεί ένα «άντε και γαμήσου» τρικ υπεροψίας προς εκείνους που θα νιώσουν πως μπορούν να χλευάσουν τη δουλειά του. Κάτι το οποίο μπορεί να συμβεί μονάχα εάν το μυαλό σας προλάβει να φρενάρει σε σεναριακά κενά και αδικαιολόγητες τροπές - κόσκινο από τις αδέσποτες σφαίρες, που αγκομαχούν να ολοκληρώσουν την υποπλοκή υπονόμευσης της αδελφότητας. Αλλά αυτό είναι το μοναδικό μελανό σημείο του φιλμ και μέχρι τότε θα έχετε... εκτιναχτεί από το κάθισμά σας κάμποσες φορές, είτε εξαιτίας του ρυθμού στις σεκάνς εκτελέσεων ή του σιδηροδρομικού εκτροχιασμού, είτε γιατί η Αντζελίνα Τζολί περιφέρεται σαν διεγερτικό για όλες τις αισθήσεις, σ’ ένα ρόλο που - αν και χωρίς βάθος - είναι φορεμένος εφιαλτικά εφαρμοστά πάνω της... Μη σας λείψουν τα χαρτομάντιλα!

Wanted [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Κλείδωσες; [0/5]

2008-08-20T14:26:00.004+03:00

Τρεις άγνωστοι ασκούν ψυχολογική βία σε ζευγάρι που διανυκτερεύει σε απομονωμένο εξοχικό. Κι ύστερα βγάζουν τα μαχαίρια...

Σαν ένα unofficial remake του γαλλορουμάνικου «Ils» (2006), τούτο το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Μπράιαν Μπερτίνο όχι μόνο φωνάζει «Κλεψιά!» και «Χασάπη, κλισέ!», αλλά και αποτελεί λαμπερό παράδειγμα της πιο ανούσιας πορνογραφίας στη βία, κρούσμα που μαστίζει όλο και περισσότερο το horror genre τα τελευταία χρόνια. Δίχως την παραμικρή αιτιολόγηση στο σενάριο (όσο και να σπας το κεφάλι σου, δεν πρόκειται να καταλάβεις τι πήγε στραβά και το ζευγάρι των Τάιλερ - Σπίντμαν βιώνει αυτή την κρίση), γεμάτο στερεότυπα για τη μη επικοινωνία με τον «έξω κόσμο» (το κινητό δεν έχει φορτισμένη μπαταρία ή σήμα, το σταθερό το κόβουν οι κακοί και τα λοιπά... χασμουρητά), τόσο ύποπτα όμοιο με το «Funny Games» (στο σαδισμό, αλλά όχι και στο αλληγορικό σχόλιο) ή το «Vacancy» (χωρίς το snuff στοιχείο, έστω), δεν ξετυλίγει στο ελάχιστο ένα story που να αξιοποιεί τα 85 λεπτά κακουχίας του θεατή, ο οποίος διαισθάνεται από την αρχή το τέλος των πρωταγωνιστών, αλλά το... γοργόν δε θα σου κάνει τη χάρη εδώ!

Όση καλή διάθεση μπορεί να επιδείξει κανείς για μερικά λειτουργικά «μπου» ή τη δημιουργία σασπένς δωματίου, το αιματοβαμμένο φινάλε κατακρεουργεί την αντοχή στη συνείδησή σου, με μια απανθρωπιά εκφοβισμού προς τα άγρια ένστικτα του σημερινού πολίτη, που τα βράδια μπορεί να φορέσει μιά μάσκα και να ξεχυθεί στην εξοχή σφάζοντας. Εντάξει, θα μένουμε στην πόλη και θα κλειδώνουμε καλύτερα, μας πείσατε. Για να μη σχολιάσω και τη σεναριακή «ταφόπλακα» θρησκευτικής νύξης περί αμαρτίας...

The Strangers [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Οι καλύτερες ταινίες της σεζόν 2007 - 2008

2008-08-12T17:03:00.004+03:00

#1. Ο ΡΑΤΑΤΟΥΗΣ του Μπραντ Μπερντ. Θα ήθελα πολύ να σας πω πόσο αγαπώ αυτή την ταινία, αλλά καλύτερα ν’ αφήσω έναν άλλον κριτικό να... μονολογήσει έτσι όπως κανένας συνάδελφος δεν τόλμησε ποτέ στην πραγματικότητα:

«In many ways, the work of a critic is easy. We risk very little yet enjoy a position over those who offer up their work and their selves to our judgment. We thrive on negative criticism, which is fun to write and to read. But the bitter truth we critics must face is that in the grand scheme of things, the average piece of junk is more meaningful than our criticism designating it so. But there are times when a critic truly risks something, and that is in the discovery and defence of the new. The world is often unkind to new talent, new creations, the new needs friends. Last night, I experienced something new, an extraordinary meal from a singularly unexpected source. To say that both the meal and its maker have challenged my preconceptions about fine cooking is a gross understatement. They have rocked me to my core. In the past, I have made no secret of my disdain for Chef Gusteau's famous motto: Anyone can cook. But I realize, only now do I truly understand what he meant. Not everyone can become a great artist, but a great artist can come from anywhere. It is difficult to imagine more humble origins than those of the genius now cooking at Gusteau's, who is, in this critic's opinion, nothing less than the finest chef in France. I will be returning to Gusteau's soon, hungry for more.»

#2. ΕΞΙΛΕΩΣΗ του Τζο Ράιτ. Τι θα ήταν η άβυσσος του μυαλού δίχως τις λέξεις; Πως θα ήταν η ζωή σ’ έναν κόσμο δίχως φαντασία, δίχως τη διεγερτική τέχνη της μυθοπλασίας, τη δύναμη της δημιουργίας που πνέει μέσα μας συναισθήματα μεγάλης ευτυχίας ή μιας κατάρας που τίποτε δε μπορεί να εξιλεώσει; Ο Ίαν ΜακΓιούαν τις βρήκε στα πλήκτρα μιας γραφομηχανής, ο Ράιτ μας τις πήρε από το στόμα με εικόνες και η Βανέσα Ρέντγκρεϊβ μας μετέφερε όλη τους την οδύνη σ’ ένα βλέμμα. Αριστούργημα; Δεν έχω λόγια...

#3. SWEENEY TODD: Ο ΦΟΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΕΑΣ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΦΛΙΤ του Τιμ Μπάρτον. Το έλεγε ο Joker, αλλά, αν ρωτάτε κι εμένα, καλύτερα ταιριάζει στο στόμα του κυρίου Μπέντζαμιν Μπάρκερ. Ότι δε σε σκοτώνει, σε κάνει πιο αλλόκοτο. Και με μια λεπίδα στο χέρι, σου λέει πως όλος ο κόσμος τριγύρω σου είναι μια αναλώσιμη μάζα από κρέας, που σχεδόν ανακυκλώνουμε, μασουλώντας αξιοπρέπεια, ανθρωπισμό, συνειδήσεις και το ανεκπλήρωτο της καρδιάς. Τελικά, ίσως και να είναι καλύτερα στην κρεατόπιτα...

#4. Ο ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΙΠΠΟΤΗΣ του Κρίστοφερ Νόλαν. Πόσο παράδοξο είναι να στέλνεις «no future» μηνύματα σε μια γενιά χωρίς αύριο. Πόσο πικρόχολο φαντάζει, ένα νόμισμα να έχει δύο όμοιες όψεις. Πόσο ανάγκη έχει το Καλό την ύπαρξη του Κακού, για να διαιωνίζεται το «παιχνίδι»... Πόσο σικέ είναι να κερδίζει στα σημεία ο Joker και, πόσο τρομακτικό, να του τη βγαίνει σαν κατάρα η ήττα από την ίδια τη ζωή. Ναι, ο Batman σοβάρεψε. Ανησυχητικά.

#5. ΚΑΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΛΛΟΘΑΝΑΤΟΥΣ των Ίθαν και Τζόελ Κοέν. Από αυτή τη ζωή δεν τη βγάζεις καθαρός. Και τις παρτίδες σκακιού να τις ξεχάσεις, γιατί ο Άντον δεν παίζεται! Επιτέλους, οι Κοέν σκοντάφτουν πάνω σ’ ένα σωρό από πτώματα, σαρκασμό νεκροθάφτη και μετριασμένη δηθενιά, για να λυτρώσουν μια πορεία στέρφα από «Fargo» και βάλε. Και ήταν τόσο απλό. Χρειάζονταν... μόνο αίμα.

#6. SUPERBAD του Γκρεγκ Μοτόλα. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί πως μια από τις συγκινητικότερες σκηνές αποχαιρετισμού στην ιστορία του σινεμά θα προέρχονταν από μια νεανική κωμωδιούλα για τρία γυμνασιόπαιδα που αγωνίζονται να χάσουν την παρθενιά τους πριν μπουν στο κολέγιο, μη σου πω και στο σύστημα που τους τη φυλάει για το μέλλον... Αιώνιο respect στην fucking cool ομάδα του Τζαντ Άπατοου. He is McLovin’, πως να το κάνουμε;

#7. ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ DARJEELING του Γουές Άντερσον. Τα τρένα, λέει, δε μπορούν να χάνονται γιατί βρίσκονται πάνω σε ράγες. Ακούγεται σαν την κατάσταση της καριέρας του Άντερσον, ενός από τους σπουδαιότερους auteur του σήμερα, με σήμα κατατεθέν ματιά και καδραρίσματα, αλλά εκτροχιασμένη ταύτιση με τα δυσλειτουργικά σενάρια. Το αστείο είναι πως ίσως και να μη θέλω να βρει τη γιατρειά του ο άνθρωπος. Απλά, επιβιβάζομαι.

#8. ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ του Τζαντ Άπατοου. Ως μετεξέλιξη στο ανεμογκάστρι της trash κωμωδίας αλά αδελφοί Φαρέλι, ο Άπατοου ήρθε για να κάνει ακόμη μεγαλύτερο «κακό» στο είδος. Να γελάσει με τις φοβίες, τις ανασφάλειες και τους ενήλικους ρόλους μας, χωρίς ποτέ να ξεφεύγει από το πλαίσιο του ρεαλιστικού, με αναπάντεχα καίρια και ισορροπημένη ψυχαναλυτική διάθεση προς τα δύο φύλα ξεχωριστά. Αυτό θα πει ισότητα!

#9. ΤΟ ΟΡΦΑΝΟΤΡΟΦΕΙΟ του Χουάν Αντόνιο Μπαγιόνα. Το ντεμπούτο ενός 33χρονου Ισπανού που είχε τα κότσια να κοντραριστεί με όσες ιστορίες φαντασμάτων έχουμε δει στο παρελθόν και να κάνει την ιδανική ανατροπή στο φινάλε, με επίλογο όχι μεταφυσικό αλλά τραγικά ορθολογιστικό. Τι κρίμα που τις ατάκες «One of us» ή «We belong dead» τις είχαν υιοθετήσει κάτι άλλα «τέρατα», πολλές δεκαετίες πίσω...

#10. CONTROL του Άντον Κορμπέιν. Σαν προσδοκία, δε συμβαδίζει με τα ψυχικά αποθέματα που έχεις αφομοιώσει, ύστερα από τα πολλαπλά ακούσματα των τραγουδιών των Joy Division. Πάνω στην κόψη του νήματος με το έρεβος, όμως, τούτη η νεκρολογία ιδιωτικού βίου για τον Ίαν Κέρτις, κάνει στάχτη το rock μύθο και κρατά σαν ανάμνηση μια απομίμηση ζωής τόσο πνιγηρή που σε υποχρεώνει στην παραδοχή.

Ο Σκοτεινός Ιππότης [4/5]

2008-07-15T15:59:00.003+03:00

Διαγράφοντας από τη μνήμη μας το παλαιομοδίτικα κιτσάτο παρελθόν του «Batman» της δεκαετίας του ’60 και πιάνοντας τις νέες του κινηματογραφικές περιπέτειες, από το 1989 μέχρι σήμερα, μπορούμε να ψυχογραφήσουμε τις κινήσεις και τις βλέψεις ενός στούντιο απέναντι σ’ ένα τόσο προσοδοφόρο και «εύκολο» (χάρη στις αναγνωρίσιμες καταβολές του κόμικ) franchise. Στην ουσία, η φιλμογραφία του caped crusader είναι μια ιστορία απόλυτα αμαρτωλή: mega blockbuster και εκτίναξη του Τιμ Μπάρτον στα ύψη με το πρώτο φιλμ, διαπόμπευση του σκηνοθέτη ύστερα από το «νοσηρό» sequel («Ο Μπάτμαν Επιστρέφει», 1992) γιατί ενόχλησε τα συμβεβλημένα συμφέροντα του merchandising, στροφή προς ένα πολύχρωμα καταναλωτικό και ξεδιάντροπα gay σύμπαν υπό την καθοδήγηση του Τζόελ Σουμάχερ, έως το γύρισμα μιας νέας - επιτέλους, σκοτεινής ξανά - σελίδας με τον Κρίστοφερ Νόλαν, το 2005. Σαν πρώτη επαφή με τον ήρωα του Μπομπ Κέιν, το «Batman Begins» δεν ήταν μια καλή... αρχή. Προσωπική άποψη. Στάθηκε, όμως, σα μια σανίδα σωτηρίας από το λούνα παρκ που είχε προηγηθεί, γι’ αυτό και οι fans το αγκάλιασαν τόσο θερμά, τολμώντας να το αποκαλούν ως το καλύτερο της «σειράς»! Σημεία των καιρών, από μια γενιά θεατών που μπορεί και να είχαν βρέξει το κάθισμά τους ή να μη θυμούνται τίποτε από την εμπειρία του ’92.

Σεναριακά αποπροσανατολισμένο, κούφιο εσωτερικά και ξένο σαν είδος για τον Κρίστοφερ Νόλαν, το «Batman Begins» υπήρξε ένα καλό φροντιστήριο γι’ αυτό που θα ακολουθούσε. Τα αδέλφια Νόλαν (μαζί με τον σεναριογράφο Τζόναθαν), άλλωστε, μας έχουν αποδείξει πόσο αποδοτικά μπορούν να είναι όταν αγαπούν το «μάθημά» τους... Έτσι, ο «Σκοτεινός Ιππότης» τους μοιάζει περισσότερο με μια ταινία των Νόλαν παρά με μεταφορά ενός χαρακτήρα κόμικ στην οθόνη. Για την ακρίβεια, μονάχα η μακιγιαρισμένη, παραμορφωμένη φιγούρα του Joker μας παραπέμπει στη χάρτινη, αρχική πηγή, αν και προβάλλει τόσο θαυμαστά ρεαλιστική στη μεγάλη οθόνη.

Η λέξη «ρεαλιστικό» είναι ένα από τα κλειδιά εδώ. Η Gotham του Νόλαν (και του διευθυντή φωτογραφίας Γουόλι Πφάιστερ) έχει δανειστεί locations του Σικάγο δίχως ουσιαστικές επεμβάσεις της καλλιτεχνικής διεύθυνσης, αφαιρώντας από την πόλη μονάχα το... ανθρώπινο στοιχείο (η κύρια σεκάνς όπου πειθόμαστε για την ύπαρξη κατοίκων, είναι όταν εκείνοι την εκκενώνουν!). Η βία και η δράση δίνουν το παρόν πληθωρικά αλλά και με αληθοφάνεια, ενώ ο ίδιος ο Μπρους Γουέιν δε διστάζει να εμφανίσει ένα πλέον τρωτό, θνητό πρόσωπο που μπορεί μεν να πετάει χάρη στα διάφορα «φανταστικά» gadgets του, όμως, οι προσγειώσεις του καταλήγουν να είναι έως και επώδυνα «ανώμαλες» (κάτω από τη στολή του Batman, αρκετές φορές, μας παρουσιάζεται ένα σώμα γεμάτο ράμματα και μώλωπες!).

Προς τι το φλερτ με την πραγματικότητα; Ίσως επειδή ο «Σκοτεινός Ιππότης» θέλει να ταιριάξει περισσότερο με τον αληθινό κόσμο σαν αλληγορικός μύθος μιας σύγχρονης κοινωνίας σε σήψη, παρά με την ανεγκέφαλη κατηγοριοποίηση ακόμη μιας ταινίας - κόμικ που θα μασήσεις μαζί με το ποπ-κορν σου χωρίς δεύτερη σκέψη. Τούτος ο Batman είναι ένας μακρινός συγγενής του «V for Vendetta», ένας ύμνος στον πεσιμισμό του σήμερα, με πραγματικό ήρωα όχι τον προστάτη του ανθρώπινου είδους, αλλά τη δαιμονική μορφή του Joker, ο οποίος έχει τα φόντα να μετατραπεί σε απόλυτο σύμβολο μιας αυριανής «no future» γενιάς (πόσο ειρωνικό ακούγεται αυτό!), βοηθούμενος, μάλιστα, από την άτυχη μοίρα του Χιθ Λέτζερ (στα χνάρια του Τζέιμς Ντιν... χωρίς αιτία). Όπως και ο κεντρικός ήρωας του «V», ο Joker του Νόλαν είναι ένας μασκοφόρος εκδικητής της ανθρωπότητας που συστήνει την αναρχία και το χάος σαν μοναδική επιλογή επανάστασης απέναντι στο καπιταλιστικό πρότυπο ζωής. Ακόμη χειρότερα για μας, ο Joker δεν έχει ως παράλληλο σκοπό την αφύπνιση του είδους μας, αλλά ένα εξαθλιωμένο μοντέλο καταστροφής, όπου εξουσία σημαίνει, απλά, το να μένεις ζωντανός αφανίζοντας τα πάντα τριγύρω σου. Ο όλος σαρκασμός του φιλμ συνοψίζεται μέσα σε μια και μόνο φράση - μότο: «You either die a hero or you live long enough to see yourself become a villain»! Κι επειδή κανείς μας δε θέλει να πεθάνει σε τούτη τη ζωή, ότι επακολουθεί δεν είναι παρά η «κάτω βόλτα»...

Για πρώτη φορά σε μια ταινία της «σειράς», πόσο μάλλον ακόμη πιο ειλικρινά σε σύγκριση με τις μπαρτονικές καρικατούρες του αριστουργηματικού «Ο Μπάτμαν Επιστρέφει», όλοι οι χαρακτήρες κρατάνε ανοιχτά τα χαρτιά της τόσο διχασμένης ύπαρξής τους, όλοι τους κουβαλούν και τις δύο όψεις του νομίσματος, μέσα τους παλεύουν με συνειδήσεις που η πραγματικότητα έχει αλλοιώσει ή συνθλίψει και κανείς τους δεν είναι «άγιος», άρα και ικανός να μας σώσει. Κι αν αυτό που μας κρατά στη ζωή είναι μια δόση τρέλας παραπάνω, τότε πολλοί από τους θεατές θα ανακαλύψουν στο «χαλασμένο» πρόσωπο του Joker το πρότυπο ταύτισης που προωθεί περισσότερο ο «Σκοτεινός Ιππότης». Θα τολμούσα, δε, να πω ότι από μόνη της η ερμηνεία του Λέτζερ στο φιλμ αποτελεί ένα κοινωνικό μανιφέστο βίας, που όμοιό του είχαμε να δούμε από την εποχή του κιουμπρικού «Clockwork Orange»! Αποθεωτικά pop, απεγνωσμένα τρομαγμένο (όπως τα πάντα γύρω μας σήμερα), ανίκητο στο μυαλό (γιατί το έχει χάσει, ήδη...) και τόσο απροσδόκητα καταραμένο από τη ζωή την ίδια, το role model του Joker είναι πανέτοιμο για κατανάλωση από τα κύματα του hype μιμητισμού.

Τολμηρό, δυσοίωνο, ναρκισσιστικά σκληρό, στυγερά απάνθρωπο στην ψυχή (παρά τις συμβάσεις του τελευταίου ημίωρου) το φιλμ του Κρίστοφερ Νόλαν αποτελεί μάθημα κινηματογραφικής αφήγησης για το σύγχρονο σινεμά, αποτολμώντας ταυτόχρονα να προσφέρει, μέσω του σεναρίου, πολλαπλά επίπεδα ανάλυσης και εμβάθυνσης (κατόρθωμα το οποίο επαναλαμβάνουν αυτάρεσκα τα δύο αδέλφια, ύστερα από το εγκεφαλικό κομψοτέχνημα του «The Prestige») για τους πιο απαιτητικούς θεατές, οι οποίοι μπορούν να το αγαπήσουν με... φόβο καρδιάς, στη ζωή ή ακόμη και στους πιο σκοτεινούς τους εφιάλτες.

Για να επιστρέψω στα σοφά λόγια του Joker, «ότι δε σε σκοτώνει, σε κάνει πιο αλλόκοτο». Είναι αλήθεια. Κι αυτή είναι μια φράση τόσο δυνατή, που έχουν δικαίωμα να τη γεννούν και να τη χρησιμοποιούν μονάχα εκείνοι οι οποίοι έχουν αγαπήσει πραγματικά ή έχουν γνωρίσει τη σκοτεινή πλευρά της ζωής. Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, τα σύνορα ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο δεν είναι και τόσο ευδιάκριτα...

The Dark Knight [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Mamma Mia! [4/5]

2008-07-01T00:00:00.003+03:00

Μερικές ταινίες δεν φτιάχνονται για ν’ αποκτήσουν τη φήμη του... «Πολίτη Κέιν». Κατασκευάζονται πάνω σε άλλου τύπου πρότυπα, με άλλες προτεραιότητες, για ένα target group που μπορεί να έχει το ακαταλόγιστο και με τελικό αποδέκτη... την τσέπη εκείνων που τις σκαρφίστηκαν, προφανώς. Αφού, όμως, πρώτα αφήσουν το σημάδι τους στο χαμόγελό σου ή, ενίοτε, ακόμη και στην καρδιά σου. Μια τέτοια περίπτωση είναι η κινηματογραφική μεταφορά του παγκοσμίως επιτυχημένου μιούζικαλ «Mamma Mia!», το οποίο στηρίζεται λιγότερο στην εξυπνάδα και την πρωτοτυπία της πλοκής, αφήνοντας το «τιμόνι» στα τραγούδια των ABBA που καθ’ όλη τη διάρκεια του φιλμ θα σε κάνουν ν’ ανοιγοκλείνεις τα χείλη σου.

Σε περίπτωση που σε νοιάζει και δεν έχεις δει το έργο επί σκηνής, ας σου το κάνω περισσότερο λιανά. Εικοσάχρονη κόρη της παντρειάς καλεί στο ελληνικό νησάκι στο οποίο ζει τους τρεις άντρες που είχαν ερωτική σχέση με τη μητέρα της πριν από είκοσι χρόνια, γεγονός που τοποθετεί τον καθέναν τους ξεχωριστά στο «εδώλιο» του... πατέρα εν αγνοία του! Το υπόλοιπον του σεναρίου είναι καραμπινάτα προβλέψιμο και πασπαλισμένο σε ροζ συναίσθημα, μετά πλουσίων αποχρώσεων αιγαιοπελαγίτικου θαλασσί, που λειτουργεί κάλλιστα και ως διαφημιστικό σποτ διάρκειας 98 λεπτών του ΕΟΤ (ο οποίος πρέπει να πληρώνει την παραγωγή ισοβίως για τη χάρη που μας έκαναν)!

Φυσικά, εάν θέλεις να γκρινιάξεις, μπορείς να παρομοιάσεις το «Mamma Mia!» με... μαούνα στα πρόθυρα του ναυαγίου, κάτω από το φρεσκοβαμμένο φτιασίδωμά της. Η σκηνοθεσία της Φίλιντα Λόιντ πηγαίνει το μιούζικαλ τόσο μπροστά όσο οι αντίστοιχες ταινίες της Φίνος Φιλμ από τη δεκαετία του ’60, οι χορογραφημένες σεκάνς είναι στην πλειοψηφία τους... για φούντο (μάλλον αποτέλεσμα αδυναμίας στη σύμπραξη χορευτικών βημάτων και «κινησιολογίας» της κάμερας) και το κιτς έχει πιάσει τέτοια ντεσιμπέλ που θα έλιωνε μαζί κόμη, μασκάρα και πλατφόρμες της «Πρισίλα»!

Αφού, λοιπόν, μπάζει τόσα νερά ως πρώτη ύλη, γιατί στο φινάλε σου τη βγαίνει ως σωσίβιο κεφιού και σ’ έχει ξεβράσει «πετώντας» ως την ακτή η «Mamma Mia!»; Αρχικά, απάντηση δεν υπάρχει! Είναι σα να ρωτάτε γιατί εκείνα τα κακοσκηνοθετημένα, flat και πεπαλαιωμένα Technicolor του Φίνου μας κρατάνε στις τηλεοράσεις για χιλιάδες φορές, στον αιώνα τον άπαντα, με το remote control κοκαλωμένο στο χέρι. Το μυστικό είναι η χημεία. Και τα συστατικά αυτής είναι τόσο ύπουλα που ποτέ δεν σου φανερώνονται. Απλά, σε παρασύρουν και κάνουν τη δουλειά τους. Μαγικά. Στην προκειμένη, μπορεί να οφείλονται κατά πολύ στα τραγούδια των ABBA ή και σε ένα χαρούμενο κλίμα ταύτισης με το ελληνικό τοπίο. Πέραν αυτών, όμως, η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά.

Η βιτρίνα της ταινίας φαντάζει ανομοιογενής και σαν κάστινγκ αλλά και σαν παρτενέρ των τραγουδιών που όλοι ξέρουμε (κι ας το κρύβουν μερικοί...). Η νεαρή Αμάντα Σέιφριντ σταδιακά σε κάνει να συνειδητοποιείς πως «το έχει» και είναι η μεγάλη κερδισμένη του φιλμ, οι φίλες της μαμάς (Τζούλι Γουόλτερς και Κριστίν Μπαράνσκι) είναι σχετικά μετρημένες στο σύνολο των ερμηνειών τους (κράτα πισινή στη σεκάνς συμπαράστασης της «Chiquitita») αλλά λάμπουν στα σόλο τους («Take a Chance on Me» και «Does Your Mother Know», αντίστοιχα), οι πατεράδες (Πιρς Μπρόσναν, Κόλιν Φερθ, Στέλαν Σκάρσγκαρντ), αν και αισθάνονται πως πρέπει να χωρέσουν... τρία πόδια σ’ ένα παπούτσι, στέκονται στο ύψος του status τους και η Μέριλ Στριπ είναι... mia! Δεν γίνεσαι τυχαία η μεγαλύτερη ηθοποιός που συνάντησε ποτέ η σελιλόζη. Είσαι τόσο μεγάλη, που από την ανασφάλεια της τρικυμίας εν κρανίω επειδή παντρεύεις την άβγαλτη κόρη σου, κάνεις μια απότομη στροφή αισιοδοξίας χοροπηδώντας με το «Dancing Queen» πάνω στα κρεβάτια, φτιάχνεις με ανατριχιαστική λιτότητα ένα από τα καλύτερα πορτρέτα μάνας και κόρης καθώς τραγουδάς το «Slipping Through my Fingers» και συνεπαίρνεις το σύμπαν με τις δακρυσμένες κορώνες της τόλμης που σου επιτρέπει ν’ απογειώσεις ερμηνευτικά το «The Winner Takes It All». Μετά από αυτό, σ’ έχει βαρέσει ένα συναίσθημα συγκίνησης, ανάτασης και χαράς, απ’ όπου το μοναδικό πράγμα που μπορεί να σε «ρίξει» είναι το να σου πουν πως η ταινία τέλειωσε.

Ας το ξαναπώ, για να μην έχουμε μπελάδες. Τούτη η ταινία είναι ένα μεγάλο πάρτι. Κι αν εσείς δε χορεύετε στα πάρτι, δε φταίει πάντοτε η μουσική! Όσο για τους μικρόψυχους που θα σνομπάρουν το «κουλέρ λοκάλ» και την παλαιομοδίτικη ανεμελιά του «Mamma Mia!» λέγοντας πως δεν τους αφορά, είναι σα να προσπαθούν να μας πείσουν πως δε θέλουν να πάνε διακοπές το καλοκαίρι...

Mamma Mia! [2008] / για το CINEMaD

Get Smart [1/5]

2008-06-19T01:17:00.003+03:00

Ξουράφι αναλυτής της μυστικής υπηρεσίας πληροφοριών CONTROL προάγεται σε πράκτορας και καλείται να προστατεύσει το σινάφι του αλλά και την πατρίδα από τα... πυρηνικά καυτά σχέδια του αρχηγού της τρομοκρατικής οργάνωσης KAOS.

Σε μια εποχή στέρησης από πρωτότυπες ιδέες και σενάρια, το Χόλιγουντ στρέφεται και πάλι στο τιμημένο τηλεοπτικό παρελθόν, με τη διαφορά ότι για να θυμάστε την ομώνυμη επιτυχημένη σειρά, κάποιων σαφώς μικρότερων και διόλου wide ιντσών, θα πρέπει να είχατε γεννηθεί μερικά χρονάκια πριν από τα μέσα της δεκαετίας του ’60... Κοινώς, η σημερινή νεολαία, που κόβει και τα περισσότερα εισιτήρια στα multiplex, δεν έχει ιδέα περί τίνος πρόκειται, πόσο μάλλον να κατεβάσει και... πλερέζα όταν αντιληφθεί πως το πάλαι ποτέ δημιούργημα του Μελ Μπρουκς (ο βασικός creator της σειράς) έχει χάσει την κωμική του φόρμα στο βωμό της κασκαντερο-δράσης με τζεϊμσμποντικά πρότυπα. Να γίνω περισσότερο ειλικρινής; Εκεί που περιμένεις να δεις κωμωδία (η συντριπτική πλειοψηφία των αντίστοιχων σκηνών βρίσκονταν ήδη στο trailer) με ένα κάποιο κατασκοπευτικό background, το «Get Smart» σου αποκαλύπτει την αστοχία των λυπηρών προθέσεων των συντελεστών, οι οποίοι έχουν βάλει σ’ ένα μίξερ χιουμοριστικής αστοχίας από Ίαν Φλέμινγκ μέχρι τον χιτσκοκικό «Άνθρωπο που Γνώριζε Πολλά», και τολμούν να τα σερβίρουν με θράσος αλά «True Lies», για να φάνε, εν τέλει, τα μούτρα τους σε όλα τα ταμπλό! Η βλακωδώς μη εκφραστικότητα του Στιβ Καρέλ προστατεύει τον κεντρικό ήρωα από κακοτοπιές ενός σεναρίου που δεν του κόβει ιδιαιτέρως (πόσο σαρκαστική η αντίθεση με τον τίτλο του φιλμ...), αλλά τη διαρκή επανάληψη αυτής της καρικατούρας θα τη βαρεθούν ακόμη και οι πιο ψύχραιμοι, δηλαδή εκείνοι που θα «τσιμπήσουν» με τις σεκάνς καταδίωξης και το εκρηκτικό κρεσέντο. Και για να κλείσω με μια «εξυπνάδα», δεν τους βλέπω για sequel. Με αντιλαμβάνεσαι;

Get Smart [2008] / για το CINEMaD & το mftm

INTERVIEW: Τσαν-Γουκ Παρκ

2008-03-28T12:00:00.003+02:00

Με κοιτούσε με μια απίστευτη ηρεμία. Ύστερα από κάθε ερώτηση έκανε μεγάλες παύσεις, για να σκεφτεί. Απαντούσε με σιγουριά, μ’ έναν παιδιάστικο ενθουσιασμό. Χαμογελούσε όταν ένοιωθε και τη δική μου ευχαρίστηση, όταν αισθανόταν πως μιλάει μ’ έναν άνθρωπο που ξέρει και αγαπά να μιλάει για το σινεμά όσο κι εκείνος. Δεν του ζήτησα να μου αποκαλύψει τα μυστικά της «Εκδίκησης μιας Κυρίας», αλλά θέλησα να εντρυφήσω στις δικές του κινηματογραφικές καταβολές. Το ride ήταν απολαυστικό.

Ποια θεωρείτε ως την πιο βίαιη και σκληρή για τις αισθήσεις ταινία σας από την τριλογία της εκδίκησης;
Το «Oldboy». Ίσως γιατί είμαι κι εγώ πατέρας. Έχω μια μικρή κόρη. Το σημείο όπου ο κεντρικός ήρωας συνειδητοποιεί πως η νεαρή σύντροφός του είναι και κόρη του είναι συγκλονιστικό για μένα.

Ποια είναι η αγαπημένη σας ταινία με θέμα την εκδίκηση;
Το «Get Carter» (1971). Εξαιτίας του Μάικλ Κέιν! Μ’ αρέσουν οι εκφράσεις του προσώπου του, ακόμη και η παραμικρή κίνηση που κάνει, το στιλ του. Ποτέ δε θα δεις τον θυμό ή κάτι οργισμένο στις εκφράσεις του. Μ’ αυτό τον τρόπο, η ευθύτητά του γίνεται πιο βάναυση, πιο τρομακτική.

Αν σας έδιναν τα δικαιώματα για να γυρίσετε όποιο remake θα θέλατε από την ιστορία του κινηματογράφου, ποια ταινία θα επιλέγατε;
Μια από τις βασικές μου αρχές στο σινεμά είναι να μην κάνω remakes. Αν έπρεπε να διαλέξω μια ταινία, όμως, θα έλεγα το «Apache» (1954) του Ρόμπερτ Όλντριτζ.

Ποια είναι η αγαπημένη σας ταινία από τον ασιατικό κινηματογράφο;
Το «High and Low» (1963) του Ακίρα Κουροσάουα. Είναι μια ταινία που θίγει το ζήτημα των ηθικών διλημμάτων. Αυτές είναι λέξεις κλειδιά και για τη δική μου φιλμογραφία. Κάθε φορά που σκεφτόμουν την τριλογία της εκδίκησης, το μυαλό μου πήγαινε πίσω στο «High and Low».

Ποια είναι η ταινία που σας έκανε να κλάψετε περισσότερο στη ζωή σας;
Οι ταινίες του Κλοντ Σοτέ. Σχεδόν όλες του οι ταινίες μου φέρνουν δάκρυα…

Ποια ταινία σας έκανε να ονειρευτείτε πως μπορείτε να γίνετε σκηνοθέτης;
Το «Vertigo» (1958) του Χίτσκοκ. Συνέβη στα 22 μου χρόνια. Νωρίτερα, απλά θαύμαζα τον κόσμο του κινηματογράφου, σαν θεατής. Δεν ήταν κάτι σαφές για μένα. Πίστευα πως για να γίνεις σκηνοθέτης πρέπει να είσαι ιδιαίτερα σκληρός, να έχεις πολλές διαφορετικές εμπειρίες στη ζωή σου. Ίσως ένα επάγγελμα που δεν ταίριαζε σε έναν άνθρωπο σαν εμένα, που ούτε είχε ζήσει δυσκολίες μέχρι τότε και ήταν περιορισμένος σε διαβάσματα και σπουδές. Όταν είδα το «Vertigo» είπα μέσα μου πως θα κάνω ότι περνά από το χέρι μου για να γίνω σκηνοθέτης. Αμέσως μετά μπήκα σε μια σχολή με σοβαρές προθέσεις για το μέλλον και μετά την αποφοίτηση άρχισα να δουλεύω σαν βοηθός σκηνοθέτη…

Ποιος είναι ο σκηνοθέτης που σέβεστε περισσότερο, τον βλέπετε ως ιδανικό μοντέλο;
Ο Ρόμπερτ Όλντριτζ. Έστω κι αν ήταν ένας εμπορικός σκηνοθέτης που διεκπεραίωνε «παραγγελιές» για τα στούντιο, πάντοτε προσπαθούσε να βάζει κάτι δικό του, κάτι μοναδικό στις ταινίες του. Αγωνιζόταν ενάντια στο κοινωνικό κατεστημένο και το σύστημα. Γι’ αυτό τον θεωρώ τόσο σημαντικό.

Αν μπορούσατε να ζητήσετε από όλους τους συνθέτες που έζησαν μέχρι σήμερα να σας γράψουν το original score για μια επόμενη ταινία σας, ποιον θα επιλέγατε;
Ο συνθέτης που θαυμάζω περισσότερο είναι ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, αλλά καταλληλότερος ως «κινηματογραφικός» συνθέτης πιστεύω πως είναι ο Αντόνιο Βιβάλντι! Ο Βιβάλντι εκφράζει περισσότερα, διαφορετικά συναισθήματα μέσα από τις μελωδίες του και νομίζω πως μου ταιριάζει καλύτερα γιατί είναι πιο… γρήγορος!

Ηθοποιοί με τους οποίους θα ελπίζατε να είχατε δουλέψει μαζί τους; Από το παρελθόν μέχρι σήμερα…
Από τους εκλιπόντες θα επέλεγα τον Λι Μάρβιν. Πάντοτε με έκανε να αισθάνομαι πως δεν του αρέσει η ηθοποιία! Πιστεύω πως δεν το διασκέδαζε. Είναι τόσο παράδοξο… Από ηθοποιούς που ζουν θα διάλεγα τον Κρίστοφερ Γουόκεν. Για το παγωμένο βλέμμα του. Έχω πρόβλημα με τους περισσότερους ηθοποιούς γιατί μου βγάζουν μια ζεστασιά σε συναισθήματα. Ο Γουόκεν είναι σκέτος πάγος εκφραστικά. Από γυναίκες προτιμώ την Τακάμινε Χιντέκο, ίσως την αγαπημένη πρωταγωνίστρια του Ιάπωνα Μίκιο Ναρούσε, σκηνοθέτη που εμφανίστηκε στο προσκήνιο μετά τον Όζου. Ερμήνευε συνήθως χαρακτήρες ανεξάρτητων και δυναμικών ηρωίδων, πράγμα ασυνήθιστο για την εποχή στο ιαπωνικό σινεμά.

Τι είδους ταινία ετοιμάζετε για τη συνέχεια;
Είναι μια ρομαντική ιστορία ανάμεσα σε ένα νεαρό ζευγάρι που βρίσκεται έγκλειστο σ’ ένα ψυχιατρικό άσυλο. Και οι δύο πάσχουν από κρίση ταυτότητας, νομίζουν πως είναι κάτι άλλο. Η κοπέλα, για παράδειγμα, πιστεύει πως είναι cyborg! Αλλά δεν είναι μια sci-fi ταινία…

Η συνέντευξη του Τσαν-Γουκ Παρκ έγινε στη Θεσσαλονίκη με αφορμή την έξοδο της «Εκδίκησης μιας Κυρίας» [2005] και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό SOUL. Η τελευταία του ταινία, «I'm a Cyborg, But That's OK», ξεκίνησε την προβολή της στις αθηναϊκές αίθουσες χθες.

Γύρνα το Μόνος σου [2/5]

2008-03-21T11:37:00.000+02:00

Χοντρο-loser τύπος απομαγνητίζει όλο το stock συνοικιακού video club και, για να μη βάλει λουκέτο το μαγαζί, αντικαθιστά τα πραγματικά φιλμ με handmade versions που, έξαφνα, γίνονται ανάρπαστες σε ολόκληρη τη Νέα Υόρκη!

Ένα έξυπνο σεναριακό εύρημα, ένα trailer που μας άνοιξε την όρεξη για πολλά γέλια και... απροσδόκητα μη αστείο το αποτέλεσμα, που, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αποδεικνύει την αδυναμία του Μισέλ Γκοντρί να ελέγξει το ιδιαίτερο σύμπαν των εικόνων του όταν η ιστορία δε μπορεί να υποστηρίξει κινηματογραφικό εγχείρημα μεγάλης διάρκειας. Το στοιχειό από την παρελθούσα και πολύχρονη εμπειρία του στα music videos επιτρέπει κάποιες αναλαμπές, που, όμως, κι αυτές μοιάζουν με αναμασημένη τροφή για τους fans (πάρτε το μικρό ποτ-πουρί από τα σουρεάλ remakes τα οποία τραβάει ο Τζακ Μπλακ και ο Mos Def κι ύστερα ρίξτε μια ματιά στο clip του «Lucas with the Lid Off» από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, για ν’ ανακαλύψετε πως εκτός από το déjà vu, εκείνο ήταν ΚΑΙ καλύτερο...). Όταν στοιχεία μελό και κοινωνικά μηνύματα αλά people have the power προστίθενται για να καλύψουν τις τρύπες του σεναρίου, οι όποιες απόπειρες κωμικού timing έχουν εγκαταλείψει τα εγκόσμια και... Ανάσταση δεν θα δεις ούτε με το αγνό στην ψυχή φινάλε της δημόσιας προβολής που συσπειρώνει κάθε πλευρά της ιστορίας. Την επόμενη φορά ας θυμηθείτε πως ένα music promo δεν αντέχει 101 λεπτά στο ξεχείλωμα, αγαπητέ κύριε Γκοντρί...

Be Kind Rewind [2008] / για το CINEMaD & το mftm

Εξιλέωση [4/5]

2008-01-22T21:20:00.001+02:00

Οι φαντασιώσεις και η ψευδομαρτυρία ενός ζηλόφθονου 13χρονου κοριτσιού γίνονται αιτία να χωρίσουν οι δρόμοι ενός ζευγαριού που μόλις παραδεχόταν τα συμπτώματα της αμοιβαίας ερωτικής έλξης, λίγο πριν το ξέσπασμα του πολέμου, στη Βρετανία του ’30.

Τι θα ήταν η άβυσσος του μυαλού δίχως τις λέξεις; Πως θα ήταν η ζωή σ’ έναν κόσμο δίχως φαντασία, δίχως τη διεγερτική τέχνη της μυθοπλασίας, τη δύναμη της δημιουργίας που πνέει μέσα μας συναισθήματα μεγάλης ευτυχίας ή μιας κατάρας που τίποτε δε μπορεί να εξιλεώσει... Πριν προχωρήσω σε ένα πλήθος από ερωτήματα που ταυτίζονται ιδανικά με το φιλμ του Τζο Ράιτ, θα ήθελα να εξομολογηθώ κάτι, απλά και τίμια: υπάρχουν αμέτρητες λέξεις τις οποίες θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς, σε μια απόπειρά του ν’ αποτολμήσει να περιγράψει τούτο το εξαίρετο λογοτεχνικό σύμπαν του Ίαν ΜακΓιούαν. Λέξεις που δύσκολα μπορούν να κοντραριστούν με τη σεναριακή διασκευή - κέντημα του Κρίστοφερ Χάμπτον. Λέξεις που πέφτουν στο κενό μπροστά στο φιλμικό αποτέλεσμα. Ήδη φλυαρώ, αλλά, πρέπει να δείτε την «Εξιλέωση» με τα ίδια σας τα μάτια για να νοιώσετε την επίδραση που μπορεί να έχει μέσα μας η εμπειρία ενός κινηματογραφικού έργου. Χωρίς λόγια.

Με μια σιγουριά που σε αφήνει σύξυλο (ακόμη περισσότερο μετά τη δεύτερη θέαση του φιλμ!), ο Ράιτ, στα 35 του και με μόλις μια ακόμη μεγάλου μήκους ταινία στο βιογραφικό του, αναβιώνει και εκ-μοντερνίζει ταυτόχρονα τη μεγάλη παράδοση του μεταπολεμικού βρετανικού σινεμά στο μελόδραμα, σα να σου λέει πως μπορεί ν’ αγγίζει το επίπεδο μιας «Σύντομης Συνάντησης» (1945)! Παλαιομοδίτικη στη βάση της, σχεδόν σημερινή ή έστω διαχρονική στην ψυχολογία γραφής της, δραματουργημένη φιλμικά όσο πιο σύγχρονα γίνεται χωρίς να «κλωτσάει» εκτός τόπου και χρόνου, η «Εξιλέωση» δένει ένα ολόκληρο χάσμα κινηματογραφικών γενεών μέσα από στρώσεις αφηγηματικών ανατροπών και σκηνοθετικών ευρημάτων με φινέτσα που βροντοφωνάζει «instant classic», για να κορυφωθεί σε τραγωδία... λεκτική. Προτού συνειδητοποιήσουμε το αληθινό δράμα και καλά κρυμμένο μυστικό του φιλμ, η Μπράιονι μας εξηγεί τη φύση της ασθένειάς της, που την καταδικάζει να χάνει το νόημα των λέξεων, μαζί με τη μνήμη της και ότι άλλο σημαντικό κρατάει στη ζωή έναν συγγραφέα. Αλλά, τελικά, αξίζει να θρηνούμε περισσότερο για την απώλεια όλων αυτών των λέξεων, για το κακό που μπορεί να διέπραξαν μέσα από τη φαντασία της συγκεκριμένης αφηγήτριας του έργου ή για την απώλεια των ψυχών που όλοι μας αναζητούμε να ανακουφίσουμε τεχνηέντως, φραστικά, ιδεατά, μέσα από τρεμάμενες συλλαβές, με την ελπίδα της εξιλέωσης στον άλλο κόσμο; Μπορούν οι λέξεις να γιατρέψουν την αλήθεια και το κόστος των επιλογών της Μπράιονι; Και πάλι, με τα ίδια σας τα μάτια, σε έναν επίλογο που κόβει την ανάσα θα βρείτε την απάντηση, όχι στα λόγια της όποιας κριτικής...

Πολλοί οι συνοδοιπόροι στο σκηνοθετικό επίτευγμα του Ράιτ (το μονοπλάνο διαρκείας με τα στρατεύματα στο λιμάνι της Δουνκέρκης αρκεί για να θαυμάσει κανείς τον οραματιστή δημιουργό). Η Σίρσα Ρόναν που κλέβει την παράσταση στο ρόλο της 13χρονης Μπράιονι, για να δώσει τη σκυτάλη στο γερασμένο βλέμμα οδύνης της Βανέσα Ρέντγκρειβ. Το συγκλονιστικό κινηματογραφικό score του Ντάριο Μαριανέλι, που αναδεικνύει και πάει την αποκαλούμενη source music σε μονοπάτια έμπνευσης που σου τεντώνουν τ’ αυτιά. Η φωτογραφία του Σίμους ΜακΓκάρβεϊ που φλουτάρει φετιχιστικά πάνω σε αντανακλάσεις της Κίρα Νάιτλι μέχρι την ολοφώτεινη εικόνα της βρετανικής επαρχίας του ‘30, πριν πνιγεί στο σκοτάδι που φέρνει το ψέμα και ο πόλεμος. Το μοντάζ του Πολ Τότχιλ που μοιάζει να βηματίζει πάνω στην παρτιτούρα του Μαριανέλι. Η γκαρνταρόμπα της Ζακλίν Ντουράν που προσθέτει θηλυκότητα πάνω στην παγερή σιλουέτα της Νάιτλι. Και, πηγή όλων, πρωταρχική, η πένα του ΜακΓιούαν που έπλασε ένα φινάλε λυγμικά λυτρωτικό το οποίο δεν πρόκειται ν’ αφήσει βλέμμα στεγνό στις αίθουσες.

Χωρίς να θέλω να παρασυρθώ από λέξεις απόλυτες όπως «αριστούργημα», πιστεύω πως η «Εξιλέωση» του Τζο Ράιτ είναι μια ταινία που πρέπει να δοκιμαστεί από το χρόνο, πρέπει να επουλωθεί μέσα μας σαν τραύμα της ψυχής, της λαβωμένης από λόγια εσφαλμένα. Ειλικρινά, κάθε επόμενη φορά που έβλεπα το φιλμ, η συναισθηματική φόρτιση δεν έχανε ίχνος από την έντασή της. Το αντίθετο, μάλιστα! Άσχετα από την όποια τύχη της στα Όσκαρ (επτά υποψηφιότητες), λοιπόν, θα στοιχημάτιζα με μεγαλύτερη σιγουριά για την άξια θέση της στο αύριο. Ίσως τότε ζητήσω κι εγώ τη δική μου εξιλέωση από ένα έργο που... έβλεπε πιο μπροστά από την αλήθεια την οποία μπόρεσα να αντιμετωπίσω σήμερα σαν θεατής.

Atonement [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Η Ομίχλη [1/5]

2007-12-12T23:22:00.000+02:00

Ζημιάρικη καταιγίδα που χτυπά κωμόπολη του Μέιν ακολουθείται από ομιχλώδες νέφος, το οποίο κρύβει μέσα του «πρόβλημα κάποιου μεγέθους»...

Η τρίτη μεταφορά βιβλίου του Στίβεν Κινγκ από τον Φρανκ Ντάραμποντ αποδεικνύει στο περίπου το ρητό «κάθε πέρσι και καλύτερα», εδώ, δε, φλερτάροντας όχι με το είδος της ταινίας καταστροφής αλλά με τον όλεθρο τον ίδιο. Καθολικώς υπεύθυνος για την ήττα, ο Ντάραμποντ υπογράφει και τη σεναριακή διασκευή, γεμίζοντας ένα σούπερ μάρκετ με κακέκτυπα κλισεδιάρικων χαρακτήρων που εξυπηρετούν δύο «μέτωπα»: εκείνο του τολμηρού ορθολογιστή ο οποίος παίρνει ρίσκα και δε θέλει να κάθεται με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά στην - όποια - απειλή (μάλλον ελάχιστος στο ρόλο ο Τόμας Τζέιν) κι εκείνο της θεούσας που προσεύχεται για τα χειρότερα έτσι ώστε να φανατίσει το φοβισμένο «ποίμνιο» και να απαιτήσει έως και ανθρωποθυσία για να κατευνάσει την οργή του Θεού (η Μάρσια Γκέι Χάρντεν παραμελημένη, σ’ ένα φεστιβάλ μούτας αλαφροΐσκιωτου). Όσο η διαχωριστική γραμμή ανάμεσά τους μεγαλώνει, τόσο περισσότερο βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού κι ολόκληρο το φιλμ, που από απλό b-movie τεράτων εξελίσσεται σε θρησκευτική παραβολή ακραίας αφέλειας και επικινδυνότητας.

Στα 127 λεπτά της «Ομίχλης» (τα οποία δεν περνάνε και τόσο εύκολα...), επιπλέον, ο Ντάραμποντ στέκει άπιστος ακόμη και μπροστά στις δυνατότητές του να χειριστεί το σασπένς, αποκαλύπτοντας στο πρώτο κιόλας ημίωρο δείγματα των πλασμάτων που έρχονται σε διάφορες φυλές και διαστάσεις, από κακές απομιμήσεις του άλιεν ή ακαταλόγιστα πλοκάμια... του τρόμου, μέχρι και κατσαριδοειδή με φτερά ή χωρίς, τα οποία μπορεί να σχετίζονται με γειτονική στρατιωτική βάση ή μια «πόρτα» που άνοιξε από κάποιο παράλληλο σύμπαν ή... της Παναγιάς τα μάτια. Δίπλα σε όλο αυτό το γκροτέσκο τσίρκο, οι ανθρώπινοι χαρακτήρες σχολιάζονται ως ακόμη χειρότερα τέρατα, ανάλογα με την πλευρά που θα σας δελεάσει περισσότερο προς την ταύτιση. Και, επιτρέψτε μου, αλλά το χιούμορ και την κριτική προς την πλευρά των θρησκόληπτων δεν τα μάσησα, αντιθέτως, ενοχλήθηκα αφόρητα από τα διαρκώς κλιμακούμενα κύματα συντηρητισμού και προπαγάνδας υπέρ... Πίστεως, για να μην σας αποκαλύψω και την ανατριχίλα του twist που αποτελειώνει το φινάλε (τύφλα να’ χουν τα ζομπο-πρότυπα του Ρομέρο!). Πατρίς, θρησκεία, Στίβεν Κινγκ; Δώσε μου το περίστροφο ΤΩΡΑ!

The Mist [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Elizabeth: Η Χρυσή Εποχή [3/5]

2007-12-05T21:12:00.000+02:00

Η εξαδέλφη της θέλει να της φάει το στέμμα, οι Ισπανοί της ετοιμάζουν ιερό πόλεμο και η Βασίλισσα Ελισάβετ θυμάται πως είναι και γυναίκα. Παρθένος. Παρακαλώ!

Ναι, ακόμη και μια ιστορική ταινία εποχής μπορεί να έχει το... sequel της, με τον σκηνοθέτη Σεκάρ Καπούρ και την πρωταγωνίστρια Κέιτ Μπλάνσετ να επιστρέφουν από το 1998 για να μας «διδάξουν» (στο περίπου) πως εξελίχθηκε ο βίος της Ελισάβετ της Πρώτης κατά την αποκαλούμενη «χρυσή περίοδό» της. Το αποτέλεσμα μπορεί να διολισθαίνει ελαφρώς οπισθοδρομικά σε σχέση με το προηγούμενο φιλμ, όμως, το glamour ουδείς εμίσησε, τη σαπουνόπερα επίσης!

Το σενάριο των Νίκολσον και Χιρστ εστιάζει στο ρομάντζο με τον τυχοδιώκτη Σερ Γουόλτερ Ράλεϊ (ο Κλάιβ Όουεν σαν macho punk μετενσάρκωση του Ντάγκλας Φέρμπανκς Τζούνιορ) και έχει γυαλίσει αιχμηρά και απολαυστικά τους διαλόγους του με την... ξαναμμένη Βασίλισσα, δημιουργώντας ένα εμπόλεμο ντουέτο που, σαφώς, σε κερδίζει στο πανί, ακόμη κι αν αισθανθείς πως η Μπλάνσετ μανιερίζει στο όρια μιας Κάθριν Χέπμπορν που από λεπτό προς λεπτό πρόκειται να πετάξει στέμμα και γκαρνταρόμπα για να παίξει σε screwball σύγκρουση των δύο φύλων! Μοιραία, όλα τα υπόλοιπα στοιχεία της πλοκής περιορίζονται σε ρόλους background, που ξεπετάγονται στην επιφάνεια μονάχα όποτε ο σκηνοθέτης έχει θυμηθεί να προσθέσει και ολίγη από δολοπλοκία ή «επικό» θέαμα στο φιλμ.

Όλως περιέργως, προτού ωριμάσει οποιαδήποτε αμφιβολία ή αντίρρηση σας γύρω από το φιλμ, εκείνο έχει φτάσει στα credits τέλους και σας αποχαιρετά με μια διάθεση ευχαρίστησης, κάτι σαν στάχτη στα μάτια κοινώς, επίτευγμα που θα χρέωνα κυρίως στα κοστούμια της δώστε - μου - το - Όσκαρ - και - μην - το - κουράζουμε Αλεξάντρα Μπέρνι, στην αλά φωτοστέφανο διεύθυνση φωτογραφίας του Ρεμί Αντεφαρασίν και, προφανώς, στο καστ το οποίο φροντίζει διαρκώς να απορροφά στοιχεία από την κινηματογραφική μαγεία του περίγυρου. Κι ας λέει το ρητό πως... «ότι λάμπει δεν είναι χρυσός».

Elizabeth: The Golden Age [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Paranoid Park [3/5]

2007-12-05T21:08:00.000+02:00

Νεαρός skater σκοτώνει νυχτοφύλακα εξ αμελείας. Δε λέει το παραμικρό σε κανέναν, ούτε και αποδέχεται την ενοχή του όταν η αστυνομία βρίσκει τα ίχνη του.

Υπάρχει ένα τραγούδι των The The, του οποίου ο τίτλος και μόνο εμπεριέχει ότι μου μετέδωσε αυτό το φιλμ σε σχέση με το δημιουργό του. Λέγεται «Jealous of Youth». Εδώ θα μπορούσε να τελειώνει η κριτική του «Paranoid Park». Αλλά σηκώνει περαιτέρω συζήτηση το εγχείρημα, που συγγενεύει θεματικά και αισθητικά με το αριστουργηματικό του «Elephant». Σαν σταθερή αξία, ο Γκας Βαν Σαντ δείχνει και πάλι την ανοχή του απέναντι στο ανεγκέφαλο teen angst της εποχής, θαυμάζοντας από μια σκοπιά αυτά τα είδωλα μηδενισμού της νιότης που φθονεί, προσδίδοντάς τους διαστάσεις λατρευτικές μέσω του φακού του Κρίστοφερ Ντόιλ, αλλά και με ένα contrast λυρισμού που χτυπάει κόκκινο - ως αξιοπερίεργο - στις σεκάνς όπου κάποιες κλασικές φελινικές μελωδίες του Νίνο Ρότα συντροφεύουν τον ήρωα. Από δίπλα, σα να θέλει να καταραστεί ολόκληρο το είδος των slackers που σιγοτρώνε οτιδήποτε θετικό από την αμερικανική κοινωνία, λες και έχουν βαλθεί να την ξεκάνουν με την απάθειά τους και μόνο, ο Βαν Σαντ σνομπάρει τους νεαρούς ήρωές του και δεν προσφέρει καμία διέξοδο ή ένα ψήγμα λυτρωτικής δύναμης να λάμψει πάνω από το προσκεφάλι τους, αφήνοντας το συναίσθημα του θεατή να αιωρείται στην αμηχανία του.

Σαν μια ωδή στη μη επικοινωνία μιας ολόκληρης γενιάς με τον κόσμο ο οποίος... την έφερε στον κόσμο, το «Paranoid Park» ναρκισσεύεται με την εικόνα του ακριβώς όπως ένας σημερινός πιτσιρικάς θα ξεφύλλιζε ένα trendy ανάγνωσμα σε αναζήτηση ιδανικών ή έστω αισθητικών προτύπων ταύτισης, αλλά καταλήγει να μοιάζει... συνεργός στο έγκλημα. Σουρεάλ; Σχεδόν όπως η ζωή.

Paranoid Park [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Η Μαγεμένη [2/5]

2007-12-05T21:04:00.000+02:00

Μια Χιονάτη δίχως νάνους, με δεκανίκια από Σταχτοπούτα, σε τράκο μετωπικό με νεοϋρκέζικο real world αναζητά το φιλί το... ιπποτικό.

Θα μπορούσε να ήταν το απόλυτο ντισνεϊκό trip και μαζί ένα ξεκαρδιστικό ξεχαρβάλωμα του συνόλου της animated παράδοσης του στούντιο στον κόσμο του παραμυθιού. Αλλά, μάλλον, κάποιος πέρασε το σενάριο από το λογιστήριο (και το Rating Board)... Από το γλυκερό σύμπαν των κινουμένων σχεδίων στην «κόλαση» της Times Square, η πριγκίπισσα Ζιζέλ ψάχνει τον άγνωστο αγαπημένο της, τον άντρα που το ριζικό της ορίζει να τη φιλήσει όπως κανένας άλλος και, εντός ολίγων λεπτών, ο αυτόματος πιλότος έχει αντικαταστήσει το όραμα με ένα κοριτσίστικο καρμπόν στερεοτύπων, από τα οποία επιζεί μονάχα η πρωταγωνίστρια Εϊμι Άνταμς, ειδικά στις πιο «ξανθές» στιγμές της (που είσαι Νίτσα Μαρούδα να τους πάρεις το στέμμα, τον Χυτήρογλου και το κουρτινόξυλο μαζί...). Πέρα από το target group των νεανίδων μαθητριών, θα σκάσουν το χειλάκι και μερικές μεγαλοκοπέλες ή κάτι άλλες «πριγκίπισσες» λιγότερο άτριχες από το κανονικό και... that’s all! Στα θετικά, τα απολύτως camp μουσικά μέρη, η σεκάνς του συγυρίσματος στο διαμέρισμα του μεγαλοδικηγόρου (με τη βοήθεια κατσαριδών, ποντικών και περιστεριών!) και, αν υπήρχε Θεός, η αναξιοποίητη Σούζαν Σαράντον στο ρόλο της κακιάς μάγισσας που δε θέλει να γίνει η κακιά πεθερά ο κόσμος να χαλάσει. Κρίμα και πάλι κρίμα, να χαθεί τέτοια ευκαιρία...

Υ.Γ. Στη λαϊκή απογευματινή, καλό θα ήταν οι μανάδες να συνοδεύουν τα ροζ θρεφτάρια τους, μιλάμε για τη χαρά του παιδεραστή!

Enchanted [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Λέοντες Αντί Αμνών [0/5]

2007-11-15T02:20:00.000+02:00

«If you don't STAND for something, you might FALL for anything», λέει το tagline της μεγαλύτερης σκηνοθετικής ήττας του Ρόμπερτ Ρέντφορντ για τον κινηματογράφο μέχρι σήμερα. Δυστυχώς, η λανθάνουσα «τόλμη» του σημερινού Χόλιγουντ να φέρει τον... όποιο πόλεμο της Μέσης Ανατολής στην πατρίδα παγιδεύει τον τόσο δημοκράτη δημιουργό και τον μετατρέπει σε ιδεολογική ντουντούκα που ενίοτε αυτοαναιρείται από το πατριωτικό εμβατήριο, πάνω στο οποίο υποχρεώνεται να ισορροπήσει.

Σε αντίθεση με τους παλαιότερους πολέμους στους οποίους ενεπλάκη η Αμερική, προκαλώντας και το αντίστοιχο εθνικό τραύμα, τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε έναν διχασμό απέναντι στον τρόπο προσέγγισης ενός προβλήματος που ολόκληρη η χώρα βιώνει δίχως να έχει συνειδητοποιήσει ακριβώς το γιατί! Και, ακόμη χειρότερα, χωρίς να έχει καταλάβει ποιος κέρδισε, για ποιο λόγο και αν έχει τελειώσει η αγωνία για την ασφάλεια στα δικά της σύνορα ή ο θρήνος για τα «παιδιά» της που έπεσαν στο βωμό μιας σύγκρουσης φημολογιών, δορυφόρων και πετρελαϊκών συμφερόντων. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες κινηματογραφικές απόπειρες που δεν εμπλέκουν τα πάτρια εδάφη συμπληρώνουν το... χάος και την αμφισβήτηση με σαρκαστικές διαθέσεις, ενώ οτιδήποτε άλλο ακουμπάει την πατρίδα, μετατρέπεται σε θρίλερ πολιτικό ή αποτολμά να δικάσει τη συνείδηση του - Αμερικανού - θεατή, βάζοντάς τον μπρος σε ισχυρά διλήμματα... ελευθεριότητας. Να σου το κάνω λιανά αυτό το τελευταίο; Η σωστή «αντιπολεμική» ταινία του σήμερα είναι εκείνο το δράμα όπου ο σεναριογράφος παίρνει τις σωστές θέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές, ζυγίζει καλά τα σωστά και τα άδικα του κάθε πολεμοχαρούς ή εισβολέα και προσπαθεί να αποδείξει πως από τη στιγμή που έμπλεξες σε τούτο το αδιέξοδο και κακό πράγμα το οποίο αποκαλούμε πόλεμο, έχεις φταίξει. Έτσι, ο θεατής σηκώνει τα χέρια ψηλά όταν μια ταινία του δείχνει πως και ο εχθρός έχει ψυχή ή όταν τα δικά τους κυβερνητικά παιχνίδια της συντήρησης δεν τα ξεπλένει ούτε ωκεανός...

Στην περίπτωση του φιλμ του Ρέντφορντ, η αυτοκριτική είναι το ζητούμενο, παραδίπλα σε ένα αίσθημα αφύπνισης του πολίτη που πρέπει να συμμετέχει και να παλεύει γι’ αυτό που πιστεύει. Η Δημοκρατία είναι ένα μεγάλο αγαθό του αμερικανικού λαού, λοιπόν. Και για να το διαφημίσουμε καλύτερα, δεν αρκούν τα ντοκιμαντέρ εκείνου του γραφικού κυρίου Μουρ. Η Δημοκρατία είναι κτήμα των celebrities, του all star cast που αγγίζει τις μάζες καλύτερα από τους πολιτικούς. Αν οι τελευταίοι παρασύρουν τους ψηφοφόρους τους σαν τα πρόβατα, κρατώντας και από μια Βίβλο στο δεξί, γιατί να μη μπορούν και οι Κρουζ, Στριπ και Ρέντφορντ; Οι οποίοι δεν έχουν λόγο να κατεβούν σε εκλογές, το επάγγελμα που επέλεξαν, προφανώς, τους αμείβει καλύτερα και από τον πρωταθλητή της μίζας Γερουσιαστή και βάλε, την εξουσία τους στα media την έχουν στο τσεπάκι κι αν επιθυμούν να δώσουν και ένα επιπλέον πολιτικό στίγμα, φωνασκούν σε μια απονομή των Όσκαρ, ρίχνουν κανένα τροχάδην για σκοπό πανανθρώπινο κι οργώνουν τα talk shows με το εκάστοτε μήνυμά τους. Ή, δυστυχώς για εμάς, κάνουν κι από μια ταινία... δημοκρατικού χαρακτήρα.

Στην προκειμένη, το έγκλημα το οποίο πρέπει να υποστείς επί της οθόνης πλασάρεται σε ζεύγη τριών debate (η άκαμπτη δημοσιογράφος και γαλίφης πολιτικός, τα δύο φανταράκια που ξεμένουν ως στόχος των Ταλιμπάν στα όρη του Αφγανιστάν και ο πρώην καθηγητής τους που εκβιάζει σπουδαστή ζαμανφουτίστα) και σερβίρεται με μια θεατρινίστικης πλήξης στατικότητα δικάμερου, με τον διάλογο να χασμουριέται από τα στερεότυπα πολιτικού λόγου, μέχρι να χτυπήσει ντουβάρι από την ποσότητα των ερωτηματικών και μόνο. Και καλά, πες πως η μικρή του διάρκεια δε θα σου το μπήξει το μαχαίρι της υπομονής, πως Κρουζ και Στριπ κάνουν καλό παιχνίδι με το φακό κι ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Πάνω εκεί, λοιπόν, χτυπά η ολέθρια κατακλείδα στο επί του πρακτέου δράμα των δύο κομάντο και μαζί με κάτι πινελιές ενοχικές στο χαρακτήρα της Στριπ (βλέπε πλάνα στρατιωτικού νεκροταφείου...), υψώνεται το λάβαρο της αστερόεσσας και ο Ρέντφορντ χάνει πλήρως το μπούσουλα! 88 λεπτά αργότερα, εξέρχεσαι της αιθούσης με ένα βαθύ κενό (στο μυαλό και την τσέπη) και μια σίγουρη εντύπωση πως τούτο το σενάριο θα έστεκε καλύτερα σ’ ένα θεατράκι της πλέον off περιφέρειας. Εκτός κι αν είσαι πρόβατο...

Υ.Γ. Το δικό μου tagline θα έλεγε «Κάνε το debate και ριχ’ το στο γιαλό...».

Lions for Lambs [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Επτά Μέρες Φαγούρα [3/5]

2007-11-15T02:17:00.000+02:00

Νιόπαντρος που πιστεύει πως βρήκε τη γυναίκα της ζωής του, συλλαμβάνει το μέγεθος του λάθους του στο ταξίδι του μέλιτος, όπου γνωρίζει και το ιδανικό του ταίρι! Μάλλον...

Οι «ευαίσθητοι» θεατές μπορούν να απέχουν όχι μόνο από την αίθουσα αλλά και από την ανάγνωση αυτής της κριτικής! Μιλάμε για την καινούρια ταινία των αδελφών Φαρέλι, ένα ελαφρώς κλωνοποιημένο «Κάτι Τρέχει με τη Μαίρη», που στέκει ως έκλαμψη στη φιλμογραφία τους εδώ και κάμποσα χρόνια. Ίσως επειδή ο σεναριακός σκελετός καλύπτει μια ιδέα την οποία τσαλαπατούν με... μεστότητα και ανατρεπτική συνέπεια. Εάν τότε είχαμε τις πολλαπλές μορφές της έννοιας «politically correct», σήμερα στο σημάδι βρίσκεται ο θεσμός του γάμου... από τη ρίζα του κακού μέχρι το «βίον ανθόσπαρτον»! Η κλασική χυδαιότητα των Φαρέλι αποδεκατίζει τα βέλη του έρωτος και μας ρίχνει στεγνά και πιστευτά το ηθικό δίδαγμα: δεν είναι η αγάπη η κινητήρια δύναμη, είναι η λαγνεία (για να μη χρησιμοποιήσω περισσότερο μπανάλ ή προκλητικές εκφράσεις...).

Μέχρι τέλους, τη διδακτέα τους ύλη τη σκίζουνε στα δύο, αλλά στο δρόμο βρίσκουν και μερικούς σκοπέλους που εμποδίζουν την επιθυμητή απογείωση. Αρχικά, το σενάριο έχει δουλευτεί πάνω σε διασκευή του Νιλ Σάιμον από τα 1972, το οποίο δεν κάνει το καλύτερο πάντρεμα με τη φαιδρότητα στα γκαγκ των αδελφών. Οι δεύτεροι ρόλοι (έξω από το σόι του Μπεν Στίλερ) περιορίζονται σαν αποσπασματικές φιγούρες κι εξυπηρετούν ως background στα κωμικά καταστασιακά. Και ο ρυθμός ενίοτε πλατειάζει στο γεμάτο δίωρο, χωρίς, όμως, να πλήττει ολέθρια τον παράγοντα διασκέδαση. Τα παραδοσιακά βρωμερά αστεία δίνουν το παρών και ανταγωνίζονται με σθένος τα παρελθόντα ρεκόρ κακού γούστου (βλέπε τις σκηνές ερωτικών περιπτύξεων των νιόπαντρων μέχρι την αποθεωτική λεπτομέρεια με το «γουνάκι») από τα φιλμ των Φαρέλι, ενώ η σεκάνς της λαθραίας φυγής από το Μεξικό αποτελεί στιγμή ανθολογίας. Προσωπικά, θα αποκάλυπτα πως κόντεψα να φύγω από το κάθισμα μόλις άκουσα το ring tone της κλήσης από τη σύζυγο στο κινητό του Ρομπ Κόρντραϊ, αλλά είναι τόσο trivia η έμπνευση που δεν τολμώ να σας υποχρεώσω σε επιπλέον σινεφίλ πονοκεφάλους. Απλά, αφήστε πίσω σας κάθε σκοτούρα και... γυναίκες. Το «Επτά Μέρες Φαγούρα» είναι το απόλυτο anti-chick movie! Και για το θράσος του αυτό, αξίζει ενός στοιχειώδους επαίνου.

The Heartbreak Kid [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Superbad [4/5]

2007-11-08T02:22:00.001+02:00

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων σχολικών τους ημερών, δύο αγάμητοι geeks αντιμετωπίζουν το σεξ, τον αποχωρισμό και την ενηλικίωση με μια ωριμότητα που δεν περίμεναν ποτέ, sober ή μη!

Το νέο δημιούργημα της παρέας του Τζαντ Άπατοου («Με την Πρώτη») φαινομενικά δε διαφέρει σε τίποτε από τις ανόητες νεανικές ταινίες της σειράς, όπου ο πρωταγωνιστής μπορεί να αυνανίζεται με μια μηλόπιτα ή να λιμπίζεται τη μάνα του καλύτερού του φίλου. Και, ναι, η πλοκή της μπορεί να συνοψίζεται σε μια πρόταση αρκούντως αφελή και... horny. Το αποδεικνύουν οι δύο κεντρικοί ήρωες με το που ανοίγουν το στόμα τους, κουβεντιάζοντας μονάχα για porn sites, οτιδήποτε... στοματικό μπορεί να περνάει από το νου ενός γυμνασιόπαιδου και τρόπους με τους οποίους ένα αγόρι μπορεί να κρύψει τη στύση του! Αληθινές, χωρίς προσποιήσεις, καθημερινές κουβέντες, που μέσα σε λίγα λεπτά καταφέρνουν και σε πετάνε μακριά από τη «φούσκα» του σεμνότυφου ή του επικίνδυνα νεο-συντηρητικού (σύγχρονη μάστιγα του χειρίστου είδους). Ο Σεθ και ο Έβαν μιλούν τη γλώσσα των ορμών τους, όχι της ηλικίας τους. Και, παραδόξως, αυτή η γλώσσα δεν ορίζεται από το έτος γέννησης που αναγράφεται στην ταυτότητά σου. Αυτό είναι το φυσικό σου γλωσσάριο. Κι αυτή είναι μια βασική αιτία για την οποία το ενήλικο άρρεν κοινό θα παραδοθεί αμέσως στο σύμπαν των δύο συμμαθητών, που η μοίρα και οι κακοί βαθμοί πρόκειται να χωρίσουν με τη λήξη της σχολικής χρονιάς. Σε περίπτωση που δεν το κατάλαβες ήδη, άρχισε να ψάχνεις και για χαρτομάντιλα (δεν καθαρίζουν μονάχα τους υγρούς λεκέδες, εντάξει;)!

Στην παράδοση των καλύτερων κωμωδιών του είδους, οι οποίες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην αμερικανική - πρωτίστως - κουλτούρα και διαπαιδαγώγηση των μελλοντικών γενιών, το «Superbad» διαδραματίζεται σε μια και μόνον ημέρα, κατά τη διάρκεια της οποίας οι ήρωες θα βιώσουν του λιναριού τα πάθη, θα κινδυνεύσουν να χάσουν από την υπόληψή τους μέχρι και τη ζωή τους, κι ύστερα θα καταλαγιάσουν σε αποφάσεις που θα χαρακτηρίσουν τη «μετάλλαξή» τους προς την ενηλικίωση. Όλα αυτά πάνω σ’ ένα σενάριο που οι Σεθ Ρόγκεν και Έβαν Γκόλντμπεργκ ξεκίνησαν να γράφουν από τα 13 τους, για να το δουν να γίνεται ταινία χωρίς ημερομηνία λήξης (λέγε με και all time classic), δίπλα σε σταθμούς όπως το «American Graffiti» (1973), το «Fast Times at Ridgemont High» (1982) ή εκείνη τη γαμάτη μέρα που ο «Ferris Bueller» (1986) αποφάσισε να κάνει κοπάνα. Μ’ ένα καστ τόσο ιδανικό στη λεπτομέρεια της... μη εφηβείας (είναι τόσο παράξενο, αλλά αν προσέξεις καλά τις φυσιογνωμίες των κεντρικών ηρώων θα αισθανθείς πως πρόκειται για φάτσες «μικρομέγαλων ανθρώπων», από εκείνες που σου δίνουν την εντύπωση πως δεν πρόκειται να περάσει - και να δείξει - χρόνος από πάνω τους). Και σαν θαυμαστικό που έρχεται να κάτσει ορεξάτο, bold και φασαριόζικο στα ντεσιμπέλ γέλιου, για τον ύστατο χαμό, υπάρχει κι ο McLovin, το alter ego ενός Στιβ Ντούζου με λάθος DNA που ανυψώνει ολόκληρο το φιλμ σε ύψιστα επίπεδα cult διάστασης!

ΟΚ, θα πεις με ελαφριά καχυποψία. Μια teen sex κωμωδία που ξεφεύγει από τον trash σωρό. Αξίζει τον κόπο να τραβηχτείς, να ξοδευτείς και να χάσεις κι ένα δίωρο από τη ζωή σου για κάτι τόσο... «εύπεπτο»; Μη βιάζεσαι. Περίμενε να δεις πως το κλείνουν το «εργάκι» τα παιδιά και πάρε μάτι μια από τις πιο όμορφες, απλές και βαθιά συγκινητικές σκηνές αποχαιρετισμού που είδαμε ποτέ στο σινεμά, που ξύνει πληγές «παιδικές» ή παντοτινές και σου πετάει μια σφαλιάρα η οποία αρκεί για να κάνει επαφή με τα βάθη της μνήμης και της ψυχής μαζί. Με λίγα λόγια, το «Superbad» είναι μια ταινία με καρδιά. Και κότσια. Που κρύψαμε μέσα μας μεγαλώνοντας. Κοίταξε, λοιπόν, πίσω για άλλη μια φορά. Και δες αν έχεις κρατήσει ακόμη εκείνο το τηλέφωνο. Μπορεί να το χρειαστείς...

Superbad [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Μια Γενναία Καρδιά [2/5]

2007-11-08T02:21:00.000+02:00

Χρονικό της απαγωγής και της εκτέλεσης του δημοσιογράφου Ντάνι Περλ από φονταμενταλιστές εξτρεμιστές στο Πακιστάν, το 2002, ιδωμένο μέσα από την εμπειρία της συζύγου του, Μαριάν.

Διατηρώντας το αγαπημένο του ημι-ντοκιμαντερίστικο free style ύφος, ο αρκετά άνισος Μάικλ Γουίντερμπότομ φανερώνει μάλλον γρήγορα το πόσο λάθος επιλογή ήταν για το ρόλο του σκηνοθέτη αυτής της ταινίας. Και εντελώς ειρωνικά σε σχέση με τον τίτλο, η καρδιά είναι η μεγάλη απούσα από το φιλμ του! Φυσικά, με την ελπίδα ενός αψεγάδιαστου μοντάζ και την υπερκινητικότητα της κάμερας, επιχειρεί να την σκαπουλάρει, αλλά η ομηρία στην οποία έχει θέσει το συναίσθημα, δίπλα σε μια άκρατη διάθεση ειρωνείας απέναντι στα πάντα και τους πάντες, βγάζει στην επιφάνεια μια ψύχρα που δεν ανταποδίδει στη γενναιότητά σου ως θεατή, ο οποίος μάλλον επιδιώκει να συμμεριστεί το δράμα της ηρωίδας (λογαριάζοντας χωρίς τον ξενοδόχο...). Η απολιτική και εκ του ασφαλούς φιλελεύθερη καταγγελία βγάζει γλώσσα στον ίδιο της τον εαυτό όταν ζυγίζει τους Ισλαμιστές, τις δυτικές «κακές» αστικές συνήθειες, το τσίρκο των media, τα δήθεν ισορροπημένα πρωτόκολλα, τις βιοτικές συνθήκες εξαθλίωσης και τους κακούς χειρισμούς της «ντετεκτιβίστικης» ίντριγκας στο ίδιο σακί δίχως διάθεση αναζήτησης του δικαίου. Σόλο και ικανοποιητικός ο αγώνας της Αντζελίνα Τζολί που δαγκώνεται με μέτρο πριν μπήξει την τσιρίδα, αλλά την έχει πουλήσει κι αυτήν ο Γουίντερμπότομ με περαστικές φλασιές ευτυχισμένου ζευγαριού δίχως αληθινή υπόσταση.

Τελικά, μια εικόνα μονάχα μένει στη μνήμη, της γυναίκας που κατηφορίζει το παρισινό σοκάκι στο τέλος της ταινίας, κρατώντας από το χέρι το ορφανό από πατέρα τέκνο της, με την πλάτη γυρισμένη σε όλους (σαν τη στάση που κρατά και ο δημιουργός). Κι εκεί, όμως, τη ζεστασιά και την όποια ανθρωπιά από τη διασκευή των Nouvelle Vague στο «In a Manner of Speaking» (πρώτη εκτέλεση από τους Tuxedo Moon, για την ιστορία) τη δανείζεται...

A Mighty Heart [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Saw IV [0/5]

2007-10-31T19:29:00.001+02:00

Ως fan του είδους, αλλά και του gore αιματοκυλίσματος, τολμώ να ομολογήσω πως τα σίκουελ του «Saw» στέκονται σαν ταφόπλακες (με déjà vu διάθεση στην υποψία σεναρίου) πάνω από όλους εμάς που λατρέψαμε αυτές τις ταινίες με μια σχεδόν... παιδιάστικη αφέλεια και την ανάλογη έλξη (αν όχι πρόκληση) προς τον φόβο. Ειλικρινά, ύστερα από τόσες δεκαετίες χαράς και πανηγυριώτικων ιαχών, δεν φανταζόμουν πως η φθορά θα ερχόταν σε μορφή αποστροφής από τα δρώμενα στην οθόνη! Η αρχική σεκάνς του «Saw IV» (η νεκροψία του Jigsaw, με σημασία στη λεπτομέρεια όσον αφορά σε νυστέρια και χειρουργικά ηλεκτρικά πριόνια...) αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα για ν’ αναλύσει κανείς την άνευ επιστροφής κατάπτωση. Κλινικά παγερά, κοντινά πλάνα υποστηριζόμενα από αρμόζουσας ανατριχίλας ηχητικά εφέ, φανερώνουν σε όλο της το μεγαλείο τη σαδιστική τάση απεικόνισης όχι πλέον της βίας αλλά ενός συναισθήματος που συνορεύει με τον οίκτο, ίσως επειδή αφορά - και ρεαλιστικότατα, μάλιστα - στο θάνατο.

Το λάθος ή, αν προτιμάτε, η κακή αρχή που έκανε το «Saw» για το είδος βασίστηκε τόσο στον εντυπωσιασμό των ακρωτηριασμών, αντικαθιστώντας το σασπένς και τον τρόμο με την εκπόρνευση της εικόνας ως βίτσιο. Από κάποια σκοπιά, υπάρχει λογική. Σε μια εποχή όπου η ειδησεογραφία και ο ανοιχτός παράδεισος του διαδικτύου μάχονται για το ποιος θα προσφέρει - με τον πιο ανώδυνο ως προς τους κανόνες της λογοκρισίας τρόπο - το πιο φρικαλέα ή μακάβρια αληθινό θέαμα θανάτου, τότε και ο κινηματογράφος πρέπει να παίξει το ίδιο παιχνίδι. Να παίξει με τα στάνταρ πάνω στα οποία γαλουχήθηκαν σε... ίντσες οι νεότερες γενιές θεατών. Κι επειδή η «παραμύθα» που λέγεται σινεμά θέλει να σου πουλήσει λίγο παραπανίσιο τσαμπουκά (διότι, αντιστοίχως, σου τα αφαιρεί από το πορτοφόλι...), τα εφέ συμπληρώνουν με τον τρόπο τους εκεί που η πραγματικότητα δεν τολμά να εισχωρήσει. Φυσικά, κάπου εκεί χάθηκε το παιχνίδι με την τέχνη και την ίδια της την απάτη. Πλέον, αντί να φλερτάρουμε με την όποια νοσηρή φαντασία και να προσθέτουμε νοητά μαχαιριές πάνω στο κορμί μιας Τζάνετ Λι, βλέπουμε το φακό να παίρνει θέση μέχρι και για... κολονοσκόπηση ακόμη!

Για το συγκεκριμένο φιλμ δεν υπάρχουν και πολλά σχόλια. Είναι τόσο δυνατό το καρμπόν από το προηγούμενο σίκουελ, που καταντά πολυτέλεια να σπαταλήσεις λέξεις για μια πλεκτάνη δύο αράδων και ουκ ολίγους μηχανουργικούς φονιάδες (ξεχωρίζει ο μηχανισμός απεγκλωβισμού με τις λεπίδες στο πρόσωπο), οι οποίοι σου το μπήγουν ως το κόκαλο μπας και νοιώσεις κάτι ή ξεχάσεις πως το’ χεις ξαναδεί το έγκλημα... παρεμφερώς (ενίοτε και μ’ ένα θράσος αντιγραφής του «Seven»). Περιττό να πω ότι δε χρειάζεται να περιμένεις το πέμπτο για να μουντζώσεις...

Saw IV [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Control [4/5]

2007-10-18T03:46:00.000+03:00

Το κόλλημα με τους στίχους, οι μουσικές επιρροές, η μπάντα, η υπαλληλική αγγαρεία για το μεροκάματο, ένας βιαστικός γάμος, ένα παιδί, το συμβόλαιο, οι περιοδείες, η άλλη γυναίκα, οι κρίσεις επιληψίας, τα φάρμακα, τα αδιέξοδα, το «χάσιμο» πάνω στη σκηνή, η κατάθλιψη, ο βρόγχος που του δίνει τη μόνη ελπίδα: να πει το μεγάλο αντίο στα 23 του...

Αιχμηρά απαισιόδοξη καταγραφή της ζωής του ιδανικού αυτόχειρα μιας ολόκληρης γενιάς, το σκηνοθετικό ντεμπούτο μεγάλου μήκους του Άντον Κορμπέιν (όχι τυχαία, ο φωτογράφος που απαθανάτισε τις πλέον κλασικές πόζες των Joy Division στις αρχές του ‘80) απαλλάσσει από το λούστρο του ροκ μύθου τη μορφή του Ίαν Κέρτις και περπατά χεράκι χεράκι με το «Jude» του Γουίντερμπότομ στην κατηγορία... θανατερό βρετανικό ψυχόδραμα. Τα υλικά μοιάζουν τόσο! Αποπνικτική ατμόσφαιρα «επαρχίας», γήινα κόμπλεξ που σιγοτρώνε κάθε εσωτερική δύναμη, αποχρωματισμένη αίσθηση τραγωδίας στον αέρα. Και, πάνω απ’ όλα, το πένθος που ταίριαξε στον Κέρτις σα σκιά του κορμιού του, για ν’ αποδοθεί ιδανικά από τον Σαμ Ράιλι, τόσο όταν η κάμερα τον παρακολουθεί σχεδόν άστοχα, στις πιο αμέριμνες στιγμές της καθημερινότητας, όσο και στις σχεδόν τρομακτικές συναυλιακές σεκάνς, όπου η ομοιότητα του πρωταγωνιστή προκαλεί ρίγη.

Με καδραρίσματα που μαρτυρούν την καλλιτεχνική του καταγωγή, ο Κορμπέιν αποφεύγει κάθε παγίδα βιογραφικής τυμβωρυχίας, σκοτεινιάζει με φυσικότητα το τοπίο της ψυχής του ήρωά του και θυμάται πως πρέπει να σε συγκινήσει πάνω στην κόψη του νήματος με τη ζωή, υπό τους ήχους του «Atmosphere» κι ένα σχεδόν μεταφυσικό «φευγιό» που τα κάνει όλα στάχτη. Ναι, ο Ίαν Κέρτις ήταν μόλις 23ων ετών. Και το πέρασμά του από τούτο τον κόσμο δεν ήταν από εκείνα που γεννούν ιστορίες συναρπαστικές, που φτιάχνουν είδωλα, που αξίζουν μια θέση στη μνήμη σου. Η πορεία του (μαζί με το φιλμ), όμως, σ’ αυτή την απομίμηση ζωής, θα σου μάθει αρκετά για το τι σημαίνει να χάνεις τον έλεγχο. Μπας και βγεις από την εφηβική σου «παραμύθα», που σου λέει πως οι στίχοι του Κέρτις αρκούν για να βρεις την απάντηση. Εάν ανήκεις σ’ εκείνους, το «Control» δεν είναι μια ταινία που θα σου ανήκει. Ποτέ.

Control [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Εσείς, οι Ζωντανοί [3/5]

2007-10-18T03:42:00.000+03:00

Η μη επικοινωνία του πολίτη με το «ανθρώπινο», αστικά φορεμένο πάνω μας σύνολο, δημιουργεί αμέτρητες βινιέτες ελάχιστων λεπτών, που φωνασκούν ενορχηστρωμένα προς τη συνείδηση του θεατή: Που πάμε;

Επτά ολόκληρα χρόνια μετά τα «Τραγούδια από το Δεύτερο Όροφο», ο Ρόι Άντερσον δεν κάνει τίποτε περισσότερο από το να ρίχνει μια από τα ίδια... μπετά φουτουρο-παλιακού στιλιζαρίσματος, για να προσθέσει περισσότερους ορόφους σ’ ένα οικοδόμημα που αμφιταλαντεύεται με τα ρίχτερ συνοχής για μεγάλου μήκους ταινία, αλλά, και πάλι, σε σώζει διότι το σουρεάλ του χιούμορ δεν το κουνάει από το ρετιρέ!

Ακριβώς όπως και με την προηγούμενη ταινία του, αυτό το zombie nation Τατι-κού συμπεριφορισμού δίνει ρέστα εκκεντρικότητας, θλίψης, φαιδρότητας και downbeat τόνων, αλλά στα 95 λεπτά κοπιάζει ν’ ανέβει τις σκάλες ως το τέλος και χτυπάει κουδούνι για να ξαποστάσει όπου βρει. Μέσα στην όλη παραζάλη της αποσπασματικότητας, τα θετικά ευρήματα μπλέκουν με την πλήξη ως θεσμό, πια. Λιγοστές είναι οι φιγούρες που θα κάνουν ταίρι με τη συμπάθειά σου, αλλά από το χλόμιασμα θα αποδράσεις με μιάς στην... εν κινήσει σεκάνς της νιόπαντρης ονείρωξης μιας καρδιοχτυπημένης για έναν rock star κοπελίτσας.

Ως ρεζουμέ, συνεπής σ’ αυτό που κάνει ο Άντερσον και μοναδική η εικαστική του γραφή στο παγκόσμιο σινεμά. Ευτυχώς, όμως, που δε βγαίνει να παραστήσει και τον μέγα «εργολάβο», γιατί εκεί το μπουζούριασμα και την απόχη δεν θα τα γλίτωνε...

Du Levande [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Καυτοί και Άσφαιροι [4/5]

2007-10-11T01:38:00.000+03:00

Σκληροπυρηνικός μπάτσος του Λονδίνου παίρνει «δυσμενή» για κωλοχώρι με μηδέν εγκληματικότητα, αλλά με αυξημένο αριθμό φρικωδών «ατυχημάτων». Δικαίως του μπαίνουν ψύλλοι στ’ αυτιά περί οργανωμένης πλεκτάνης με μυστηριώδη συμφέροντα ή πρέπει να τον μαζεύουν με την απόχη; Προτού απαντήσεις, περίμενε να δεις από τι αποτελείται το αστυνομικό Τμήμα του Σάντφορντ...

Παντελώς άγνωστοι στο ελληνικό κοινό (η τηλεοπτική τους σειρά «Spaced» ουδέποτε προβλήθηκε στη χώρα μας, ενώ το φιλμικό τους ντεμπούτο «Shaun of the Dead» καταδικάστηκε να κάνει πρεμιέρα στο βίντεο), οι Σάιμον Πεγκ και Νικ Φροστ αποτελούν όχι απλά ένα από τα καλύτερα ερμηνευτικά δίδυμα που είδαμε ποτέ στο είδος της κωμωδίας αλλά και τη νέα μεγάλη ελπίδα μιας παράδοσης δεκαετιών που δε λέει να σβήσει στη Μεγάλη Βρετανία. Αν προσπαθήσεις να τους περιγράψεις, μάλλον δε θα βρεις τις σωστές λέξεις. Μετεξέλιξη μιας «ούφο» γενιάς που τράφηκε από απάθεια, καταναλωτική υπεροψία και ψίχουλα pop trivia (βλέπε τη συντριπτική πλειοψηφία των thirtysomething του σήμερα), σαφείς απόγονοι της παρέας των Πάιθον, οι Πεγκ και Φροστ είναι τα απόλυτα σύμβολα για το slacker ξεχαρβάλωμα του κωμικού timing. Από την ίδια «χύτρα» ξεβράστηκε και ο μόνιμος συνεργάτης τους στα σενάρια και τη σκηνοθεσία, Έντγκαρ Ράιτ, στον οποίο πρέπει να λαχαίνει ο κλήρος εκείνου που επιβάλλει την τάξη στο όλο μπάχαλο. Μαέστρος στην ενορχήστρωση πλείστων όσων στοιχείων, από το σπλάτερ, τις σατυρικές αναφορές, τα καρα-ψαγμένα λεκτικά αστεία, το κοφτερό μοντάζ κατηγορίας μπλοκμπαστερικής αμερικανιάς, το αγκαθακριστικό whodunit της πλοκής, αλλά και τον κυνισμό που συνθλίβει οτιδήποτε εθνικιστικό, ο Ράιτ στρώνει το έδαφος στους πρωταγωνιστές του για να δώσουν τα σόλο τους και να εγκαταλείψουν την οθόνη αφήνοντας πίσω τους μονάχα εξαντλημένους από τα γέλια θεατές. Κάνε πως τολμάς ν’ απαριθμήσεις τις σκηνές ανθολογίας μετά το τέλος της ταινίας. Κανονικός άθλος!

Δεν είναι, όμως, μονάχα το εξοντωτικό χάχανο η αιτία για την οποία δεν θα έπρεπε να χάσεις το «Καυτοί και Άσφαιροι». Πίσω από όλη αυτή την καλομελετημένη κατασκευή που επιδεικνύει τη γλώσσα της (και μερικά δάχτυλα...) με αρτιότητα προς την απέναντι όχθη του Ατλαντικού, υπάρχει μια διάσταση σοβαρότητας που βλέπει τους χαρακτήρες των Πεγκ και Φροστ με στοργή, επιχειρώντας να τους εξιλεώσει από τις κακοτοπιές της καθημερινότητάς τους, τα κληρονομικά στερεότυπα του βίου... αβίωτου που χαρακτηρίζει τις προσωπικές τους σχέσεις και τα τραύματα της μη συντροφικότητας, τα οποία αρνούνται πεισματικά να πνιγούν μέσα στα λίτρα των άπειρων pints. Αφού το συνειδητοποιήσεις κι αυτό, θα μπορέσεις να μπεις στο νόημα της αληθινής μαγκιάς τούτης της ταινίας. Bring the noise, mate!

Hot Fuzz [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Ο Ρατατούης [5/5]

2007-09-19T12:37:00.000+03:00

Ο μικρός Ρεμί ονειρεύεται να γίνει μεγάλος και τρανός σεφ των Παρισίων, στα χνάρια του φημισμένου μετρ της γεύσης, Γκουστό. Και θα τα καταφέρει με τη βοήθεια του πιο απρόβλεπτου συνεργάτη...

Το πρώτο πραγματικό αριστούργημα της φετινής σεζόν ανατρέπει οτιδήποτε είχαμε δει μέχρι σήμερα στο είδος του animation. Αρχικά, πιστοποιεί πως το ψηφιακό καρτούν μπορεί να μεγαλουργήσει και να μπει στο πάνθεον των κλασικών έργων της Disney δίχως να περάσει ούτε μια μέρα από πάνω του (λέγε με και instant classic). Σε δεύτερο επίπεδο, προσδίδει στην ομάδα της Pixar θείες διαστάσεις υπεροχής, αλλά και στο δημιουργό του, Μπραντ Μπερντ, τον τίτλο ενός από τους κορυφαίους μυθοπλάστες που διαθέτει η αμερικανική κινηματογραφία σήμερα. Μεγαλύτερη ανατροπή (ειδικά για εκείνους που ακόμη δεν γνωρίζουν περί τίνος πρόκειται...); Όλα αυτά συμβαίνουν για χάρη ενός ποντικού! Ή μήπως για το... άχαρο επάγγελμα του κριτικού;

Ύστερα από την πλέον ενήλικη απόπειρα στο είδος με τους «Απίθανους», ο Μπερντ κάνει ακόμη ένα βήμα μπρος και, σχεδόν, σνομπάρει αυτό που υπηρετεί! Ο «Ρατατούης» του δεν είναι ένα απλό «καρτούν» (λέξη που ακούγεται τόσο μειωτική για τις animated ταινίες όταν συγκρίνονται για την καλλιτεχνική τους αξία με οτιδήποτε άλλο σε fiction) που, για να γίνει αρεστό στις μικρότερες ηλικίες, τοποθετεί ζωάκια σε ρόλους και συμπεριφορές καθαρά ανθρώπινες. Ο Μπερντ διαγράφει τα όποια σύνορα του μη ρεαλιστικού από το νου του θεατή και παντρεύει την αποστομωτικά εξελιγμένη τεχνολογία στο ψηφιακό σχέδιο με μια ανθρωποκεντρική αντίληψη που οδηγεί στιγμιαία στην ταύτιση με τον ήρωα - τρωκτικό και το σόι του. Μέχρι να φτάσετε στην απόλυτη σκηνή ανθολογίας της φυγής από το αγροτόσπιτο μιας γριούλας διόλου φιλικής, θα έχετε ξεχάσει τι ακριβώς βλέπετε! Ο «Ρατατούης» έχει ήδη μετατραπεί σε ένα μαγικό θέαμα που δεν διαχωρίζει ηλικίες σαν target group ούτε θέτει όρια στο θέαμα και τη φαντασία.

Το υπόλοιπο φιλμ, μετά την υποχρεωτική «μετανάστευση» του Ρεμί στο Παρίσι και τις περιπέτειές του στην κουζίνα, δίπλα στον απρόβλεπτο - ως γήινο! - συνεργάτη του, αποτελεί ένα από τα πιο ευχάριστα πράγματα που μας έχουν συμβεί εντός αιθούσης στις τελευταίες δεκαετίες, για να καταλήξει σε ένα δεκάλεπτο τόσο απογειωτικό και για το συναίσθημα, σε βαθμό να θέλεις να κλάψεις... από χαρά! Εκεί, ρόλο κλειδί κρατάει ο κακιασμένος γευσιγνώστης - κριτικός, του οποίου ο μονόλογος (μέσα σε λίγα λεπτά καρφώνει μια οσκαρική υποψηφιότητα για το σενάριο, που αν του τη στερήσουν είναι να τρως τα ρούχα σου) παίρνει αυτό που λέμε αυτογνωσία και σου το κάνει χαλκομανία στη μούρη, με μια δύναμη ικανή να σου αλλάξει ολόκληρη τη ζωή. Πως αλλιώς να σας το πω; Με έκανε να νοιώσω τύψεις για το επάγγελμα που επέλεξα!

Ratatouille [2007] / για το CINEMaD & το mftm

Το Διάφανο Δέρμα [4/5]

2007-09-19T12:33:00.000+03:00

Σε ένα τοπίο ερήμωσης της αμερικανικής επαρχίας του ’50, ένα εννιάχρονο αγόρι φοβάται πως ο τόπος έχει γεμίσει βρικόλακες, ενώ η τοπική Αστυνομία βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλά κρούσματα ανεξήγητων θανάτων.

Παραγνωρισμένο από κοινό και μεγάλη μερίδα της κριτικής στην εποχή του, το ντεμπούτο του Βρετανού Φίλιπ Ρίντλεϊ (γύρισε μόλις δύο μεγάλου μήκους ταινίες κι ύστερα στράφηκε προς το θέατρο) στέκει σήμερα ως ένα από τα πλέον αξιοθαύμαστα έργα με θέμα τον εφιάλτη που μερικοί αποκαλούν... παιδική ηλικία. Ίχνη της επίδρασής του στα κινηματογραφικά πράγματα ακόμη διαφαίνονται αραιά και που, με αποκορύφωμα το σοκαριστικής ομοιότητας «Tideland» (2005) του Τέρι Γκίλιαμ.

Επιλέγοντας μια λιτή γραμμή στη φόρμα, πέρα από τις αντιθέσεις του αγοραφοβικά wide μεγαλείου του φακού του Ντικ Πόουπ και των λυρικά αποθεωτικών συνθέσεων του Νικ Μπικά, ο Ρίντλεϊ αφηγείται την ιστορία του πάνω στον άξονα της ατάκας «Sometimes terrible things happen quite naturally». Η φυσικότητα αυτή πηγάζει από το αθώο βλέμμα του μικρού Σεθ Νταβ, ο οποίος χρεώνεται κληρονομικά τις δεισιδαιμονίες μιας κλειστής κοινωνίας θρησκευτικού φανατισμού και νοσηρών σεξουαλικών αποκλίσεων, μα αντιστέκεται μέσα από την αφέλειά του προς τον άγνωστο, ενήλικο κόσμο για να γεννήσει δικές του φοβίες κι αντιλήψεις που δημιουργούν ένα είδος προστατευτικού «αλεξίσφαιρου» γύρω του.

Σαν ένας πεσιμιστικός θρίαμβος της σήψης επί του ανθρώπινου είδους, το «Διάφανο Δέρμα» αποσυνθέτει σταδιακά την κόλαση της παιδικής ηλικίας και καταλήγει στην τραγωδία της ενηλικίωσης ή ενός βίου που όσο προχωράει μας καταδικάζει να μεταμορφωθούμε σε κάτι διόλου όμορφο και... ζωντανό. Διαχωριστική γραμμή, η παράδοση στην ερωτική επιθυμία ως μορφή αμαρτίας που, μοιραία κι αυτή, βρίσκει την ολοκλήρωσή της στο θάνατο.

Σε μια εποχή όπου οι επανεκδόσεις μαστίζονται από μια στείρα έμπνευση παλαιολιθικής «κουλτούρας», η επανεμφάνιση τούτου του σπάνιου φιλμ στη μεγάλη οθόνη δίνει μια ελπίδα και το ερέθισμα για περισσότερο τολμηρές και αληθινά cult προτάσεις. Ελπίζω να υποστηριχθεί η απόπειρα και να μη θρηνήσουμε... απόντες. Γιατί, αν μη τι άλλο, κάθε φορά που κλαίμε σκοτώνουμε κι έναν άγγελο...

The Reflecting Skin [1990] / για το CINEMaD & το mftm